Egzekucja w zakładzie "Promotor" w Łodzi

[Marianna_Różalska]

Witam,

szukam informacji na temat akcji sabotażowej i egzekucji na pięciu Polakach 20 czerwca 1942 r. w zakładzie "Promotor" w Łodzi. Informacje w Internecie są "ubogie".

Marysia

[Czyżewski_Bartłomiej]

W firmie "Promotor AG" sabotażem kierował członek PPR Józef Floriański. Produkowane tu silniki wychodziły z ukrytymi wadami, a benzynę do nich zanieczyszczano kauczukiem i pyłem. Członkowie grupy zostali przypadkowo odkryci i aresztowani. Dla zastraszenia załogi i robotników innych fabryk wyrok wykonano publicznie 20 czerwca 1942 r. na dziedzińcu zakładów. Na szubienicy zawiśli: Józef Floriański, Stanisław Stańczak, Stanisław Lewandowski, Józef Gogolewski i Jan Potakowski

Tadeusz Czapliński, Ruch oporu w Łodzi w okresie okupacji hitlerowskiej, Łódź 1973 r., Biblioteczka Wiedzy o Łodzi z. 14, str. 33

[Marianna_Różalska]

O, super! Dziękuję
Szukam informacji nt. wymienionego wyżej Jana Potakowskiego

[Czyżewski_Bartłomiej]

Znalazłem jeszcze coś takiego:

W kwietniu i maju aresztowano kilku młodych konspiratorów z zakładów remontowych „Promotor”, mieszczących się w pobliżu pl. Niepodległości. Schwytano ich na kolportażu wydawnictw podziemnych i oskarżono o sabotaż. Władze niemieckie po krótkim śledztwie skazały ich na śmierć w trybie administracyjnym. Egzekucji przez powieszenie dokonano publicznie 20 czerwca 1942 na terenie zakładu. Niemcy zamordowali wtedy: Zygmunta Gogolewskiego (dowódca plutonu AK), Stanisława Lewandowskiego (dowódca drużyny) oraz Jana Polakowskiego, Józefa Floriańskiego i Stanisława Stańczyka – żołnierzy AK.

Ruch oporu i represje w mieście [w: Ilustrowana Encyklopedia Historii Łodzi z. 10], str. 279

[Marianna_Różalska]

Też to znalazłam, wertując pokłady Internetu. Wymienione osoby pojawiają się w bazie strat.pl

[Czyżewski_Bartłomiej]

oraz:

W czasie okupacji hitlerowskiej część dzisiejszej Przędzalni Czesankowej „Arelan" w Łodzi nosiła nazwę „Promotor" i mieściła się przy placu Niepodległości 4. Zajmowano się tam naprawami sprzętu samochodowego armii niemieckiej. Zakładem kierowali Niemcy, załogę stanowili zaś głównie Polacy, choć w pewnym okresie pracowali tam także angielscy jeńcy wojenni. W kwietniu i maju 1942 r. łódzkie gestapo aresztowało kilku Polaków - pracowników warsztatów naprawczych. Powodem aresztowania było podejrzenie, że prowadzą oni działalność sabotażową. 20 czerwca 1942 r. rano kierownictwo zakładów „Promotor" spędziło wszystkich pracowników Polaków do hali montażowej. Znajdowała się już tam grupa uzbrojonych funkcjonariuszy policji hitlerowskiej. Pod silną eskortą do hali wprowadzono pięciu Polaków, których publicznie powieszono. Byli to: Józef Floriański, Zygmunt Gogolewski, Stanisław Lewandowski, Jan Potakowski i Stanisław Stańczyk. Po egzekucji zwłoki wisiały jeszcze przez jakiś czas w hali, po czym wywieziono je w nieznanym kierunku - o miejscu pochowania żadna z rodzin nie została powiadomiona. Dla uczczenia pamięci straconych, przed wejściem do zakładu umieszczono tablicę pamiątkową, ufundowaną przez załogę w 1969 r. Nie zawiera ona jednak nazwisk ofiar i informacji o ich przynależności do Armil Krajowej. Ostatnio obok umieszczonej już wcześniej tablicy odsłonięto dwie następne z nazwiskami zamordowanych pracowników zakładów "Promotor" i symbolem Armii Krajowej

Ofiary hitlerowców nie są już bezimienne [w: Dziennik Łódzki z 13 lipca 1990 r., nr 160], str. 4


W Internecie można też znaleźć zdjęcie tych tablic, wiszących na ścianie budynku przy ul. Rzgowskiej 17a:

Źródło: http://panaszonik.blogspot.com/2013/11/ ... uszki.html