Pochodzenie nazwisk (cz.6)

[Świątek_Katarzyna]

Skoro nastała chwilowa cisza w wątku, chciałabym poprosić o pomoc w wyjaśnieniu pochodzenia nazwiska Bloch.

Próbowałam poszukać czegoś sama w internecie, jednak znalazłam tylko jakąś stronę, w której jest wzmianka, że to chyba nazwisko żydowskie, jednak niestety do tej strony wejść nie mogę. Popsuta jest chyba, a szkoda wielka. W każdym razie wątpię w pochodzenie żydowskie tego nazwiska. Najstarsza metryka zindeksowana w genealodzy.pl z nazwiskiem Bloch pochodzi już z 1598 r. http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... t&lang=pol Z tego co wiem, Żydzi nie mieli w zwyczaju posiadać nazwisk do XIX w., gdy ich do tego zmuszono.
Fakt, że nazwisko jest tak stare, jeszcze bardziej mnie intryguje.
Znalazłam jeszcze informacje o herbie szlacheckim Bloch: https://pl.wikipedia.org/wiki/Bloch_%28 ... achecki%29 , a tam z kolei, że jakaś rodzina o nazwisku Bloch nosiła inny herb. Trop ten jednak można raczej wykluczyć, bo "moja" osoba o tym nazwisku wyszła za mąż za biednego niczym mysz kościelna chłopa, więc do szlacheckiego rodu raczej nie należała.
W pobliżu jej zamieszkania leży wieś Blochy (woj. mazowieckie, parafia Długosiodo), a jedyne co o niej wiem, to że ślub wzięła w tejże parafii Długosiodło właśne niestety, bo metryki jej przez to są dla mnie niedostępne. Tylko skąd nazwa Blochy pochodzi w takim razie?

Będę wdzięczna parę mądrych zdań, o ile cokolwiek można napisać o tym nazwisku.

[historyk1920]

Nazwisko Bloch/Błoch pochodzi od imion na Bło , typu staropolskiego Blogata, Błożej = Błażej .

Pozdrawiam
Marek

[Gawroński_Zbigniew]

Bloch/Błoch faktycznie mają korzenie starosłowiańskie w imieniu, ale chyba nieco innym. Takoż rzeką niemieckie źródła, że pochodzi od imienia 'Błogosław". Porównaj współczesny przymiotnik 'błogi". - czemu i ja setnie sekunduję

Nazwisko w niemieckich źródłach notowane od 1255 roku, a w polskich? - niech zerknę:

Bloch: Per manus ... Iohannis dicti
Bl och, canonici Plocensis, capellani sui
(Ottonis, episcopi Culmensis) 1337 MVat I
172 (cf. Per rnanus domini Iohannis dicti
Blach, canonici Plocensis, capellani sui (Ottonis,
episcopi Culmensis) 1336 MVat 1 166);
Present(e) ... Petro Bloch de Buczkow,
iudice Dobrinens(i) 1415 AGZ IV 34;
Bloch, dapiffer Dobrinensis 1420 CdP I I / 1
363; Iohanni Bloch de Maiori Chelmicza
1497 Matr 11 1091; Iohannes Bloch de
Camyenycza 1498 Matr I1 1296; Petrus
B loch de Thurza, iudex ... terrestr(is) Dobrinens(
is) 1558 (1425) Semk 289 s. 233.

Wklejka może zawierać drobne błędy automatu rozpoznającego tekst.

Zatem w 'Taszyckim' mamy rok 1337.

-=-=-=-
edit: Życie to ciągła sztuka wyborów. Tym razem , choć sprawdzałem uważnie, kompletnie nie przekonał mnie profesor Bereza, którego jak widzę poniżej, zamieścił kolega.

[ROMAN_B]

Witam.

Katarzyno, profesor Edward Breza opracował etymologię nazwiska Blok i podobne, która zamieszczona jest na portalu Przodek.pl. W tej etymologii jest też mowa o nazwisku Bloch jako obocznej formy nazwiska Blok. Jest to dość obszerne opracowanie. Jeżeli jesteś zainteresowana tym opracowaniem, to podaję link pod którym możesz zapoznać się z tym opracowaniem:

https://przodek.pl/menu/ludzie/pochodze ... -i-podobne


Pozdrawiam – Roman.

[zbbudzik]

Przepraszam że dopiero teraz, ale sprawy zawodowe nie pozwoliły mi wcześniej, na odpowiedzi i podziękowania na forum.
Jestem wam obu Romanowi i Zbigniewowi bardzo wdzięczny. włożyliście mnóstwo pracy i czasu. Jeszcze raz bardzo dziękuje za tak olbrzymie i szczegółowe opracowanie, tego rzeczywiście oryginalnego nazwiska.


