Pochodzenie nazwisk (cz.4)

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Puszkarski - od puszka ‘działo; opakowanie blaszane’; od puszkarz ‘człowiek wyrabiający działa’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

[Kurkiewicz_Mariusz]

Czy ktoś wie może, kiedy pierwszy raz pojawiło się nazwisko Kurkiewicz i co ono oznacza ? Proszę o pomoc w wyjaśnieniu . Dziękuję

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Kurkiewicz - w grupie nazwisk pochodzących od kura, też od kurzyć; kurka.

Daty źródłowej brak; nazwisko powstało więc prawdopodobnie po 1800 roku.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

[Alan_Jakman]

Witam,
bardzo proszę o sprawdzenie etymologii nazwiska Hrycewicz - Hryćkiewicz. Nie wiem która forma jest poprawna więc podaje dwie. Z góry dziękuje!

[zelmir]

Witam

Być może od HRYĆ, które to w gwarze lwowskiej oznaczało: cham, prostak, gbur.
Ciekawe co twierdził prof. Rymut

[Tomek_Wojtaszek]

Witam,

Nie czuję się na siłach, żeby potwierdzić wersję zelmira, nawiązującą do lwowskiej gwary (ani żeby jej zaprzeczyć), ale formy Hryć (Гриць) czy Hryćko (Грицько) są po prostu zdrobnieniami od ukraińskiej wersji imienia 'Grzegorz' = 'Григорій', można je więc traktować jako ukraińskie formy, analogiczne do 'Grześ', 'Grzesio'.

Pozdrawiam

(-) Tomek Wojtaszek

[zelmir]

Jedno i drugie jest ze sobą powiązane.

http://pl.wiktionary.org/wiki/hryć

[Tomek_Wojtaszek]

Tak, ale może nie od rzeczy byłoby wspomnieć, że znaczenie, na które się powołujesz, pochodzi ze słownika wydanego w roku 1900.

http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/doccontent?id=235&dirids=1

Nie jestem znawcą, ale pierwszy raz słyszę o takich negatywnych konotacjach, związanych z tą formą imienia.


Pozdrawiam

(-) Tomek

[zelmir]

Wiem, ale jeśli ktoś to czytał to widział że na dole jest podane źródło z jakiego korzystał tłumaczący to znaczenie.
A jakie to ma znaczenie że słownik jest z 1900 roku. Etymolodzy korzystają z o wiele starszych źródeł.

[kitek00]

proszę o sprawdzenie nazwiska Chłądzik

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Występują obie formy, Hryćkiewicz - starsza:

Hrycewicz, Hryćkiewicz 1590 - w grupie nazwisk pochodzących od imienia Grzegorz, notowanego w Polsce od średniowiecza ( XII w.), pochodzenia greckiego od gregorios ‘gorliwy, czuwający’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

[Tomek_Wojtaszek]

Wiem, ale jeśli ktoś to czytał to widział że na dole jest podane źródło z jakiego korzystał tłumaczący to znaczenie.
A jakie to ma znaczenie że słownik jest z 1900 roku. Etymolodzy korzystają z o wiele starszych źródeł.

Ja nie twierdzę, że nie korzystają. Nie przeczę też, że podana przez Ciebie etymologia jest słuszna, ale link do wictionary podałeś dopiero w swoim drugim poście.

Na bardziej współczesnej Ukrainie słowo "грицько" (poza zupełnie neutralną semantycznie wersją imienia), kojarzy się raczej z kimś mniej rozgarniętym i nieobytym.


Pozdrawiam

(-) Tomek

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Chłądzik - od chłąd ‘nać, łodyga; żerdź’.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

[kaz53]

Hryć, Icek, Pepiczek czy Hanys to wszystko określenia osób odmiennej narodowości, z zasady lekceważące. Wszystkie pochodzą od częstych imion. Nazwiska pochodzą też często od imion, zbieżność tutaj jest przypadkowa, poza tym etymologie nazwisk są znacznie starsze od powyższych przykładów prześmiewczych określeń.
Pozdrowienia
K.Z.

[Aftanas_Jerzy]

Witam,

Nie czuję się na siłach, żeby potwierdzić wersję zelmira, nawiązującą do lwowskiej gwary (ani żeby jej zaprzeczyć), ale formy Hryć (Гриць) czy Hryćko (Грицько) są po prostu zdrobnieniami od ukraińskiej wersji imienia 'Grzegorz' = 'Григорій', można je więc traktować jako ukraińskie formy, analogiczne do 'Grześ', 'Grzesio'.

Pozdrawiam

(-) Tomek Wojtaszek

Witam!
Tomek ma rację. Można tutaj dodać jeszcze inne formy zdrobnienia wsł. (wschodniosłowiańskiego) - Ryć, Ryćko.
Takie i inne zdrobnienia, skrócenia, zniekształcenia (np. zgrubienia) imion były podstawą do tworzenia nazw osobowych pochodzenia chrześcijańskiego, które później utrwaliły się jako stałe nazwiska (XVIII - XIX w.) w wersjach języków narodowych (polski, ukraiński, białoruski, rosyjski, st. czeski - np. Hřehoř lub Řechoř , niemiecki - np. Greger), bez sufiksów lub z charakterystycznymi sufiksami .
Imiona chrześcijańskie: Grzegorz, Jan, Andrzej były bardzo produktywne w tworzeniu odmian nazw osobowych pochodzenia chrześcijańskiego w różnych językach.

Notowane w źródłach historycznych nazwy osobowe zastały wg zamysłu W. Taszyckiego zebrane (z podaniem dat i miejsc występowania) w Słowniku staropolskich nazw osobowych (tom I-VII). Dodatkowe informacje zawarte są w innych słownikach i opracowaniach autorów polskich, rosyjskich, ukraińskich, czeskich, litewskich, niemieckich.
Podstawowym brakiem tych słowników jest niepełna etymologia nazw osobowych występujących historycznie na ziemiach polskich. Dopiero prof. K. Rymut został inicjatorem i wykonawcą (wraz z zespołem PAN-u) opracowania "Słownika motywacyjno-etymologicznego staropolskich nazw osobowych", podzielonego (wg umownych kryteriów) na części:
1. Odapelatywne nazwy osobowe,
2. Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego,
3. Odmiejscowe nazwy osobowe,
4. Nazwy osobowe pochodzące od etników,
5. Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego,
6. Nazwy heraldyczne.
Poszczególne części sa opublikowane przez Instytut języka polskiego PAN. Prace rozszerzające temat trwają.
Zamieszczane na naszym forum przez Ewę Szczodruch zwięzłe wyjaśnienia etymologii nazwisk opierają się właśnie na informacjach z tych opracowań. Alfabetycze zestawienia w jej opracowaniu zamieszczone są na stronie Stankiewiczów http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=44
Szersze informacje uzupełniające dot. nazwisk pochodzących od imienia Grzegorz znajdują się na str 49 cz. 2 ww. Słownika oprac przez M. Malec, wyd. Pan, Kraków 1995.
Poszczególne części i inne opracowania z tej tematyki nożna kupić przez internet w Instytucie Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk, al. Mickiewicza 31, 31-120 Kraków. Cena cz.2 - 8.00 zł. (bez dostawy pocztą).