Spolszczenie nazwiska. Gdzie szukać aktu prawnego

Wzajemna pomoc w problemach natury genealogicznej. Przed wysłaniem zapytania proszę sprawdzić podforum tematyczne : Tłumaczenia metryk: łacina, niemiecki, rosyjski, ukraiński, angielski, francuski ; także tematy : Poszukiwania lub Stronę Główną Forum

Moderatorzy: maria.j.nie, elgra, Galinski_Wojciech

Awatar użytkownika
Bartolllini

Sympatyk
Posty: 122
Rejestracja: pt 08 lis 2013, 17:11

Spolszczenie nazwiska. Gdzie szukać aktu prawnego

Post autor: Bartolllini »

Witam!


Mam pewien problem. Otóż nie wiem gdzie szukać i czy możliwe jest znalezienie dokumentów świadczących o spolszczeniu nazwiska. Od zawsze byli to Barisch'owie.Teraz to Barysz'owie. Ewidentne spolszczenie. Mój 3xpradziadek urodził się w 1827 jeszcze jako Barisch. Przeprowadził się na tereny obecnej Polski (Biała w woj Opolskim). Wiem też, że miał 5 dzieci. 4 synów i córkę. Co ciekawe na tych terenach do dzisiaj żyje "mieszanka Baryszów i Barischów", którzy zapewne tworzą grono znajomych i spokrewnionych osób. W niedalekiej przyszłości chciałbym nawiązać z nimi kontakt. Ale nie o to tu chodzi. Pytam się czy możliwa jest zmiana nazwiska tak, że np. 2 jego synów mogło być Barischami a kolejni dwaj już Baryszami. Możliwe jest znalezienie "papieru" na ewentualną zmianę nazwiska w jakimś archiwum (zapewne na terenie woj Opolskiego) a jeżeli tak to gdzie. Być może zmiana nastąpiła bez żadnych oświadczeń sądowych "tak poprostu" :P człowiek ten prawdopodobnie był "oświecony" bo pracował jako subiekt w sklepie i mam po nim dwa dokumenty "polecające" od pracodawców :D


Pozdrawiam Bartek
Awatar użytkownika
Niewiadomski_Robert

Sympatyk
Posty: 600
Rejestracja: pn 06 maja 2013, 04:00
Lokalizacja: New York City

Spolszczenie nazwiska. Gdzie szukać aktu prawnego

Post autor: Niewiadomski_Robert »

Tez mam takie przypadki w rodzinie. Nazwisko i jego modyfikacje mogly byc nawet uzywane naprzemiennie w jednym pokoleniu w tej samej rodzinie. W pierwszej polowie XIX ortografia nazwisk wciaz sie ksztaltowala (rowniez fonetyka w niektorych przypadkach). Nie sa mi znane zadne przepisy prawne z tego okresu regulujace to zjawisko, podejrzewam , ze ich nie bylo i decydujacy byl jezykowy uzus a czasem pewnie tez preferencje osob prowadzacych metryki.
Ostatnio zmieniony wt 19 lis 2013, 02:21 przez Niewiadomski_Robert, łącznie zmieniany 1 raz.
jart

Sympatyk
Nowicjusz
Posty: 1094
Rejestracja: pt 03 cze 2011, 14:45

Spolszczenie nazwiska. Gdzie szukać aktu prawnego

Post autor: jart »

Mam w rodzinie kilka przypadków "radykalnej" zmiany nazwisk - tzn ewidentne przypadki zmiany nazwisk w ich pełnym brzmieniu, nie kwestie fonetyki czy ortografii np. Młynarczyk->Sitko (okolice 1820; później jeszcze Sitko->Sitek), Szwydwa->Kapla (ok. 1800). Mam też sporo przypadków fonetyczno/ortograficznych i podobnych, o których wspominał Robert, np.: Kunkol->Kąkol, Pych->Wypych, Czach->Ciach itd. Generalnie zauważyłem zasadę (tzn. "u siebie") że statystycznie rzecz ujmując radykalne zmiany są starsze (do ok.1820, większość 1800 i wcześniej), nieznaczne zaś młodsze (ok. 1850-1870).
Do żadnych "papierów" ich dotyczących nie udało mi się dotrzeć, żadne świadectwa na ten temat, przekazywane w rodzinie - nie zachowały się. Jedyną poszlaką w temacie, jest sprawa ustalenia nazwiska z ok. 1950 - jeden z przodków o podwójnym nazwisku (X-iński albo Y-grekowski) wystąpił do władz o usunięcie jednego członu, motywując że powstał on "przez przypadek, błąd w tłumaczeniu z jęz. rosyjskiego lub na skutek zabobonów"(!).
pozdrawiam
Artur

