Nazwisko ukraiński/rosyjski

[Haponiuk_Daniel]

Jak poprawnie powinno się napisać nazwiska po ukraińsku:

Haponiuk
Huryń

,a po rosyjsku:

Emilianowicz
Biczel
Kaszczyc

[Natalia_N]

Гапонюк
Гуринь

Эмилианович lub Эмильянович
Бичель
Кащыц lub Кашчыц

[Wiktor_Witek]

wydaje mi się, że nazwisko Haponiuk zapisywano również w formie Aponiuk.

Pozdrowienia

Wiktor

[Aftanas_Jerzy]

Mam dwie uwagi do tej dyskusji:
1. Zapis po rosyjsku nazwiska Kaszczyc powinno być taki:
Кащиц lub Кашчиц
Zgodnie ze znaną szkolną zasadą ortografii rosyjskiej:
"После шипящих ж, ш, ч, щ не пишутся гласные ы, я, ю, а пишутся и, а, у"
Uwaga: białoruski zapis dopuszcza chyba pisanie 'ы' w takich przypadkach, bo spotkałem się z takimi zapisami w ich tekstach.
2. Nazwisko ukraińskie 'Haponiuk' pochodzi od imienia chrześcijańskiego w wersji 'Hapon' (ukr Гапон), a nie od równoznacznych wariantów zapisu tego imienia 'Агафин', 'Агапон'. Polski odpowiednik tego samego imienia to 'Agaton'.

[Natalia_N]

Szanowny Panie Jerzy! На иностранные фамилии правила русской орфографии не распространяются. Такие фамилии, как Чарчян, Жюв, Кржыжановский и другие, записываются вопреки этим правилам. Впрочем, в данном случае, могло быть Кащиц или Кашчиц, если фамилию писал русский чиновник. Но если эта фамилия фигурирует в актах о рождении, браке или смерти, писанных в польских костёлах, то вероятнее всё-таки Ы - мне несколько раз уже встречалось такое.
Przepraszam, że napisałam po rosyjsku, ale nie bardzo dobrze znam język polski.

[Aftanas_Jerzy]

Natalio,
Nie masz racji, bo te wyjątki dotyczą innych przypadków. Patrz: http://store.obreey.com/download/1/10/105649/sample.pdf --->>Tablica 6.

[Wiktor_Witek]

Prawda chyba leży po środku, choć przecież Jerzy napisał tak, jak trzeba - co innego jeżeli nazwisko było po pisane rosyjsku przez osoby znające biegle ten język, co innego jeżeli w centralnej Polsce - tutaj przecież częściej zdarzały się błędy a przecież wiadomo, że nazwiska w ogóle opornie poddawały się regułom ortografii.

Pozdrowienia

Wiktor

[Natalia_N]

Самый авторитетный автор справочников по орфографии русского языка - Д. Розенталь. Вот что написано в его "Справочнике по правописанию, произношению, литературному редактированию":
"§ 4. Гласные после шипящих
1. После шипящих (ж, ч, ш, щ) не пишутся буквы я, ю, ы, а пишутся
соответственно а, у, и, например: чайка, прощальный, чудо, щури-
ться, жир, шить.
Исключения: брошюра, жюри, парашют, пшют, фишю и некоторые
другие слова иноязычного происхождения.
Примечание. Данное правило не распространяется на иноязычные со-
бственные имена (Жюль, Жюли, Сен-Жюст, Шырхан, Очы, Шюкюр и т. п.),
а также на сложносокращенные слова и буквенные аббревиатуры, в которых
возможны любые сочетания букв (Межюрбюро и т. п.)".

[Wiktor_Witek]

Конечно, но речь идет ведь не только о более-менее современных правилах русской орфографии а о практике в исторических документах - так я этот вопрос понимаю.

С уважением

Виктор

[Aftanas_Jerzy]

Natalio,
zajrzałem do podanego przez Ciebie źródła i tam nie wymieniono tych samych przykładów (widocznie mamy różne wydania), ale nie chcę ciągnąć tej dyskusji, bo jak widzę, każde z nas zostanie przy swoim zdaniu.
Wydaje się, że polskie nazwiska były przez rosyjskich lingwistów i urzędników traktowane jak rosyjskie (tylko pochodzenia polskiego lub z idisz), a nie obcojęzyczne, co potwierdza ich ortografia utrwalona w rosyjskiej literaturze, w metrykach i w internecie. Nie spotyka się zapisu w wersji 'obcojęzycznej' (z 'ы' zamiast 'и') takich polskich nazwisk, jak przedmiotowe:
Кржыжановский zamiast Кржижановский (i jeszcze to okropne "рж")
Кржыжановиц zamiast Кржижановиц
Кащыц zamiast Кащиц
Można to łatwo sprawdzić w Google.
Osobny problem to zapisy polskich nazw miejscowych (nieraz urzędowo lub z prywatnej inicjatywy rusyfikowanych w XIX wieku). Przykład:Mamy w Polsce 37 miejscowości o nazwie Aleksandrów http://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksandr%C3%B3w, większość to nazwy pamiątkowe po dwóch carach.
Zresztą w zaborze pruskim prowadzono taką samą politykę.

[Tomek_Wojtaszek]

Dzień dobry,

Вы еще подеритесь, горячие финские парни...

Wtrącę i ja swoje 3 grosze.

Wygląda na to, że oboje - i Jurek, i Natalia - macie po trochu racji.

Główny problem polega na tym, że Pytający nie do końca uściślił, o co mu właściwie chodzi. Ja postawione pytanie interpretuję tak: "jak wskazane polskie nazwiska poprawnie przetransliterować z języka polskiego na rosyjski/ukraiński według współczesnych reguł?". Bo chyba nie chodzi o to, jakie "potworki" mogłyby powstać z popisów w tej materii polskich czy rosyjskich urzędników (dawnych i współczesnych).

Ale tu jest akurat tak, że oficjalne podręczniki akademickie mądrych głów mówią jedno, a szeroko pojęty uzus i praktyka przekładu idą swoją drogą.

W internecie można znaleźć wiele stron, próbujących "objąć rozumem" problemy transliteracji z polskiego na Rosyjski. Z tych wzbudzających największe zaufanie, przywołam stronę z Wikipedii i stronkę z "automatem" do transkrypcji pana Liebiediewa. Do obu można mieć zastrzeżenia (np. kwestia Kowalski = Ковальский ), ale obie podtrzymałyby wersję Jerzego - czyli "Кащиц" (co do reszty nazwisk chyba się Państwo zgodzili).

Ja natomiast z punktu widzenia praktyki przekładu, przychyliłbym się w 100% do wersji Natalii. A to dlatego, że zachodzi obawa, że przy próbie zwrotnego tłumaczenia na język polski tekstu z tym nazwiskiem, Pan Kaszczyc stałby się na przykład Kaścicem. Wersje "Кащыц" i "Кашчыц" (tej bym użył ja) pozwalają podobnego niebezpieczeństwa uniknąć, jasno wskazując na obce pochodzenie nazwiska.


Pozdrawiam

(-) Tomek Wojtaszek