Osadnicy (koloniści) niemieccy w Kongresówce w II poł XIX w.

MAZale · Post autor: **MAZale** » wt 14 lip 2009, 13:04

Szanowni Państwo,

Poszukuję materiałów źródłowych dotyczących legalizacji pobytu i osiedlania się wychodżców z terenów Prus (w szczególności z terenu Starych Prus (Prus Wschodnich)) na terenie Królestwa Polskiego (Kongresówki) w drugiej połowie XIX wieku (w szczególności powiat przasnyski do 1867 i ciechanowski po 1867).

Przodkowie mojego ojca pomiędzy 1865-1885 emigrowali z terenu Starych Prus osiedlając się w okolicach Ciechanowa. Zakładam, że jako poddani króla Prus musieli jakoś zalegalizować swój pobyt i osiedlenie się.

Czy ktoś z Państwa orientuje się, w jakim trybie imigranci (osadnicy, koloniści) uzyskiwali pozwolenie na stałe osiedlenie się na terenach Kongresówki? Czy istnieją jakieś materiały archiwalne dotyczące tych kwestii?

Ciekawe informacje znalazłem w artykule K.Groniowskiego „Wychodźcy mazurscy i warmińscy w Królestwie Polskim w połowie XIX wieku”, ale dotyczą one nieco wcześniejszego okresu.

Pozdrawiam

Michał

andrzejkapron · Post autor: **andrzejkapron** » wt 14 lip 2009, 13:19

Zacznij od książki W. Śladkowski: Kolonizacja... , Kurta Luecka,
Die deutsche Siedlungen...
A różnie, czesto mieszkali, a legitymowali się paszportami pruskimi (niemieckimi). Rosja była normalnym państwem prawa. Kupowali ziemię i mieszkali. Są rejestry cudzoziemców od tego w archiwach wojewódzkich, od 1868 r. każdy Kancelarie Gubernatora i tu gubernia tym sie zajmowali, w miarę kompletne są po 1868 r., wczesnie było gorzej. duze braki. W archiwach rejestry leca latami, ale pisowania w nich to tragedia, czasem Polacy nie znali zasad zapisu nazwisk po rosyjsku imiona tłumaczone wg sgiagi urzedowej

MAZale · Post autor: **MAZale** » wt 14 lip 2009, 13:36

Mówiąc szczerze domyślałem się, że tymi kwestiami mogły zajmować się władze gubernialne. Wiem, że w AP w Płocku są zespoły archiwalne władz Guberni Płockiej:
50 15 - Komisja Wojewódzka i Rząd Gubernialny Płocki [1807] 1816-1866 [1880]
50 23 Kancelaria Gubernatora Płockiego 1866-1914 [1927]
50 24 Płocki Rząd Gubernialny [1821] 1867-1914 [1920]

Czy ktoś z Państwa prowadził może kwerendę w tych zespołach?
Czy dokumenty w tych zespołach są zinwentaryzowane?
Czy ktoś z Państwa dysponuje lub ma dostęp do takiego inwentarza?
Szczaególnie interesuje mnie Kancelaria Gubernatora Płockiego.
Pozdrawiam
Michał

andrzejkapron · Post autor: **andrzejkapron** » wt 14 lip 2009, 14:12

Tu nikt Ci nie pomoże, bo takiej możliwości po prostu nie ma. Wszystkie archiwa podają co takiego np. 1890/34 a co w srodku to musisz sam zobaczyć. Jest zespół np. poddani pruscy i caly zespół sygnatur: miłego pobytu w Archuwum przez caly urlop

MAZale · Post autor: **MAZale** » wt 14 lip 2009, 14:40

Wiem, że inwentarze nie są zbyt szczegółowe

Zwykle jednak oprócz numerów podawane są opisy zawartości poszczególnych jednostek w zespole. I właśnie o te opisowe nazwy jednostek mi chodzi.
Chodzi mi o "spis treści", a nie o "streszczenie" ....

