Szlachecka tytulatura

[rogal83]

witam,
Zastanawia mnie co oznacza to słowo i czy jest ono związane z nadaniem tytuły szlacheckiego. Znalazłem to przy opisie prawdopodobnie mojego przodka Mattesillani Gian Carlo.
http://www.estreicher.uj.edu.pl/staropo ... 28494.html

Pytam też, ponieważ w rodzinnych dokumentach natknąłem się na chyba na herb jak mniemam i zastanawiam się, czy to 2 rzeczy nie są jakoś ze sobą powiązane.
http://www.fotosik.pl/dodaj-zdjecie/kod ... a6d6f456a5

Chętnie posłucham porad osób, które mają w tym temacie większe doświadczenie.

Pozdrawiam Maciej

[Marcin_Piotr_Zając]

Witaj Macieju!
Tytuł "marchese" to polski hrabia - nawet czyta się "markeze", podobnie jak francuski "markiz". W tekście jest nawet słowo "conte", które to samo oznacza -> https://pl.wikipedia.org/wiki/Graf_(tyt ... zlachecki)
Dopiero uczę się włoskiego, ale jak na mój nos, w tekście jest mowa coś o chwale spod Wiednia i pobiciu armii Ottomańskiej. Później, częściowo po polsku, jest, że król Jan III mianował go swoim ministrem-rezydentem (dzisiejszym konsulem, ambasadorem) w Bolonii, zgodnie z aktem wydanym w Warszawie dnia 21 marca 1685 roku.
Tak więc Pan Gian Carlo Mattesillani musiał się pod Wiedniem jakoś wyróżnić i dzięki temu dostał placówkę we Włoszech (może jego trud jest wyjaśniony w tekście, ale ja jeszcze tak dobrze po włosku nie mówię, żeby to przetłumaczyć ).
Mam nadzieję, że pomogłem i nie poplątałem czegoś.
Buona fortuna e Buonasera, Marcin!

PS. Twój drugi link się nie otwiera - zamiast niego pojawia się główna strona fotosik.pl

[Słowiński_Marek]

Witam
Marchese to markiz, nie hrabia. W krajach zachodniej Europy był to tytuł o szczebel wyżej od hrabiego i szczebel niżej niż książę. W Niemczech nazywał się margrabią.
Pozdrawiam
Marek

[Marcin_Piotr_Zając]

Tak, zgadzam się Marku. Użyłem po prostu skrótu myślowego, utożsamiając marchese ze zwykłym hrabią - przepraszam. Markiz, to w istocie "nadhrabia" i widać to na przykład w tytulaturze króla włoskiego (bez wchodzenia w szczegóły). https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiktor_Emanuel_III
Co nie zmienia faktu, że katalog tytułów arystokratycznych w Europie jest bardzo bogaty i niektóre z tytułów mogą w różnych krajach mieć odmienną rangę lub znaczenie.
Pozdrawiam ze słonecznego Wrocławia, Marcin!

[rogal83]

Dziękuję bardzo za pomoc
Podaje jeszcze tego 2 linka co zle wpisałem
http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/382 ... 92dde.html

Pozdrawiam Maciej

[Marcin_Piotr_Zając]

Witam!
Szalenie ciekawa to historia. Nie mogę nigdzie znaleźć informacji o takiej rodzinie, a ze zdjęcia, które prezentujesz wynika, że skoro była gdańska linia, to i musiała być jakaś inna, co wskazuje, że rodzina nie mogła się ograniczać do jednego Martuzalskiego z dwoma synami - musiało ich być więcej...
Ja na Twoim miejscu poszukałbym również w jakichś pruskich/niemieckich herbarzach i monografiach.
Z jakiej publikacji pochodzi ten herb (jaką książkę sfotografowałeś)?
Pozdrawiam serdecznie, Marcin!

