Podoficer Armii Carskiej w stanie spoczynku

[Płowik_Hubert]

Mój przodek Ignacy Grigoriewicz Potułow w 1885 roku był już podoficerem w stanie spoczynku. Stacjonował wcześniej najprawdopodobniej w Mławie.

Od którego roku życia żołnierz carski przechodził na "emeryturę"?
W jakim oddziale mógł służyć w Mławie przed 1885 rokiem?
Czy podoficerem mógł zostać chłop, czy tylko szlachcic?
Wyczytałem, że nazwisko Potułow było szlacheckie. Ale czy mogli je nosić także rosyjscy chłopi?

[Łucja]

A to ciekawa sprawa, sądzisz, że mógł to być Rosjanin, być może ze słynnego rodu, który został w Polsce?
Warto zbadać temat zdecydowanie. W Mławie była granica Królestwa Polskiego z Prusami, może z tym związane to stacjonowanie? Nie tyle wojsko co straż graniczna. Była tam nawet cerkiew "celna" 1877-79 zbudowana.

A nazwisko faktycznie ciekawe:

Tu jest ciekawy link, na pewno znasz go:
http://webcache.googleusercontent.com/s ... B2&ct=clnk
http://webcache.googleusercontent.com/s ... B2&ct=clnk

http://baza.vgdru.com/1/25852/

I tu jest bardzo ciekawie o pochodzeniu nazwiska, jakoby z miastem Tuła związane było (i oczywiście z Wołkońskimi):
http://www.ufolog.ru/names/order/%D0%9F ... 0%BE%D0%B2

.

Jest kilka osób w Polsce obecnie:
http://www.moikrewni.pl/mapa/kompletny/ ... 582ow.html
Związani z okolicami Tarnowa (Koszyce Wielkie i Małe)

W Rosji i na Ukrainie raczej mało wskazań, w dużym rozproszeniu:

http://www.nomer.org/ryazan/
http://www.nomer.org/kaluga/
http://www.nomer.org/moskva/lastName_%D ... ber_1.html
http://www.nomer.org/spb/

http://www.nomer.org/allukraina/
http://www.nomer.org/ekaterinburg/

Może to wskazywać, że nazwisko należy do "tych" Potułowych i tylko do nich (???).

Łucja

[Aftanas_Jerzy]

Witam!
Nazwisko Potułow jest pochodzenia odapelatywnego od przydomku Potuł, a to od rosyjskiego słowa (archfizm): 'тулять, тулить' = kryć, osłaniać, chować,, jest pokrewne z polskim : tulić, utulić. Nazwisko Potułow = syn Potuła.
Trudno uzasadnić pochodzenie od miasta Tuła (jak to wywodzi anonimowy słownik etymologii nazwisk rosyjskich).
Taki przydomek otrzymywały osoby różnych warstw społecznych. Wśród najwcześniejszych zapisów jest zapis z 1615 roku o nadaniu dziedzicznego szlachectwa dla rodu Potułow wraz z nadziałami za zasługi w rzemiośle rycerskim ('сдужилое дворянство').A oto widok i opis herbu Potułowych http://gerbovnik.ru/arms/1130.html.
Oprócz tego rodu, taki sam przydomek mają rozgałęzienia książąt Wołkońkich, ale są watpliwości, czy stąd pochodzą 2 inne rody Potułowych (brak dokumentów wywodowych).
Więcej o szlacheckich rodach Potułow można dowiedzieć się w serwisie petrsburskim 'Petergen', oraz tutaj: http://baza.vgdru.com/1/25852/ Ciekawe, że w Polsce też występują podobne odapelatywne nazwiska: Potulski, Potułowski.

Pytanie zasadnicze brzmiało: Czy podoficerem mógł zostać chłop, czy tylko szlachcic?
Odpowiedź: Nikt nie mógł zostać od razu podoficerem ani oficerem. Piotr I zakazał mianowania oficerów spośród szlachty, bez odbycia służby jako szeregowy w gwardii, a następnie pełnego 'stażu' podoficerskiego.
Podoficerów wybierano spośród szeregowców, którzy skończyli z pomyślnym wynikiem szkoły podoficerskie w swoich pułkach, trwające 2-3 lat bez odrywania od służby. Dobór do szkół dokonywano przez dowódców jednostek wg jednolitych ktyteriów: umiejetność czytania i pisania, chęć do nauki, dobre zdrowie, przykładne spełnianie obowiązków wojskowych. W wyniku takich reform w armii Carskiej, w przededniu I wojny światowej wśród generałów 14% pochodziło z warstwy chłopskiej, mieszczan, kupców.
Po reformie Milutina, podoficerowie odchodząc z wojska otrzymywali tytuł "почетный гражданин" (honorowy obywatel) i znaczną rentę.