USC, parafie, akty - pytania laika

[gregorian76]

Witam.
Od dawna próbuję dotrzeć jak najdalej do swoich przodków.
Z mojej rodziny wypytałem niemal wszystkich i moje drzewo dość się rozrosło. Przyszedł więc czas na zbieranie informacji z USC, archiwów i parafii. Stąd ten wątek. Co dalej w moich poszukiwaniach?
Chciałbym dotrzeć do archiwum w Piotrkowie i "wyciągnąć" stamtąd akt, urodzenia mojej prababci pochodzącej ze Szczepanowic (niewielkiej miejscowości przynależącej do Gorzkowic). Dzięki portalom dotarłem do tego iż akta urodzeń znajdują się w archiwum w Piotrkowie.
I tu rodzą się pytania:
1) Jakie wymagania muszę spełnić bym mógł otrzymać odpis aktu urodzenia? Co jeśli np. nie znam pełnych danych (rok urodzenia)
2) Muszę się tam stawić osobiście czy można tę sprawę załatwić pocztą, jeśli tak to są jakieś przykłady podań?
3) Jak upewnić się czy tam faktycznie są te akta?
4) Czy akt ślubu też będzie w archiwum?
5) Do jakiego rocznika przetrzymywane są akta w USC a od jakiego w archiwach państwowych.
6) Czy parafie mogą przygotować odpisy aktów małżeństwa, czy robią to tylko archiwa państwowe?

[Botev]

Ad 1) - może Pan albo osobiście udać się do Archiwum, przejrzeć księgi i znaleźć interesujący Pana akt albo też zlecić odpłatne poszukiwania archiwiście, podając znane Panu dane i przybliżony zakres lat, w których Pana zdaniem mogła się urodzić Pana prababcia.
Ad 2) może Pan to załatwić pocztą i zamówić na przykład kserokopię lub skan aktu. Nie ma specjalnych formularzy, wystarczy zwykłe pismo. Cennik za poszukiwania i kserokopie / skany powinien być na stronie internetowej Archiwum, czasem archiwum oczekuje zalicznki na poczet poszukiwań, a czasem najpierw szuka, a potem dostaje Pan rachunek, płaci Pan przelewem i dostaje zamówione materiały.
Ad 3) proponuję najpierw sprawdzić bazę PRADZIAD. Wpisując nazwę parafii dowie się Pan, jakie roczniki są dostępne i w którym archiwum się znajdują. Z tego, co widzę, to akta z parafii rzymsko-katolickiej Gorzkowice są w dwóch archiwach (roczniki 1808-1872 są w Archiwum Państwowym w Łodzi, a 1873-1906 są w Archiwum w Piotrkowie Trybunalskim). Dostępne są urodzenia, zgony i śluby. Oczywiście może Pan zadzwonić do archiwum i się upewnić.
Ad 4) - j.w. - najczęściej akta ślubu, urodzenia i zgonu są w jednej księdze, obejmującej jeden rocznik.
Ad 5) - zgodnie z prawem akta w USC przetrzymywane są przez 100 lat od ich wytworzenia, potem trafiają do archiwum. W praktyce mogą trafić do archiwum z 2-3 letnim opóźnieniem.
Ad 6) - archiwa państwowe nie wydają odpisów tylko skany lub kserokopie (na życzenie może być kopia uwierzytelniona). Parafia może wydać odpis, ale to trzeba uzgodnić z księdzem, w praktyce do celów genealogicznych łatwiej szukać w archiwum. Dopiero jak nie ma w archiwum państwowym, pozostają parafie i archiwa kościelne.

Proszę też mieć na uwadze, że od powstania styczniowego do odzyskania niepodległości po I wojnie światowej akta pisane były po rosyjsku.

[gregorian76]

Dziękuję za odpowiedź. Mam jeszcze kilka pytań:

Załóżmy, że osobiście udam się do archiwum, aby przejrzeć księgi. Jakie dane muszę mieć by wiedzieć gdzie szukać czy wystarczy, że podam zespół akt np: "270/0 Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Gorzkowicach"? (dane z bazy PRADZIAD) Jak znaleźć interesujący mnie numer aktu urodzenia? Bo rozumiem, że najpierw trzeba przeszukać jakiś spis? Czy taki spis ułożony jest datą? Nazwiskiem?

I kolejne pytanie. Co to są akta: alegata?

P.S Wybaczcie za te pytania z pewnością forma niektórych może doprowadzać do płaczu ze śmiechu, ale dopiero rozpoczynam przygodę w tym temacie.

