Czergi - jak to tłumaczyć?

[korable]

W Popisie wojska WKL z roku 1565 i 1567 pojawia się często słowo "Czerga". Np. Hapon Lewonowicz ze Strupina z Czergi, klacz, oszczep albo Marko Pacutycz z żoninego domu z Pyry, konik, oszczep z Czergi. I ta Czerga pisana za każdym razem z dużej litery, choć w różnych miejscach geograficznie. Jak to rozumieć, jak tłumaczyć.?

A przy okazji jak rozumieć w tym okresie historycznym pojęcie - sahajdak.

Bardzo proszę o pomoc.
Leon

[Aftanas_Jerzy]

W Popisie wojska WKL z roku 1565 i 1567 pojawia się często słowo "Czerga". Np. Hapon Lewonowicz ze Strupina z Czergi, klacz, oszczep albo Marko Pacutycz z żoninego domu z Pyry, konik, oszczep z Czergi. I ta Czerga pisana za każdym razem z dużej litery, choć w różnych miejscach geograficznie. Jak to rozumieć, jak tłumaczyć.?

A przy okazji jak rozumieć w tym okresie historycznym pojęcie - sahajdak.

Bardzo proszę o pomoc.
Leon

Witam!
Oba słowa to pożyczki z języka ukraińskiego (XVI-XVII w. patrz Słownik języka staro ukraińskiego) używane w wojsku na kresach, w słownictwie ukraińskim są nadal, a w polskim wyszły z użycia. Znaczenie:
Czerga (ukr. ЧЕРГА) = kolejka(ros. очередь); ustawienie w kolejności (w rzędzie, jeden za drugim)
Przykład użycia w bliskim opisanemu znaczeniu: 'Стоять на черзі у некрути - stać w kolejce w rekruty'
Сytat: Олексієвіч пішов двадцятий, стояв він на черзі у некрути (П. Куліш).
Sahajdak (ukr.САГАЙДАК) = kołczan na strzały
Od tego słowa przydomek wybitnego dowódcy kozackiego Petro (Piotr) Konaszewicza (ukr. Петро Конашевич-Сагайдачний) herbu Pobóg. Po mistrzowsku strzelał z łuku, stąd przydomek. Patrz http://pl.wikipedia.org/wiki/Piotr_Kona ... ahajdaczny

[korable]

Śliczne dzięki, tylko dlaczego ta czerga z dużej litery pisana?
Pozdrawiam
Leon Ejsmont
ejsmont.net

[Aftanas_Jerzy]

Witam!
Cały czas mówimy o nazwie pospolitej pisanej z małej litery (wg współczesnych zasad pisowni j. polskiego). Znalazłem dodatkowo u A. Brűknera w "Słowniku etymologiczny języka polskiego" nast. hasło też pisane z małej litery:
czarha, czerga, 'szereg', czerką, 'koleją' r. 1697, ruskie, a to z tur. czerge, 'kolej'.
Ale w Twoim tekście zapisano to słowo z dużej litery, tak jak pisze się nazwy własne. Może to oficjalna nazwa konkretnej grupy wojskowej , o funkcjach "czergi", do której zalicza się wymieniana osoba? Nie wiem. Niepewnie poruszam się w tematach historii wojskowości w ogóle, a tak odległych okresów w szczególności. Radzę zapytać gdzieś na portalach historycznych.
Może jakąś wskazówką będzie cytat o taktyce wojsk kozackich:
" Частина козаків по черзі виконувала обов'язки з прикордонної та гарнізонної служби.".

[Szczerbiński]

Witaj Leonie!
Skoro piszesz Czerga z dużej litery to może chodzi o tą miejscowość:
http://translate.google.pl/translate?hl ... md%3Dimvns
lub o jakiś związek np. dokumentów lub wyrobów wojskowych zwiazanych z tą miejscowością?
Bo to co napisał Jerzy wyjaśnia dość rzeczowo 'czergę' jako rodzaj 'kolejki'.
Chyba że korzystasz z jakiejś bazy struktur danych i wtedy czerga jest rodzajem 'kolejki z priorytetem' (z określonym pierwszeństem) do takich struktur:
http://translate.google.pl/translate?hl ... md%3Dimvns
Warto by obejrzeć skan takich dokumentów.
Pozdrawiam Jerzy
PS.
Ponieważ w tym 'ruskim' opisie jest trochę nieścisłości, pozwolę sobie 'ździebko' go uzupełnić.
W programowaniu strukturalnym (obiektowym) wyróżnia się jak dobrze pamiętam (kiedyś tego min. uczyłem - z 12 lat temu) trzy etapy programowania:
Opis struktury;
Definicja struktury; - która może być zapisana np. gdzieś na końcu programu.
Wywołanie struktury:
Do pewnych (określonych wcześniej) 'pól' struktury można dostać niejako bezpośrednio z określonym priorytetem.
I może tutaj być taka sytuacja, która pozwala dostać się 'poza kolejnością' do wybranych przez użytkownika informacji.
Jeśli czegoś nie poplątałem, to tak to mniej więcej (w wielkim skrócie) wygląda

[Aftanas_Jerzy]

Witam!
Ja już sprawdzałem wszystkie nazwy miejscowe (wsie, miasta, rzeki) o tej nazwie. Czerga w republice Ałtaj powstała dopiero w 1796 roku, jest tam też rzeka o tej nazwie, ale to w tym czasie (XVI wiek) i dla WKL nie mogło wchodzić w rachubę. Wieś Czerga z Archangielskiego obszaru też trzeba pominąć, bo to daleko z WKL, i w tamtych czasach żyli tam tylko dzicy Samojedzi.
Chodzi więc chyba tylko o nazwę własną jakiegoś sposobu organizacji wojska na Rusi litewskiej (to był popis, czyli przegląd).
A może ta duża litera miała zastąpić cudzysłów dla ruskiego słowa zaznaczającego osoby z "kolejki" do pełnienia powinności wojskowej (tak jak pisałem wcześniej)?

[Szczerbiński]

Witam!
Bardzo możliwe, że tak jest jak piszesz. Znany przecież jesteś z dużej pracowitości i rzetelności wyszukiwania informacji.
Lub też, może chodzi o jakiś wydruk, z jakiejś strukturalnej bazy z zaznaczeniem na nim dodatkowego priorytetu do wybranej informacji, przy każdej takiej wybranej nazwie pola. Pozdrawiam serdecznie. Jerzy
PS.
Minęły się nasze informacje 'w locie' i wykazało zmianę w moim poście.

[Aftanas_Jerzy]

To nic nie szkodzi, bo dyskutantów jest tylko trzech. Chyba nie mamy w swoim gronie historyków wojskowości, a tacy mogliby tu coś doradzić.

[korable]

Witajcie Mości Panowie, dzięki Wam za dyskusję i mnie się wydaje, że chodzi o ustawienie w szyku pod względem rangi-znaczenia w danej społeczności, czyli wychodzi na kolejkę. Dobrze, że chociaż dziś ich aż tylu nie mamy.
Pozdrawiam Was serdecznie
Leon