Litowież Ukraina- jaka to parafia? Maria Rudź

[Śmiech_Michał]

Dobry wieczór szanowni użytkownicy!

Zwracam się z uprzejmą prośbą o pomoc.
Mam w swojej genealogii pewną lukę. Po kolei:

„Tajemnice przeszłości do grobu zabrała, gdy pewnego wieczora na sen wieczny się udała”

Rozprawka o Marii Rudź




Maria Rudź, córka Filipa i Katarzyny Iwanownej, przyszła na świat najprawdopodobniej gdzieś na kresach wschodnich II Rzeczypospolitej w 1926 roku. Miała starszą siostrę, której imię, według bardzo mglistych wspomnień Tadeusza Rudź oraz Elżbiety Podymy z domu Beker brzmiało Anna. Na dzień dzisiejszy brane pod uwagę są trzy różne miejsca narodzin małej Marysi. W akcie zgonu widnieje informacja, iż była to Grabina. Gdyby wersja z aktu zgonu okazała się prawdziwą to i tak bardzo trudne było by ustalenie dokładnego miejsca urodzin Marii, ponieważ w całej Polsce, w jej granicach z 1945 roku, znajduje się aż 20 wsi o tej nazwie, a po za tym według skąpych, rodzinnych opowieści Maria z całą pewnością pochodziła gdzieś ze wschodu. Świadczyć może o tym nazwisko rodowe jej matki oraz fakt, iż największe skupisko osób zameldowanych i noszących nazwisko Rudź ciągnie się wzdłuż wschodniej granicy Polski począwszy od Obwodu Kalinigradzkiego poprzez Litwę, Białoruś skończywszy na Ukrainie. Według książeczki czeladniczej miejscem, gdzie po raz pierwszy powietrze przeszył płacz małej dziewczynki, jaką była Maria był Starogrod. Niestety taka nazwa nie widnieje na żadnej aktualnej mapie, ale bardzo prawdopodobne jest, iż była to jakaś wieś nosząca takie miano podczas dwudziestolecia międzywojennego na terenach dzisiejszej Białorusi lub Ukrainy, która zmieniła swą nazwa po wojnie bądź w trakcie jej trwania. Chyba, iż w książecce jest błąd i powinno być- Starogrod. W Polsce są dwie miejscowości o tym mianie oraz jedna na Ukrainie w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego. Pod uwagę jest jeszcze brane miejsce o nazwie Litowierz- wieś na terenach dzisiejszej Ukrainy, około dwóch kilometrów od granicy polsko-ukraińskiej, Bugu, nieopodal miasta Kowel. W owej osadzie po drugiej wojnie światowej mieszkała matka Marii- Katarzyna, a na parafialnym cmentarzu spoczywa bardzo wiele osób noszących za życia to samo nazwisko, co rodzina Filipa. Podobno także sama wieś obfituję w rozmaitych licznych krewnych Marii od strony jej ojca.
Niemalże nic nie wiadomo o tym jak wyglądało dzieciństwo Marysi. Już w dorosłym życiu jako matka i babcia nie była skora do takich wspominek, być może były one zbyt bolesne. Czasem opowiadała jak z rodzicami oraz siostrą podczas niedzielnych wędrówek na msze do kościoła (równie dobrze mogła być to cerkiew), brali w ręce odświętne buty, które zakładali dopiero przed świątynią całą drogę pokonawszy boso. Świadczy to o biedzie, jaka dotykała w tamtym czasie całą Drugą Rzeczpospolitą Polską, a która najbardziej była widoczna na kresach wschodnich. Najprawdopodobniej nie otrzymała przed drugą wojną światową żadnego wykształcenia tak jak i jej cała rodzina wywodząca się zapewne ze stanu chłopskiego, aczkolwiek są to tylko domysły niepotwierdzone żadnymi opowieściami a tym bardziej dokumentami.
