Osobliwości w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie

[Nowik_Andrzej]

Podczas gdy w wielu polskich archiwach kościelnych i państwowych trwa na wielką skalę digitalizacja i indeksacja akt metrykalnych, Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie obrało inny kurs rozwoju swojej działalności w tym zakresie.
http://www.archiwum.archidiecezja.pl/pl ... ianie.html
A oto większe osobliwości:
1.
W archiwum według regulaminu "nie wolno (...) indeksować ksiąg parafialnych", nie wolno nawet przy ich przeglądaniu korzystać z komputera osobistego. Oznacza to zakaz sporządzania pomocy archiwalnych, które mają charakter niezwykle pożytecznej pracy naukowej, o ile są profesjonalnie wykonywane. A zatem utajnianie informacji o zasobie, które i tak swoją drogą można pozyskać z mikrofilmów mormońskich czy duplikatów akt w archiwach państwowych. Czy jest to do końca zgodne z kanonem 535 Kodeksu Prawa Kanonicznego w zakresie ochrony ksiąg oraz artykułem 25 Konkordatu i artykułem 51 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w zakresie ich udostępniania? Mam pewne wątpliwości.
2.
Kwerendy genealogiczne wykonuje zewnętrzna firma, powołana chyba właśnie do tego celu; badania prowadzi za sowitym wynagrodzeniem student historii, szerzej nie znany w środowisku genealogicznym, co chyba nie świadczy o wysokich standardach naukowych tego swoistego sklepiku z kopiami metryk. Dla płacących mogą być nawet zorganizowane "rodzinne spotkania z księgami", czyli "osobne spotkania z skięgami metrykalnymi", cokolwiek to znaczy.
3.
Archiwum zezwoliło mormonom na zmikrofilmowanie znacznej części swoich zasobów metrykalnych, samo natomiast - o ile mi wiadomo - nie posiada czytnika i udostępnia oryginalne akta w pracowni. Mikrofilmowanie zasobu bez możliwości korzystania z mikrofilmów stanowi chyba nową jakość w metodyce archiwalnej.
4.
Akcja mikrofilmowania tak się rozpędziła, że zezwolono mormonom na zmikrofilmowanie akt nie tylko sprzed lat stu, ale również pięćdziesięciu czy nawet... piętnastu!
Druzgocący przykład: każdy sobie może zmówić mikrofilm nr 2189235, którego część nr 6 stanowi kopię akt małżeństw rzymsko-katolickiej parafii Świętych Polskich Braci Męczenników w Bydgoszczy z lat 1995-1998! Jak to się stało? "Mikrofilm zrobiony z rękopisów w Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie". Parafianom można pogratulować swoistego rekordu w udostępnianiu akt metrykalnych, a użytkownikom archiwum zgodności z regulaminem, który mówi: "Archiwum nie udostępnia materiałów (...) zawierających dane personalne osób, zmarłych mniej, niż 30 lat temu".
5.
Osoby łamiące regulamin "mogą zostać ukarane czasowym lub wieczystym zakazem korzystania z Archiwum". Czyli nie wystarczy kara zakazu dożywotniego, ale potrzeba aż zakazu przychodzenia do archiwum nawet po śmierci?

Nie chcę, aby moje uwagi krytyczne były odnoszone do całej działalności archiwum, ale tylko do wymienionych wyżej wspomnianych aspektów; w odniesieniu natomiast do tych aspektów chciałem się podzielić moimi wątpliwościami, bo może czegoś nie wiem albo źle interpretuję przepisy.

Andrzej Marek Nowik