język rozyjski językiem aktów kościelnych

[Ewa_Migdalska]

Witam,
Nurtuje mnie pewne pytanie dotyczące języka w jakim sporządzane były akty w księgach kościelnych.
Na początku była to zapewne łacina, którą zastąpił język zaborców, ale na jakiej podstawie, może jakimś dokumentem i przedewszystkim, kiedy wprowadzono np. język rosyjski do metryk. Czy był to jednorazowy zabieg, który objął całe terytorium zaboru rosyjskiego, czy może tylko poszczególne lata?
W swoich poszukiwaniach natrafiłam na dwie parafie leżące koło siebie w jednej w 1868 r. akt małżeństwa spisany był po polsku, a w drugiej w 1869 r. akt zgonu w języku rosyjskim, od czego zależy ta różnica?
Pozdrawiam
Ewa

[Cieśla_Jerzy]

Na terenie Królestwa Polskiego w ramach represji po powstaniu styczniowym nastąpiła rusyfikacja i stąd te zmiany z polskiego na rosyjski.

[dorocik133]

Witam!
Niekoniecznie od razu język zaborców. Jeżeli chodzi o zabór rosyjski to od około 1810 roku wszedł język polski, a dopiero po 1868 rosyjski, jako kara za Powstanie Styczniowe. Z tym, że na początku 1868 roku wiele parafii zaczynało jeszcze pisać po polsku, potem już niestety zmuszenie byli pisać po rosyjsku. Jeżeli chodzi o skorowidze, to różnie bywało, w niektórych parafiach były one jeszcze przez kilka lat prowadzone po polsku, a czasami po rosyjsku ale wg kolejności POLSKIEGO alfabetu.

Na temat innych zaborów trudno mi się wypowiadać, bo np w Krakowie jeszcze na początku XX wieku była to łacina.

Pozdrawiam

Dorota

[jart]

W diecezji wileńskiej zmiana nastąpiła wcześniej - w wyniku ukazu z 1848 r. patrz np.: -> http://www.epaveldas.lt/vbspi//content/ ... _243720_98

[Sroczyński_Włodzimierz]

wewnętrzne kościelne mogły być w dowolnym (łacinie; miejscowym/polskim,innym)
ASC to ASC - ksiądz sporządzał jako urzędnik państwowy w języku urzędowym, od 1868 do końca okupacji rosyjskiej - na terenie "Kongresówki" urzędowym dla ASC był rosyjski (analogicznie daty)
w zasadzie "nierosyjskojezyczne" 1868/1869 -1914/1915 (często quasi-rosyjskim pisane:) to na 99% nie przyjęte przez dziekana księgi, jak najbardziej dokumenty, ale nie mające ówcześnie mocy dokumentu

[julia_jarmola]

Witam!
Jestem w trakcie wertowania metryk z Mazowsza i rzeczywiście gdzieś od roku 1866 zaczynają się spisywane w języku rosyjskim, wcześniejsze są w języku polskim.
Tak jak napisano wyżej w zaborze rosyjskim była to kara za powstanie styczniowe.
Pozdrawiam Julia J.

[Sroczyński_Włodzimierz]

może "kara" może unifikacja
po 5 latach kara..nierychliwa coś
to już interpretacja po co i dlaczego

fakty jednak warto ustalić
nie 1866, a 1868:)
nie widziałem (rzymskokatolickich, ewangelickich, z kongresówki! nie "utraconych guberni") z 1866 lub 1867 ruskich
chętnie zobaczę

[julia_jarmola]

Witam!
Jestem w trakcie wertowania metryk z Mazowsza i rzeczywiście gdzieś od roku 1866 zaczynają się spisywane w języku rosyjskim, wcześniejsze są w języku polskim.
Tak jak napisano wyżej w zaborze rosyjskim była to kara za powstanie styczniowe.
Pozdrawiam Julia J.

[koka24]

Witam.
Język rosyjski został wprowadzony przy sporządzaniu aktów Postanowieniem Komitetu Urządzającego z dnia 10 (22) listopada 1867 r. i art.1 tegoż aktu brzmi: Z dniem 1 stycznia 1868 roku, księgi stanu cywilnego, dotyczące urodzeń śmierci i małżeństw dla osób wyznania rzymsko-katolickiego winny być prowadzone w języku rosyjskim i polskim a wypisy z nich czyli tak zwane akty stanu cywilnego, mają być wydawane w języku rosyjskim, a w razie potrzeby, we dwóch rosyjskim i polskim.

[/url]http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/doccontent?id=168&from=FBC
Strona 60/453

[Warakomski]

Zgadzam się z Włodkiem, że rosyjski w dokumentach oficjalnych wynikał z procesu unifikacji, który to proces powstania jedynie przyspieszały. Jeżeli przypomnimy sobie, że już w 1832 r. Statut Organiczny zakładał faktyczną inkorporację Królestwa do Cesarstwa Rosyjskiego, jako jego prowincję. Statut wprawdzie nie wszedł w życie ponieważ wprowadzono stan wyjątkowy, a później stan wojenny, ale kierunek likwidacji autonomii Królestwa był oczywisty. Zwolnił nieco w okresie reform Wielopolskiego, ale przyspieszył po powstaniu styczniowym, a dotyczył administracji, sądownictwa, wojska, szkolnictwa, kościoła i gospodarki.
Język rosyjski w administracji, szkolnictwie, sądownictwie był jednym z ważnych instrumentów w procesie unifikacji, czyli włączenia ziem zabranych w organizm Imperium Rosyjskiego. I tu ważna chyba uwaga, że znacznie szybciej proces ten przebiegał na dawnych ziemiach WKL, które znalazły się w zaborze rosyjskim, ale poza Królestwem Polskim.
W Królestwie Polskim język rosyjski jako urzędowy wprowadzono w administracji państwowej w 1868, w szkolnictwie 1866 – 1869 i w instytucjach wymiaru sprawiedliwości 1876.
Krzysztof