[Tomek1973]

Załóżmy, że osobiście udam się do archiwum, aby przejrzeć księgi. Jakie dane muszę mieć by wiedzieć gdzie szukać czy wystarczy, że podam zespół akt np: "270/0 Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej w Gorzkowicach"?
I kolejne pytanie. Co to są akta: alegata?

Wystarczy, jeśli pan powie, że chce pan przejrzeć akta metrykalne z Gorzkowic.
W tej parafii księgi wygladają następujaco:
Śluby, zgony i urodzenia z jednego roku zawarte sa w jednym tomie. Każde z tych trzech zdarzeń ma osobny indeks i osobną numerację. Przejrzy więc pan indeks urodzonych i na podstawie numerku przy nazwisku odnajdzie numer aktu. To samo z pozostałymi zdarzeniami. Nazwiska są ułożone alfabetycznie, ale tylko według pierwszych liter. Przegladając śluby trzeba pamiętać, że tylko mężczyźni są ułozeni alfabetyznie - panny młode trzeba sprawdzić wszystkie.
Alegata to akty zbiorcze małżeństw. Zawierają odpisy metryk, o ile któres z młodych pochodziło z innej parafii.
Proszę również poprosić o zespół "akta gminy Gorzkowice". Znajdzie pan tam księgę ludności stałej ze Szczepanowic. Są tam wymienione rodziny mieszkające wspólnie na jednym gospodarstwie, co jest o wiele ciekawszym źródłem, niż metrykalia. Sa tam także zdnotacje o wyrokach sadowych, służbie wojskowej, współmałżonkach i wymeldowaniach do innych gmin.
Proszę pamiętać o zabraniu dowodu osobistego i o tym, że pracownik archiwum zapewne nie będzie miał czasu pomagać panu w odczytywaniu aktów. Polecam zabranie lupy, mile widziane rękawiczki. Słowniki rosyjsko-polskie są w bibiloteczce podręcznej.

Archiwum nieczynne w środy, w poniedziałek od 9.30. pozostałe dni - 8.00 - 15.00

pozdrawiam - tomek

Subtelnie napomniany przez Virg@, odszczekuję: alegata, a nie allegata :)

[Virg@]

Co to są akta: alegata?

Wyczerpującą odpowiedź znajdziesz na Forum "GenPol-u" w wątku: Alegata - co to jest?

O tym jaką wartość mają alegata dla genealoga odpowiada na forum „polgen” dr Marek Jerzy Minakowski.

A definicję Alegat, l.mn. alegata można również znaleźć w Wikipedii.

Pozdrawiam serdecznie –
Virg@



........................
Edit

Subtelnie napomniany przez Virg@ […]

Drogi Tomku,

chociaż nie jesteś „zupą pomidorową” (za którą przepadam), to też Ciebie lubię i nie śmiałabym nigdy, przenigdy „napominać” – nie mówiąc już, że publicznie. Każdy ma prawo, nie tylko na tym Forum, do wyrażania własnych poglądów – a ludzi nieomylnych nie ma. Dlatego dzielimy się tutaj swoją wiedzą i doświadczeniem.

Pozdrawiam bardzo serdecznie –
Virg@

[gregorian76]

Proszę pamiętać o zabraniu dowodu osobistego.....

Sam dowód wystarczy? A ochrona danych osobowych?
Gdzieś wyczytałem, że trzeba udokumentować swój rodowód np:

Szukając danych babci od strony matki muszę udowodnić że to moja babcia a nie czyjaś inna (trzeba mieć aktu małżeństwa moich rodziców i akt urodzenia matki no i swój)

[Tomek1973]

@ Virg@

A ja, jeszcze raz dziękuję, za wyprowadzenie mnie z błędu - naleciałości lingwistyczne to straszna rzecz
Dziękuję ponadto za niewymuszone słowa sympatii

@gregorian76

Numer dowodu osobistego jest potrzebny do wypełnienia zgłoszenia użytkownika zasobu archiwalnego. Te dane są potrzebne tylko do celów statystycznych.
Druk powyższy jest dostępny w formacie doc. lub pdf. na stronie kilku archiwów państwowych.

tomek

[Bea]

Witam,
to i ja podepnę się z pytaniem, bo widzę, że rozmawiacie na interesujący mnie temat.
Mam akt chrztu mojej babci - jest tam nazwa parafii, powiat, gmina, nr w księdze metrycznej (i oczywiście jej data). W PRADZIADZIE znalazłam, że księgi z tego okresu są w archiwum diecezjalnym.
OK.
Jakie informacje mogę dzięki temu uzyskać ?
Czy przy wpisie o babci będzie dokładne zaznaczone, gdzie szukać dalej jej rodziców (tzn w którym roku i w której parafii) i jej dzieci ?
W zasadzie czego mogę się spodziewać ?
Czy na tej podstawie będę mogła odnaleźć, jak po sieci pajęczynej, jej przodków i rodzeństwo ?