MAZale · Post autor: **MAZale** » wt 14 lip 2009, 14:49

Przykład:
sygnatura: 72/8/0/10
tytuł i daty: Okólniki [Prezydenta m.st. Warszawy].; 1946-1946
opis: poszyt; do konserwacji; maszynopis, rękopis; ; polski; k.180; ; ; 22;

andrzejkapron · Post autor: **andrzejkapron** » wt 14 lip 2009, 14:53

Zwykle - masz racje. Ale listy obcych poddanych lecą powiatami który są spięte razem. Widzałem takich kilkaset. I nie spotkałem w zadnym archiwum opisu. Nawet dokumenty o zmiane poddaństwa nie zawsze mają opis. tylko sygnatura i poddany jakiego państwa. Liczysz na gotowca, a to się tak nie da. Nie wykręcisz się od archiwum

MAZale · Post autor: **MAZale** » wt 14 lip 2009, 15:08

Panie Andrzeju,
Od wizyty w archiwum nie mam zamiaru się wymigiwać i Pana sarkazm jest zupełnie niepotrzebny

Wdzięczny będę natomiast Panu za informacje dotyczące właśnie sposobu w jaki te dokumenty są usystematyzowane: czy jest to jakaś jednostka w zespole,np: "poddani pruscy w powiecie ciechanowskim lata 1867-1914 - raporty naczelnika powiatu". Coś jak księgi metrykalne? Czy są to tylko indeksy, czy również akta indywidualnych spraw poszczególnych osób?

Nie pracowałem jeszcze na takich dokumentach więc chciałbym się po prostu dowiedzieć czego mogę się spodziewać.

Byłbym również wdzięczny, gdyby zechciał Pan darować sobie złośliwe komentarze

MAZale · Post autor: **MAZale** » wt 14 lip 2009, 15:17

Usuwam powtórzenie poprzedniego posta

andrzejkapron · Post autor: **andrzejkapron** » wt 14 lip 2009, 15:21

Złośliwe broń Boże. Każdy cudzoziemiec musiał rejestrować przyjazd i wyjazd. Dlatego robiono zbiorową tabelę zwykle za pół roku z kazdego powiatu, i spinano lub szyto całość za dany roku z guberni przy rejestrach. i drugi typ, jak pisze, poddanymi za caly rok. Ale jako całość dotyczy całoego roku wg kalendarza julianskiego. Tam zwykle imie, nazwisko, zawod skad przybyl i kiedy, czasem adnotacja jakas. jak sie zna rok przyjazdu to super, a jak nie to po kolei sie jedzie. Jesli rodzina zmienila poddaństwo to sa dokomenty typu teczka osobowa danej osoby, ale to trzeba sprawdzic dokladnie w inwentarzu, a jesli Pan tego nie wie, to wszystkie, co nie znaczy ze musi być. Czasem z powiatu jest parę osób a czasem kilkaset (zawsze jest zapisane poddaństwo danej osoby).

MAZale · Post autor: **MAZale** » wt 14 lip 2009, 15:28

O właśnie o tego rodzaju informację mi chodziło!!! Bardzo dziękuję, Panie Andrzeju. Jeszcze jedno pytanie rozumiem, że owe spisy obcych poddanych (np. pruskich) są w jakiś sposób wyodrębnione z pozostałych akt zespołu Kancelarii Guberni? Czy trzeba przetrząsnąć cały zespół "Kancelaria Guberni Płockiej", czy w inwentarzu są te spisy w jakiś sposób wyodrębnione od np. dokumentow dotyczących np. aprowizacji, policji itp

andrzejkapron · Post autor: **andrzejkapron** » wt 14 lip 2009, 15:35

Tak, są wyodrebione. Zawsze działy emigrantów, imigrantów paszparty sa pooddzielane. Andrzej
PS W pierwszym liście takich pytań nie było.

MAZale · Post autor: **MAZale** » wt 14 lip 2009, 23:35

Panie Andrzeju, jeszcze raz dziękuję za informację.

Bea · Post autor: **Bea** » ndz 10 sty 2010, 23:24

odkopuję

wątek

Panie Michale - był pan już może w archiwum w Płocku ?
Widział pan może dokumentację emigracyjną i może się pan podzielić spostrzeżeniami ?

pozdrawiam
Beata

MAZale · Post autor: **MAZale** » pn 11 sty 2010, 00:23

Niestety nie miałem przez ostatnie kilka miesięcy szans na wyjazd do Płocka

Obawiam się zresztą, że wyjazd na jeden dzień nic by mi nie dał. Z postów p. Andrzeja wynika, że to robota na co najmniej tydzień, jeśli nie dłużej. Taki wyjazd jest dla mnie poważnym problemem: obowiązki zawodowe i rodzinne. To co chciałbym znaleźć jest dla mnie szczególnie ważne, bo z uwagi na brak źródeł metrykalnych (przepadły podczas II Wojny) to są jedyne archiwalia, które mogą coś wnieść do moich badań.
Pozdrawiam serdecznie
Michał