Bogaty chłop (laboris)? 1715 r.

[struslav]

Witam,

na podstawie odszukanych dokumentów staram się wysnuć wnioski na temat przodków, zwykle sprawa jest w miarę prosta jednak jeden przypadek sprawia mi problem.

Jeden z moich praprapra, posiadał ok. 1760 r. w wiosce na Podolu Zachodnim 135 morgi ziemi (ok. 66 ha), które podzielił następnie na swoich synów. Czy on odziedziczył majątek lub jego część po swoim ojcu nie wiem. Niemniej jednak z tym stanem posiadania był najmajętniejszym lub jednym z najmajętniejszych mieszkańców wsi.

Nazwisko szlacheckie, zarówno po mieczu jak i po kądzieli, a mimo to akta metrykalne określają ojca (ur.1690 r.), syna (ur. 1730) i wnuków jako "laboris".

Jak to Panie i Panowie widzicie?

Pozdrawiam serdecznie,
Kamil

[Sroczyński_Włodzimierz]

"posiadał" tj? był właścicielem?
"podzielił między synów"..na jakiej zasadzie? dysponowania swoim majątkiem czy "przepisał" umowę dzierżawy? tj miał prawo i wyznaczył następców jednej ze stron (najemcy. dzierżawcy) umowy?
mniej istotne czy 135 czy 35 bardziej czy gospodarował na swoim , jaki miał tytuł do ziemi

akta metrykalne...gdyby wywody tylko na tym polegały wtedy, później, teraz...
to tylko mój pogląd:) ale do tego zachęcałeś:)
tak na marginesie - Podole Zachodnie - szerokie pojęcie, a i tam zróżnicowanie było patrze nie przez przymat dzisiejszego czy wczorajszego rozdrobnienia ale z punktu widzenia ówczesnych -przed fazą dystrybucji:)

[Marszycki]

Zastanawiam sie czy nazwa Laboris zawsze oznaczała chłop!!Mogła też oznaczać pracujący,produkujący w przypadku produkcji folwarcznej.
Znany jest zwrot "propri laboris" oznaczający produkcje szlachecką w szerkiem tego słowa znaczeniu.

Stefan

[Sawicki_Julian]

Witam Kamil , z moich przejrzanych ponad tysiąc a może i więcej metryk to zauważyłem ze nie w każdej metryce ksiądz tym samym ludziom z nazwiska pisał jakiego są stanu , np. w metryce przy ur. się dziecka nie pisze nic a jak jest matka tego dziecka w tej samej parafii chrzestna to ma zapisane Generosa , tak ze trudno zgadnąć dlaczego tak pisali . Licząc rok 1715 to chyba jeszcze nie trzeba było wywodzić szlachectwa , chyba że ktoś skarżył ( Księga Chamów Nekandy Trepki ) podając powód by mu zabrali szlachectwo .np przez ożenek z niższego stanu lub handel , ale tu mają głos fachowcy co wiedza więcej i sam jestem ciekaw takich zapisów laboris ,choć takie słowo czytałem jak tłumaczone było ze to leśniczy a nie chłop ; pozdrawiam - Julian

[czacharowski_gdynia]

Witam.
Samo nazwisko nie jest jeszcze dowodem pochodzenia szlacheckiego.
Z tego co wiem w tamtych czasach posiadaczy majątków ziemskich nazwą "laboris" określano wolnych chłopów,często bardzo zamożnych.
Pozdrawiam
Michał.

[Marszycki]

Spotkałem się z tym zwrotem w przypadku szlachcica pracującego na własnej ziemi.
W 1552 r. w Rolach wykazano szlachtę bez kmieci, gospodarującą na 2 łanach, a także młyn o jednym kole korzecznym, to znaczy że woda doprowadzana była górą na koło. A. Pawiński pod datą 1586 r. podaje, że w tym roku podatku z tej wsi płacił Stanisław Rola od kilku właścicieli z 8 łanów, które sami uprawiają, od 3 zagród z rolami i jednej zagrody bez roli / wyrobnik /. Ten sam Stanisław Rola płacił równocześnie i z wsi Suleje, co oznaczało że był też właścicielem cząstki w tej osadzie.
W Archiwum Głównym Akt Dawnych zachowała się księga poborowa, w której pod rokiem 1564 zapisano, że w Rolach mieszkała tylko szlachta sama uprawiająca swoje 11 łanów ziemi. Pod rokiem 1589 stwierdzono, że w Rolach właściciele płacili podatek z 8 łanów / 240 mórg / ziemi szlachta sama ją uprawiają
Stefan

[struslav]

Dziękuję za ciekawe informacje. Tak jak pisze Pan Włodzimierz chyba najbardziej istotną sprawą jest to na jakiej podstawie posiadał tą ziemię, akt własności czy dzierżawa? Wiadomości, które powyżej podałem posiadam z akt metrykalnych, oraz katastru józefińskiego i franciszkańskiego, ale nie gdzie szukać dokumentów dotyczących własności nie wiem. Celowo nie podałem nazwisk i dokładnego miejsca, żebyśmy zastanowili się nad pewną szablonową sytuacją. Wiadomo, że samo nazwisko o niczym nie świadczy.

Pozdrawiam,
Kamil