I drugie pytanie, .... ee jakie rękawiczki ?

Beata

[Tomek1973]

@Beata

Z aktu chrztu można się dowiedzieć troszkę o rodzicach dziecka /wiek, zajęcie, miejsce zamieszkania, nazwisko panieńskie matki/, ale niczego nie da się dowiedzieć o przyszłym małżeństwie i dzieciach noworodka. To przecież niemożliwe. Jezeli babcia była z terenów Królestwa Polskiego, to radziłbym zajrzeć na te wątki tego forum, w którym są tłumaczone metryki z języka rosyjskiego na język polski. To da pani pogląd, jakie informacje mogą być w nich zawarte.

Mam nadzieję, że inni uzupełnią moją wypowiedź.

Rękawiczki bawełniane do przeglądania akt. Nie są wymagane, ale dzięki nim księgi nie są narażone na kontakt z ludzkim potem. Do przegladania mikrofilmów rękawiczki są oczywiście zbędne.

pozdrawiam - tomek

[Bea]

(...) ale niczego nie da się dowiedzieć o przyszłym małżeństwie i dzieciach noworodka (...)

no właśnie o to mi chodziło, czy księgi metrykalne są uzupełniane poźniej...
Bo teraz jest tak (chyba - przynajmniej ja tak zrozumiałam), że wpis chrztu uzupełniany jest datą przyjęcia eucharystii oraz małżeństwa. Nawet jeśli te następne sakramenty nie były udzielane w danej parafii, to informacja o nich spływa do tej parafii "od chrztu".
A z tego co Pan mówi, to kiedyś tak nie funkcjonowało...

czyli jak mam akt chrztu, to z ksiąg w archiwum niczego więcej się nie dowiem ?
W akcie urodzenia zarówno babci (po polsku, odpis z 1928), jak i dziadka (po rosyjsku, ale sobie radzę), są tylko imiona rodziców i nazwisko panieńskie matki.

Beata

[Tomek1973]

czyli jak mam akt chrztu, to z ksiąg w archiwum niczego więcej się nie dowiem ?

Dowie się pani, pod warunkiem, że znajdzie pani akt małżeństwa babci, daty urodzin jej dzieci, jej akt zgonu. Jednak z samego aktu urodzenia babci nie wywnioskuje pani nic, co dotyczyłoby jej późniejszego życia.
W archiwach państwowych zdarza się, że przy aktach urodzenia osób z końca XIX wieku można znaleźć adnotacje o ich zgonach wpisane po wojnie przez urzędników SC. Czasem zdarzają się adnotacje o kolejnych związkach małżeńskich czy zmianie nazwiska.
Po prostu - czeka panią przeszukiwanie akt danej parafii, a pewnie i parafii ościennych...

pozdrawiam - tomek

[Bea]

ok, teraz rozumiem

serdecznie dziękuję za odpowiedź

Beata

[Virg@]

Z aktu chrztu [zapisu w księdze metrykalnej] można się dowiedzieć […], ale niczego nie da się dowiedzieć o przyszłym małżeństwie […]
Mam nadzieję, że inni uzupełnią moją wypowiedź.
[…]
Jednak z samego aktu urodzenia babci nie wywnioskuje pani nic, co dotyczyłoby jej późniejszego życia.

Mam inne doświadczenie, którym chciałabym się podzielić.
Oto dodatkowy zapis w metryce mojego Dziadka, na przykładzie (Libri baptisatorum) prowadzonych w Galicji:

[img]http://www.album_foto.republika.pl/grafika/palec_to.jpg[/img].

Chodzi o ten dopisek (innym charakterem pisma i atramentem), dokonany po 28 latach, dokładnej daty zawarcia małżeństwa.
Być może jednak, iż wyjątki (z galicyjskiej wsi tylko?) potwierdzają regułę.

Pozdrawiam serdecznie –
Virg@

[Botev]

To jest właśnie jedna z tych adnotacji, o których mówił Tomek1973. Księgi z Galicji wyglądają trochę inaczej niż te z zaboru rosyjskiego, ale widzę, że i tam takie dopiski się zdarzały.

[Tomek1973]

Dzięki takim dopiskom można było łatwo uniknąć np. bigamii. Nie wiem natomiast, jak te sprawy regulowano w Królestwie. Dopisek o ślubie uczyniony przy akcie urodzenia spotkałem tylko raz i to nie w unikacie, ale w duplikacie.

tomek