Pióro gęsie a tradycyjne

[dorocik133]

Witam!
A ja mam pytanie - tak z ciekawości - jakim piórem były zapisywane dokumenty USC w I połowie XIX wieku? Przeczytałam dziś, że stalówka to amerykański wynalazek z 1810 roku i powoli wypierała gęsie pióra. Ciekawa jestem, kiedy ona dotarła do Polski (wówczas nieistniejącej) i dokumenty zostały właśnie ną zapisywane. I czy istnieje sposób na odróżnienie poszczególnych zapisów?
Będę wdzięczna za odpowiedź.
Pozdrawiam
Dorota

[Sroczyński_Włodzimierz]

Ostatnia Noc Muzeów w AGADzie mi się przypomniała:) (przy okazji -do tegorocznej już niedaleko:)
Dokładnie to samo pytanie podczas wizyty
istnieje sposób, nawet bez mikroskopowych powiększeń, przy wprawie ponoć widać na pierwszy rzut oka
i gęsie (niekoniecznie gęsie, ale pióra ptasie) i stalówki -oba narzędzia przy księgach były stosowane
jako ciekawostka (też zdaje się, że AGAD źródłem, ale nie ręczę) - stalówką ani szybciej, ani ładniej na początku nie szło podobno

i przy okazji -też przez skojarzenie bo to było kolejne pytanie
piasek, który czasem widzimy w księgach to zwykły piasek -drobny le zwykły rzeczny piach -żaden cuda do osuszania typu talki czy inne

[dorocik133]

Dzięki, informacja cenna, szczególnie z tym piaskiem. Ale mnie interesuje od kiedy zostały wprowadzane stalówki na terenie obecnej Polski do sporządzania akt USC. Bo najstarsze posiadane przeze mnie dokumenty pochodzę jeszcze sprzed 1820 roku z parafii Grocholice i wątpię, aby tam tak wcześnie dotarła stalówka. Nieco późniejsze, to koniec lat 20-tych XIX wieku Warszawa. I pytanie, czym to mogło być pisane. Mogę ewentuualnie dołączyć skany

Pozdrawiam
Dorota

[Słomińska_Dominika]

Popatrzyłam w google i piszą, że powstały pod koniec XVIII w ale były bardzo drogie i szybko się rozchodziły na boki, na ich końcach jako kulkę dodawano drogie kamienie - jeśli były dla arystokratów.
Do powszechnego uzytku weszły wg google po 1840 roku, gdy jakoś tam je utwardzono i w dodatku było to w Angli.
W sumie bardzo ciekawe pytanie zadałaś i tez się z przyjemnością poprzyglądam na rozwój.

[Wiktor_Witek]

i przy okazji -też przez skojarzenie bo to było kolejne pytanie
piasek, który czasem widzimy w księgach to zwykły piasek -drobny le zwykły rzeczny piach -żaden cuda do osuszania typu talki czy inne

ja nigdy chyba nie widziałem piasku w księgach metrykalnych (?)!



Serdeczne pozdrowienia

Wiktor

PS. Skoro już o tych sprawach jest mowa, kwestia samego atramentu jest równie ciekawa. Na pewno zauważyliście, że czasem XVIII wieczny wygląda jakby został naniesiony na papier wczoraj, a ten z początku XX w. jest czasem tak wyblakły, że ledwo co widać. Pewno ten starszy był robiony z lepszych/naturalnych/droższych składników.

[Słomińska_Dominika]

Widziałam też taki, który zbrązowiał, jakby zardzewiał

[Waldemar_Stankiewicz]

W XVIII-XIX w. atrament, zwany inkaustem lub wcześniej czernidłem pisarskim przygotowywany był w/g znanych zainteresowanym prawideł. Inkaust którym w dziewiętnastowiecznych księgach zapisywano akty metrykalne, sporządzano samodzielnie z glasu. Co to glas? Glas to zniekształcone przez szkodnika o tej samej nazwie pędy lub liście dębu w kształcie szyszeczek, korali lub podobnych tworów, następnie wysuszone, roztarte w moździeżu i doprawione roztworem wodnym. Gdy inkaust odparowywał, roztwór stawał się bardziej skoncentrowany a pismo czytelne. Gdy piszący rozcięczył zbyt mocno, stawał się wodnisty. A kolor to właściwość zawartego w dębinie garbnika, brązowo rdzawy.

Pozdrawiam,
Waldemar

[dorocik133]

Dziękuję pięknie za tak wyczerpującą odpowiedź. Właśnie usiłowałam znaleźć, co to takiego INKAUST (wiedziałam, że poprzednik atramentu). Czy można przyjąć, że księgi metrykalne w XIX wieku były właśnie nim zapisywane? I od kiedy gęsie pióra zostały powszechnie zastąpione stalówkami?
Pozdrawiam
Dorota

[elgra]

Atramenty z dawnych rękopisów - Dzień Genealoga 17 września 2011 (WTG Gniazdo)
cz.1 http://www.youtube.com/watch?v=bp83FyinVf8
cz.2 http://www.youtube.com/watch?v=QLYtd0SbfOU

oraz zdjęcia https://plus.google.com/photos/10544350 ... banner=pwa

[dorocik133]

Witam!
Filmiki bardzo ciekawe, faktycznie stare dokumenty przeze mnie posiadane (najstarszy to list z 1794 roku), pisany jest atramentem zabarwionym na brązowo. Podobnie pamiętnik mojej Babci z 1900 rolu. Przy okazji się dowiedziałam, jak zabezpieczać takie dokumenty przed zniszczeniem.

Ale nadal zagadką pozostaje powszechność użycia stalówki.

Pozdrawiam
Dorota

[Waldemar_Stankiewicz]

Pierwsze stalówki na terenach Polski pojawiły sie w pierwszej połowie dziewiętnastego wieku i pochodziły w wytwórni niemieckich i angielskich. Tani wyrób oraz produkcja rodzimych wytwórców spowodowała że ich zastosowanie szybko powszechniało.
Do poczytania pozycja w Bibliotece Kresowej pt.:"SPÓR PIÓRA Z OŁÓWKIEM" T. Sinko, z 1933r.
http://www.wastan.pl/biblioteka/zbior/p ... k/dir.djvu
Pozdrawiam,
Waldemar

[dorocik133]

Wielkie dzięki za odpowiedź, bo dużo się dowiedziałam i to o takich sprawach, nad którymi wcześniej się nawet nie zsstanawiałam. Nurtuje mnie jeszcze jedno, czy patrząc na dokument okiem amatora można poznać, czym było ono pisane, piórem gęsim czy już stalówką?

Pozzdrawiam
Dorota