Ta moją gałązkę znalazłem na FS . https://familysearch.org/search/record/ ... %3AGermany
Prawie wszyscy z tych okolic to moi krewni i powinowaci.
Najstarszy to mój 5x pradziad Mathias pisany Bitzgajo ur. przed 1731 r. Jego syn Jacobi pisany już Bitschegajo ur. 1757 w Kyllburgu k/Bitburga.
Te okolice są dość szczególne. Sporo tam francuskich i włoskich nazwisk.
Żoną Mathiasa była Margaretha Olyva. Moja 6xprababka z tych okolic Anna Maria ur. przed 1715r nosiła przydomek "Fransua" świadczący o jej francuskim pochodzeniu.

Jeszcze raz. Mam tam chyba i austriacki ślad - Raditzo, Radetzki. Był to tam, czas tworzenia się nazwisk, trochę wcześniej niż
u nas.


Pozdrawiam serdecznie

Zbyszek

[Cirdan]

Dzień dobry,

Proszę o wyjaśnienie pochodzenia nazwisk Burghardt oraz Praisler.

Pozdrawiam
Piotr Sułek

[Szuwar]

Witam

Od imienia Burkhard/Burghard („Burghard, benedektyn pochodzenia anglosaskiego, bp Würzburga (…); bardzo popularny święty we Frankonii i południowych Niemczech.”, zob. M. Malec, Imiona chrześcijańskie w średniowiecznej Polsce, Kraków 1994 s. 202), J.K. Brechenmacher, Etymologisches Wörterbuch der Deutschen Familiennamen, II Auflage, t. I, Limburg a.d. Lahn 1957 s. 185, E. Förstemann, Altdeutsches Namenbuch. I Personennamen, München 1966 s. 348, K. Linnartz, Unsere Familiennamen, I. Zehntausend Berufsnamen in ABC erklärt, Bonn 1958s. 36, H. Bahlow, Deutschen Namenlexicon. Familien und Vornamen nach Ursprung und Sinn erklärt, München 1967s. 81, to od staro-wysoko-niemieckiego bërgan ‘ochraniać’ + hart ‘mocny, dzielny’, zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. I A-K Kraków 1999 s. 63, zdaniem H. Naumanna, Familiennamenbuch, Leipzig 1987 s. 81 ze staro-wysoko-niemieckiego Burghart < Burg ‘miasto’+ hart ‘silny, mocny’. Por. BUCHERT, BRUCHERT.

W/G opracowania dr hab. Alina Naruszewicz-Duchlińska – profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

Burghardt - od niemieckiego imienia Burghard, notowanego w Polsce od XII wieku, to od starowysokoniemieckiego bërgan ‘ochraniać’ + hart ‘mocny, dzielny’.

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

Preisler - od niemieckiej nazwy osobowej Preissler,ta od średnio-wysoko-niemieckiego pris ‘godny pochwały’.

opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch


Pozdrawiam

[Szuwar]

Witam

Przepraszam ale wtrące swoje dwa grosze
Potencjalną podstawę nazwiska stanowi też rzeczownik kom - bryłka, grudka lub potrawa postna z kartofli albo z grochu, utartego z makiem Słownik języka polskiego, tzw. warszawski, t. II, s. 415.


. [Kom, a, Im. y] bryłka, gruzeł, grudka:
Komy w mące wilgotnej. <Ukr. kim, 2 pp. ko-
ma>
2. [Kom, u, Mm.] potrawa postna z kartofli a.
z grochu, utartego z makiem. <Brs. kamy blp.>


Pozdrawiam

[Gawroński_Zbigniew]

Św. Burkhard - biskup Wurzburga żył w 7 wieku i popularność zyskał powiedzmy jako taką, po prostu był pierwszym biskupem tego miasta.

Natomiast popularny i to bardzo stał się święty kapłan Burkhard żyjący w 12 wieku ( ur. 1108 w Hof Langemat w Szwajcarii a zmarły 1192 w Beinwil, też w Szwajcarii) Stał się niezmiernie popularny za sprawą spektakularnych cudów jakich dokonywał. Co do szczegółów odsyłam do biografii. Facet na prawdę miał dar: tak jakby ojciec Pio, matka Teresa i św Genowefa paryska w kupie.

Jakie to ma znaczenie dla naszych tu "szpekulacyj"? Poniekąd zasadnicze. To samo imię w 7 wieku z rodowodem anglosaskim oznaczało "der starke Schützer". Natomiast to samo imię 400 lat później oznaczało: " der wie eine Burg Starke".

- Jak widać teraz nie ma miszmaszu.

Pozdrawiam pięknie.