Mgła niewiedzy zaczyna nieco blednąć dopiero od roku 1939. 1 Września, gdy Maria miała zaledwie 13 lat wybuchła druga wojna światowa, podczas której zaginął jej ojciec Filip, starsza siostra wyszła za mąż za postawnego radzieckiego sołdata, z którym wyniosła się na Krym i urodziła mu, co najmniej dwoje chłopców oraz ona sama została wywieziona na roboty w głąb trzeciej rzeszy. Owa wywózka mogła mieć miejsce po roku 1941, tj. po zerwaniu przez nazistowskie Niemcy sojuszu z ZSRR oraz przesunięciu się frontu na wschód i przyłączeniu obszarów dawniej okupowanych przez wojska sowieckie do trzeciej rzeszy. Niestety nieznane jest dokładne miejsce, w którym przebywała i pracowała Maria. Według jej jedynej córki Elżbiety, był to obóz pracy położony gdzieś w Westfalii (niemieckie Westfalen), krainie historycznej w Niemczech, położonej między miastami: Dortmund, Münster, Bielefeld, i Osnabrück. Z nie zbyt częstych i dokładnych opowiadań Marii wyłania się przerażający obraz nazistowskiego lagru, podzielonego na męski oraz żeński, w którym była najprawdopodobniej kucharką. Wspominała, iż wykradała nadgniłe resztki pożywienia z kuchni, które następnie dawała więźniom. Opowiadała o jakimś zakratowanym oknie, w którym wyrastał las wychudzonych oraz umęczonych od pracy rąk, który ze zwierzęcym szałem rzucał się na niedojedzone resztki z pańskiego stołu. Podobno od jednego z więźniów dostała kiedyś w dowód wdzięczności srebrny sygnet, który podarowała później swojemu synowi Tadeuszowi, a który on zgubił. Wielokrotnie także wspominała, już jako matka i żona, iż stanęła w obronie jakiegoś więźnia, Jugosłowianina, który do niej nieraz mówił „ja te lube ty me ne choczesz lubete". Personalia owej osoby oraz dokładny przebieg tej sytuacji są nieznane. Nie wiadomo także jak długo przebywała w owym miejscu katorżniczej pracy, ani też jak się z niego wydostała. W każdym bądź razie z obozu dostała się do domu pewnego Baora, bogatego, niemieckiego rolnika, gdzie pomagała w gospodarstwie, najprawdopodobniej w kuchni. Ten okres wspominała nawet dobrze, mówiła, iż owy gospodarz był dobrym Niemcem.
Maj roku 1945 oprócz pięknej wiosny przyniósł za sobą także upragniony pokój. Po niecałych sześciu latach w Europie zakończoną działania wojenne. Maria Rudź wraz z wieloma podobnymi jej osobami uwolnionymi z obozów oraz od przymusowych robót pragnęła wrócić do domu, do matki. Według niejasnych wspomnień Tadeusza, jej syna, matka opowiadała mu jak przemierzała wyniszczone wojną tereny niemieckie oraz polskie na zwykłym wozie wraz z grupką innych ludzi, których być może znała, bądź, którzy byli jej zupełnie obcy. Późnym latem, najprawdopodobniej w dożynki 1945 roku znalazła się w okolicach miasta Pułtusk. Według jej opowiadań przystanęli odpocząć w jakimś sadzie, swój dobytek zostawiając na wozie. Podczas gdy oni nabierali nowych sił przed podróżą nieuczciwy woźnica odjechał wraz z całym ich bagażem. Według Tadeusza wśród rzeczy, które wtedy bezpowrotnie przepadły były liczne fotografie, które Maria zabrała ze sobą, a które przedstawiały jej bliskich. W ten oto sposób znalazła się w zupełnie sama, z dala od domu, przyjaciół z dzieciństwa, rodziny w obcym mieście, w którym została już do końca życia, miała wtedy zaledwie 19 lat i pomimo młodego wieku pełen bagaż traumatycznych doświadczeń.