[rogal83]

Witam Marcinie,
To jest dość ciekawa historia bo dokument ten a raczej dość długa linia drzewa genealogicznego stworzył pewien Pan, który posiadał biuro heraldyczne i pasjonował się genealogią. Niestety zmarł w 1995 roku a ja poprzez ten jeden arkusz staram się sprawdzić wiarygodność tego drzewa. Rodzina ta pojawiła się w Polsce około 1764 r i jak się domyślasz pochodziła z Włoch. Niestety linia ta jeżeli chhodzi o najbliższą rodzinę praktycznie wymarła. Staram się odnaleźść informację dotyczące tego herbu. Narazie nic. Podejrzewam, że to herb z Włoch

Pozdrawiam Maciej

[Alfut_Piotr]

Witam .Nie znam włoskiego ale moze tutaj coś znajdziesz?Pozdrawiam Piotr Alfut
http://books.google.pl/books?id=sNqK8iI ... ne&f=false

[Marcin_Piotr_Zając]

Witajcie!
Przeglądając dokumenty z Wielkopolski z XVIII wieku, zastanawiam się, czym różniły się poszczególne słowa przed nazwiskami szlacheckimi:
nobilis - szlachetny
generosus - urodzony
magnificus - wielmożny
dominus - pan
Czy mogę na podstawie któregoś z powyższych słów określić pozycję mojego pra wśród szlacheckiej braci w XVIII wieku?
Czasem mój dziadzia jest "dominus", a innym razem "generosus" lub "magnificus", choć przez cały czas nie posiada majątku ziemskiego...

Bardzo proszę o jakieś wskazówki i ewentualne poprawienie błędów myślowych
Serdecznie pozdrawiam z ciepłego Wrocławia,
Marcin

[Sawicki_Julian]

Witam Marcin, to nie takie proste ze pradziadek miał przed nazwiskiem np. Magnifito, a każde słowo co innego oznacza, o tym jest w łacińskim słowniku. Wejdź tu na pełne forum i jest tam pod temat ; Szlachta. Czy był dziadek szlachcicem i miał majątek to zależy od nobilitacji i miejsca zamieszkania, np. na wschodzie dawnej Polski, niejeden tam zostawił ziemie ze wszystkim. Potem możliwe że miał wywód ze szlachectwa w zaborach i to co w herbarzach i jaki herb, plus w metrykach, wszystko razem wzięte, daje jakieś wyobrażenie.
Na ten temat co nieco pisze miedzy innymi w tym linku co podaje ; Herbarz Rodu Ciechanowiczów, dobrze jest tez zacząć od najstarszych ksiąg, kto i jak się stawał szlachcicem, a piszą o tym np. B. Paprocki, Fr. Piekosiński, sławny herbarz Kaspra Niesieckiego i wielu innych ; pozdrawiam - Julian ;
http://www.nienaltowski.net/CiekaweLinki.htm

[Marcin_Piotr_Zając]

Dziękuję Julianie za szybką odpowiedź
Chodziło mi bardziej o to, czy na podstawie konkretnego słowa przed nazwiskiem można coś powiedzieć o konkretnej osobie w konkretnym czasie?
Weźmy przykład: mój dziadzia wywodzi się ze starej rodziny Korycińskich herbu Topór. Niestety, rodzina ta na przestrzeni wieków zubożała i w efekcie straciła na znaczeniu. Mój dziadek, jako ich potomek, ma herb i prawo do chwalenia się przodkami, ale nic poza tym, bo musi się mocno natrudzić, by utrzymać żonę i gromadkę dzieci. Nie ma majątku ziemskiego, dlatego przeprowadza się z rodziną z miejsca na miejsce i w różnych miejscach jest nazywany albo "dominus" albo "generous" itd. (zapewne zależnie od sytuacji)
Moje pytanie brzmi: czy można, na podstawie owych słów pisanych przed nazwiskiem, powiedzieć coś o konkretnej osobie? A może te słowa były stosowane zamiennie i nie ma znaczenia, którego użyto w danej sytuacji?

Jeżeli wcześniej namieszałem, to przepraszam
Pozdrawiam serdecznie, Marcin.

PS. Bardzo dziękuję za link - jak się okazuje, nie znałem wielu źródeł.

[Sawicki_Julian]