Poszukuję rodzin: Jastrzębski, Olbryś, Pskiet – par. Jasienica; Sitko/Sitek lub Młynarczyk, Pych – par. Długosiodło; Łaszcz, Świercz, Szczęsny, Ciach, Kapel – par. Wyszków; te nazwiska także w par. Jelonki
Stanisław_Sawkiewicz

Sympatyk
Posty: 58
Rejestracja: pt 16 maja 2008, 10:06
Lokalizacja: Bytom

Spolszczenie nazwiska. Gdzie szukać aktu prawnego

Post autor: Stanisław_Sawkiewicz »

Na podstawie dekretu z dnia 10.11.1945 o zmianie i ustalaniu imion i nazwisk władze zmieniły pisownię nazwiska mego dziadka Brysch na Bryś stąd często w dokumentach spotkać można tę pisownię. Senior Rodu nosił po wojnie nazwisko Jan Bryś.
Ale jakże często zmiana nazwiska następowała z powodu błędnego zapisu przez duchownych. Stąd tyle odmian.
gienia

Sympatyk
Posty: 367
Rejestracja: pn 02 sty 2012, 16:24

Spolszczenie nazwiska. Gdzie szukać aktu prawnego

Post autor: gienia »

Witam,
dawniej ksiądz zaznaczał przy urodzeniach dzieci np Bednarz v. Pałka, Pałka v. Bednarz. Jak się powiedziało ojcu, świadkom, tak ksiądz zapisał. W jednej rodzinie mój prapradziadek ma dzieci o trzech nazwiskach, bo jest też samo Bednarz. A ile się oszukałam 4 x pradziadka ! Ślub brał pod nazwiskiem Walasek. Żeby było trudniej to żona tez miała pierwotnie inne nazwisko. Przy kolejnych dzieciach stanęli na nazwisku Skałka ! I dlatego przydomki trzeba notować, żeby potem móc połączyć.
Gienia
mmaziarski

Sympatyk
Tytan
Posty: 1034
Rejestracja: ndz 30 mar 2008, 13:10
Lokalizacja: Jasło

Spolszczenie nazwiska. Gdzie szukać aktu prawnego

Post autor: mmaziarski »

W indeksacji spotykam często przypadki różnego zapisywania tego samego nazwiska .W zależności czy wpisujący ksiądz był bardziej polakiem czy austriakiem to zapisywał nazwisko po swojemu.Nie przywiązywano do tego większego znaczenia,gdyż kolejne dzieci a nawet pokolenia były pisane po polsku.Np Eckert,Ekert.Ekiert.,Francich,francik,Frank,

Mieczysław
MMaziarski
Bryś_Martyna

Sympatyk
Nowicjusz
Posty: 510
Rejestracja: śr 30 maja 2012, 13:07

Re: Spolszczenie nazwiska. Gdzie szukać aktu prawnego

Post autor: Bryś_Martyna »

Stanisław_Sawkiewicz pisze:Na podstawie dekretu z dnia 10.11.1945 o zmianie i ustalaniu imion i nazwisk władze zmieniły pisownię nazwiska mego dziadka Brysch na Bryś stąd często w dokumentach spotkać można tę pisownię. Senior Rodu nosił po wojnie nazwisko Jan Bryś.
Ale jakże często zmiana nazwiska następowała z powodu błędnego zapisu przez duchownych. Stąd tyle odmian.

Witam. Przepraszam, że wtrącam się do tematu, ale prosiłabym Pana, Panie Stanisławie, o podzielenie się w miarę możliwości informacjami o swojej gałęzi Brysiów (może na pw). Sama też służę pomocą. Mój pradziadek również nazywał się Jan Bryś ;)
Pozdrawiam
Martyna

http://zytniowjelonki.blogspot.com/
Szukam aktu małżeństwa Andrzeja Brysia z Dorotą Michniewską/Kubacką/Mrówką, 1829-1831.
gienia

Sympatyk
Posty: 367
Rejestracja: pn 02 sty 2012, 16:24

Re: Spolszczenie nazwiska. Gdzie szukać aktu prawnego

Post autor: gienia »

Znalazłam akt http://szukajwarchiwach.pl/29/328/0/2/M ... hG2DvH_-0w, gdzie prokurator nakazuje sprostowanie pisowni nazwisk na podstawie art. 171.K.G. Proszę przeczytać ten akt. Akt nr 17 z 10 lutego 1849 r. z par. NMP w Krakowie.
Gienia.
Awatar użytkownika
donata

Sympatyk
Posty: 182
Rejestracja: sob 21 kwie 2007, 20:50
Lokalizacja: Radlin/k.Wodzisławia Śl.

Re: Spolszczenie nazwiska. Gdzie szukać aktu prawnego

Post autor: donata »

Witam.

Częściowo temat był poruszany na Forgenie swego czasu.

http://forgen.pl/forum/viewtopic.php?f=15&t=14563

Pozdrawiam serdecznie.
Donata
ODPOWIEDZ

Wróć do „Potrzebuję pomocy”