Prosił bym o pomoc w ustaleniu parafii do której należał Litowież oraz archiwum w którym znajdują się akta z tejże parafii.

[Pobłocka_Elżbieta]

Witaj Michale!

Posyłam moje notatki,może okażą się pomocne:
Str.329 http://genealogyindexer.org/frame/h9/329/d
Str.2148 http://genealogyindexer.org/frame/d21/2197/d


Litowiż,Litowież,Litowicz 2099 mieszkańców w 1926/7 r.
wieś,w gm.Grzybowica,pow.Włodzimierz n.Bugiem,woj.wołyńskie
Paraf.kościół katolicki św.Michała Arch.z drzewa ,wzniesiony w 1615 r.
przez ks.Janusza Ostrogskiego,Paraf.katol.deka.włodzimierskiego: dusz 431

http://ziemlak.republika.pl/diecezja/di ... dzimierski

Parafia Świętego Michała Archanioła w Litowiżu, erygowana w 1614 roku. Do parafii należały: Litowiż, Antypowce?, Grzybowica, Krzeczów, Lisznia: Nowa, Stara; Molników, Ośmiłowicze, Wołczak. Miejscowości leżały w gminach Grzybowica i Werba pow. Włodzimierz Wołyński. Tylko Antypowców nie udało się odnaleźć. W 1938 roku parafia liczyła 300 wiernych. Kościół zniszczony przez Ukraińców w 1943 roku, ostatecznie rozebrany po 1945 roku.

http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?kat=23&sub=523
Litowiż - - Włodzimierz - łucka , 1932 rok

Pozdrawiam
Ela

[Śmiech_Michał]

Dziękuje uprzejmie za te informację!
Coś w końcu ruszyło w tej linii moich krewnych. Chyba zaczynam odkrywać czarną stronę mojej genealogii... W końcu na tym terenie grasowały bandy UPA, a ja nawet nie wiem czy moja prababka była Polką czy Ukrainką. Mówiła trochę po Niemiecku, płynnie po Polsku i po Rosyjsku albo po Ukraińsku. Po wojnie tylko dwa razy była u swojej matki w Litowieżu, która mówiła po ukraińsku albo po rosyjsku. Nie mówiła po polsku.

Czy ktoś może wie gdzie są akta z parafii Litowiż, oprócz tych co podaje baza pradziad http://baza.archiwa.gov.pl/sezam/pradzi ... rch=szukaj ?

akta z 1926 roku są zapewne w USC w Litowieżu. Jak mogę zdobyć adres do tego USC? Jakie są przepisy wydawania ASC na Ukrainie?

Byłbym wdzięczny za każdą pomoc

[Warakomski]

Chciałem odnieść się do Twego wcześniejszego postu, a konkretniej kwestii wykształcenia Marii Rudź.
Urodziła się w 1926 r. na terytorium II RP, a wiec w 1933/1934 r. miała 7 lat. Objęta została powszechnym obowiązkiem szkolnym, wprowadzonym tzw. jędrzejewiczowską reformą oświaty z 1932 r.
Reforma utrzymywała 7 letni obowiązek szkolny w zakresie szkoły powszechnej /podstawowej/. Jednocześnie jednak utrzymano zróżnicowanie organizacyjne i programowe tych szkół, to znaczy głównie na wsiach istniały szkółki 4 – klasowe / I stopnia/. W miasteczkach, miastach były to szkoły wyżej zorganizowane 6 – klasowe / II stopnia/ i 7-klasowe /III stopnia/.
Obowiązek obowiązkiem, a część dzieci wiejskich edukację kończyło na 4-tej klasie.
Niżej masz tekst ustawy z 1932 r.
http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet? ... 9320380389
Krzysztof

[Pobłocka_Elżbieta]

cd.Litowież
Archiwum Państwie w Łucku:

Obwód wołyński
Volynska oblast 21, Veteraniv St, Łuck, 263026
Tel.: +380 (3322) 5-75-33
http://www.rootsweb.ancestry.com/~ukrgs ... _addr.html

na stronie Forgenu.... pisze Sonia-wolhynien "opracowałam poniższe zestawienie ksiąg z rzymskokatolickich parafii diecezji łucko-żytomierskiej (i późniejszej diecezji łuckiej) przechowywanych w Państwowym Archiwum Obwodu Wołyńskiego w Łucku oraz Państwowym Archiwum Obwodu Żytomierskiego w Żytomierzu. Sonia/wolhynien/"
http://forgen.pl/forum/viewtopic.php?f= ... 41&start=0

Litowiż (ukr. Литовеж)
dekanat włodzimierski
AŁ ur: 1828, 1848-1849, 1852, 1870
AŁ śl: 1692-1705, 1707-1731, 1733-1777, 1780-1790, 1828, 1848-1849, 1852
AŁ zg: 1828, 1848-1849, 1852, 1870
AŻ ur: -
AŻ śl: -
AŻ zg: -
W łuckim archiwum przechowywane są również księgi spowiadających się z tej parafii z lat 1852-1857, 1860, 1862-1866, 1868-1869, 1871-1872, 1874-1880, 1882-1883, 1886-1887, 18891896, 1898-1900, 1902-1903, 1905 i 1907.
Z w/w strony,wynika z postów iż,osobiście należy odbyć wizytę w Archiwum w Łucku.