Podaje Ci Marcin na Twoje pytania odpowiedź, to co już kiedyś podawał tu na forum mistrz od łaciny ; Bartek.
Tak wiec nie tylko należy książki i metryki czytać, ale pamiętać co gdzie już było i szybko odnaleźć.
A według moich poszukiwań już 8 lat i dotyczące moich Sawickich z dopiskiem przed nazwiskiem to jest tak np. w metrykach ; kiedy pradziad miał prace w Sądzie grodzkim w Chęcinach ( lata 1761 - 1794 ) i miał wtedy jedną wieś własną po ojcu, pisali mu ; Nobilis, albo Generosus. Jak miał jeszcze drugą wieś w posagu za żoną i dwie wsie ( dwory ) w dzierżawie, pisali mu Dominus Generosus.
Ale po upadku królestwa polskiego w 1795 r. jego dzieciom choć mieszkali we dworach na swoim i plus dzierżawy pisali im ; Magnifito, po polsku Wielmożny Pan ( zawsze z dużej litery ). Ale już między wojnami, I i II, choć miał trzy wsie z dworami, lasu 458 ha i dom w Warszawie i w Ostrowcu drugi z młynem, pisali im ( już stryjkom ) Obywatel Ziemski. Moi jak już sprzedali dwa folwarki w 1875 r. i pradziadek zakupił 30 mórg ziemi po dworskiej na wsi, byli w metrykach ; kolonistami, a syn, czyli dziadek miał pisane wedle zwodu ; kowal ( z dwoma herbami w kieszeni, Korwin alias Ślepowron i Nowina ).
Szlachectwa nikt nie zabrał, już w roku 1584 ( Paprocki ) świadczą Sawiccy herbu Suchekomnaty ; Kosieradzkim w wywodzie jako prastara szlachta. Wiem ze wnuki mojego pra...dziadka wywodzili się w Kijowie w 1802 roku z herbem Ślepowron, a w roku 1918 jest pieczęć z herbem Nowina i podpis ; Witold Eugeniusz Nowina Sawicki, późniejszego Generała Brygady na zachodzie, walczył tez pod Monte Casino. To tyle krótkiej historii według dokumentów, a jak zaczynałem nawet nie wiedziałem ile miał braci dziadek i jak im było na imię, pozdrawiam -Julian ;

Nazwy w dawnych wiekach ;
jaśnie wielmożny (illustrissimus ac magnificus) - senator, a więc wojewoda, kasztelan, starosta żmudzki, jeden z koronnych i litewskich 5 "ministrów", również magnat któremu musimy schlebić...
- wielmożny (magnificus) - urzędnik grodzki lub ziemski...
- urodzony (generosus) - właściciel przynajmniej jednej wsi...
- szlachetny (nobilis) - szlachcic cząstkowy, zagrodowy, dzierżawca...
W listach JWP to Jaśnie Wielmożny Pan, WP to Wielmożny Pan, WMMP to Wielce Mi Miłościwy Pan itd.
Książąt, czyli kniaziów tytułowano często Jaśnie Oświeconymi...

- godny (spectabilis) - zamożny patrycjusz dużego miasta, zwykle członek władz miejskich...
- zacny (honoratus) - patrycjusz...
- sławetny (famatus/famosus) - średniozamożny rzemieślnik...
- opatrzny (providus/circumseptus) - ubogi rzemieślnik...
- uczciwy (honestus) - rzemieślnik wiejski lub mieszczanin z małego miasteczka żyjący po części z rolnictwa...
- pracowity (laboriosus) - chłop...
- przewrotny/niewierny (perfidus/infidelis) - Żyd...

- przewielebny (reverendissimus) - biskup ordynariusz...
- wielebny (reverendus) - biskup sufragan, prałat, prepozyt, opat...
- dostojny (venerabilis) - kanonik, proboszcz...
- czcigodny (honorabilis) - wiejski pleban, wikary...

- mąż znamienity (vir excellens/egregius) - uczony, lekarz, filozof...

Ps.- Koryciński jest w Bazie Ossolińskich jako Kanclerz koronny i 30 stron opisu o majątku Korycińskich i chyba dwa listy

[Bartek_M]

Przeglądając dokumenty z Wielkopolski z XVIII wieku, zastanawiam się, czym różniły się poszczególne słowa przed nazwiskami szlacheckimi:

Jakie dokumenty? Metryki czy coś jeszcze?

[Marcin_Piotr_Zając]

Bardzo dziękuję Julianie za wyczerpującą odpowiedź - o coś takiego, z życia wziętego, mi chodziło

Przeglądając dokumenty z Wielkopolski z XVIII wieku, zastanawiam się, czym różniły się poszczególne słowa przed nazwiskami szlacheckimi:

Jakie dokumenty? Metryki czy coś jeszcze?

Głównie matrykalia, poza tym przymierzam się do akt grodzkich i ziemskich i w tym celu robię research w tekach prof. Dworzaczka.

Pozdrawiam serdecznie, Marcin!

[JarekK]

Mam podobny problem z tytułem "Dominus" bez żadnych dodatków w XVII wieku na Ziemi Chełmińskiej - jakiego stanu był jego posiadacz - nie mam pojęcia, nie był biedny bo w cenie wołu kupuje miecz