Diecezja Łucka erygowana ok. 1404. W 1425 połączona z diecezją włodzimierską. W l. 1798-1925 złączona aeque principaliter z diecezją żytomierską, jako diecezja łucko-żytomierska. Po II wojnie światowej znalazła się poza granicami Polski i zanikła z przyczyn politycznych. Na terenie Ukrainy diecezję łucką reaktywowano w 1998.

Poza tym:
W 1943 roku większość ksiąg parafialnych zostało zniszczone w czasie napadów OUN-UPA. Księża i parafianie uciekając przed jatką z rąk Ukraińców i później pomimo zakazu Sowietów, przemycili przez nową granicę księgi i dokumentację swoich parafii (często niepełną, a nawet szczątkową). Dziś są one dostępne w KUL w Lublinie.
Istnieją "Wykazy osób z akt parafialnych Diecezji Łuckiej do 1945 roku" opracowane przez ks. Waldemara Witolda Żurka. Księgi można zamówić pod adresem redabmk(at)kul.lublin.pl (koszt około 50 zł plus porto) podając swój adres pocztowy. Po otrzymaniu zwrotnego emaila z prośbą o zatwierdzenie warunków przekazu, nastąpi realizacja zamówienia. Można również pisać lub udać się pod adres: KUL Ośrodek Archiwów, Bibliotek i Muzeów Kościelnych, ul. Chopina 29/7 20-023 Lublin

Osoby będące w posiadaniu Ksiąg i oferujące swoją pomoc w odszukaniu zapisów o rodzinie.
Tom Oferujący pomoc (PROSZĘ PISAĆ TYLKO DO JEDNEJ OSOBY!) adresy e-mail (zabezpieczone przed spamem)
I, II, III, IV, V, VI Edmund Goś azymek5@wp.pl
I, III, IV, V, VI (czyli bez drugiego) Aneta Fisel anetka1976@wp.pl

http://wolyn.ovh.org/ zapoznaj sie z ta stroną

Parafia katedralna w Łucku
Duplikaty met-yk parafii katedralnej w Łucku 1936-1938 - tom I, s. 567-641
Index matrimoniorum celebratorunim ecclesia catedrali luceoriensi per spatium 83 annorum (1840-1922) - tom I, s. 359-364
Skorowidz ślubów parafii łuckiej za 75 lat 1848-1933 - tom I, s. 364-478
Nawróceni parafii katedralnej w Łucku 1905-1943 - tom I, s. 478-567
„Status animarium" parafii katedralnej w Łucku, wykaz miejscowości i liczba parafian w 1912 r. - tom II, s. 275-278
„Status animarium" parafii katedralnej w Łucku 1922-1924 - przedmieście: Jarowica, Krasne, Wólka, Dworzec - tom II, s. 278-309
„Status animarium" parafii katedralnej w Łucku 1922-1924 - przedmieście mia­sta Krasne - tom II, s. 310-379
Skorowidz ślubów i chrztów parafii Łuck XIX-XX w. - tom II, s. 379-435
Wypisy wdów i wdowców parafii katedralnej w Łucku 1925 - tom II, s. 435-441
Parafia katedralna w Łucku - wdowy i wdowcy - wsie, osady i kolonie w stycz­niu 1925 - tom II, s. 441-445
Akta luźne: parafia katedralna w Łucku i parafia w Kołkach - tom III, s. 839--856
Osoby ochrzczone z parafii łuckich bez podania nazwiska - tom III, s. 666-668
Skorowidz ślubów i urodzin parafii łuckich - tom III, s. 179-666
Parafia wojskowa w Łucku (Najświętszego Serca Jezusowego)
Chrzty i śluby parafii wojskowej w Łucku 1926-1939 - tom I, s. 643-650

Parafie o nieustalonych nazwach
Skorowidz małżeństw i urodzin parafii N-1 (można tu trafić na część rodzin z Parafii w Łucku na Krasnem i Parafii Kołki) - tom V, s.611-681
Twoja krewna Michale,mogła być innego wyznania,ale i te są w wykazach.

Apropos,nazwy miejscowości Starogrod:
wg Gilly Map
http://www.sggee.org/misc/search_page.html

http://www.sggee.org/misc/search_page.html


Starogród. Althof (Orekhovo) Орехово , Bagrationovsk, Kaliningrad, ... 542514 203632
Ela