[ryszard_1463]

Dziękuję za zainteresowanie i sugestie. Bardzo zbliżone brzmieniowo do Komicz jest nazwisko Chomicz, chociaż jego pochodzenie jest zupełnie inne:

Kod: Zaznacz cały

Chomicz - 1399 od imienia Tomasz, notowanego w Polsce od XII wieku w dwu postaciach: Tomasz i Toma. Imię wywodzi się z aramejskiego toma ‘bliźniak’. Od formy greckiej Thomăs utworzono postać łacińską Thomas, w Kościele prawosławnym Foma, Choma.

[Urbańska_Katarzyna]

Podstawowe źródła z jakich korzystam to przede wszystkim
"Słownik..." Taszyckiego. "Słownik Staropolski", "Słownik polszczyzny 16 wieku", "Słownik warszawski", Köblera i Gerharda "Mittelhochdeutsches Wörterbuch", "Słownik gwar polskich" - Karłowicza; przy "egzotycznych nazwiskach" zaczynam zawsze od dwóch stron: http://www.catholic.org/saints/ i niemieckiej: https://www.heiligenlexikon.de

Oprócz powyższych bardzo pomocny jest "Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych" - każdy tom ma innego autora: jest tam Cieślikowa, Klimek, Rymut, Bobowska - nie pamiętam w tej chwili więcej.

Serdecznie dziękuję za podanie źródeł

[Joanna_Makowska]

Dzień Dobry.
moja babcia urodziła się w podkrakowskiej wsi, w której pełno jest nazwisk, które dla mnie brzmią obco. Czy możecie wskazać mi pochodzenie owych nazwisk. Wiem, że Tekieli, Rakoczy i Batory są pochodzenia węgierskiego, natomiast wiele nazwisk nie mówi mi nic a występują wśród moich przodków:
Celej lub Celey,
Chabel,
Chondy lub Hondy
Chyla lub Hyla
Czekaj,
Mach,
Madey,
Madyda,
Malik,
Pęgaj lub Pęgay,
Sewiołek,

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Celej, Celey – w grupie nazwisk pochodzących od cel, dawniej cyl, celować, to z niemieckiego Ziel, też od cela; w pochodnych też od imienia żeńskiego Cela, Cyla, od (Cecylia).

Chabel 1564 - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy chab-, też chob- ‘słaby, zły’, por. czeskie chaby ‘słaby’, gwarowe chab, chaba ‘żebro, sucha gałąź’ lub od chabel ‘cielę’.

Chondy, Hondy - nie znalazłam

Chyla - w grupie nazwisk pochodzących od chylić (się), też od imienia Hilary.
Hyla 1769 - od chylić (się), też od imienia Hilary.

Czekaj - w grupie nazwisk pochodzących od staropolskiego czakać, też czekać.
Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Mach 1418 - w grupie nazwisk pochodzących od imion na Ma-, typu Marcin, Maciej, Małomir, też od machać.

Madey - w grupie nazwisk pochodzących od imienia Amadeusz, przejmowanego w języku polskim jako Amadaj, Amadej, Hamadej, Hamadziej (imię pochodzenia łacińskiego, od amare ‘kochać’ + deus ‘Bóg’), też od Matej.

Madyda - w grupie nazwisk pochodzących od podstawy mad-, por. mada ‘bloto’, madać ‘majdać, bawić się’, imię Magdalena, Amadeusz.

Malik 1223- w grupie nazwisk pochodzących od mały, także od imion złożonych typu Małomir.

Pęgaj, Pęgay - od staropolskiego pęga, pąga ‘łydka; kulka ołowiana na rzemieniu do biczowania’.

Sewiołek - w grupie nazwisk pochodzących od wschodniosłowiańskiego szewelit’ ‘ruszyć; poruszyć, wzruszyć’.

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

[Joanna_Makowska]

Dziękuję.
A te Hondy, w innym miejscu widziałam jako Hundy. Nie mam na prawdę pojęcia skąd to się wzięło.
W ogóle jak na mój gust to w tej wsi jest dość sporo "dziwnych" nazwisk. Pojawia się tam jeszcze Hayto, Hodura albo Marcelli

[ROMAN_B]

Witam Piotrze.

Według portalu Ancestny.de w Niemczech w 2002 roku osób o nazwisku Praisler mieszkało około 21 w 3 okręgach. Jak mówią autorzy tego portalu nazwisko jest bardzo rzadkie w Niemczech [ poniżej średniej frekwencyjnej nazwisk w Niemczech ]. Według niemieckich książek telefonicznych najwięcej osób o nazwisku Praisler [ 4 osoby ] mieszka w powiecie Rheingau-Taunus. Jedna osoba w powiecie Freising.

Na niemieckich stronach nie znalazłem informacji o genealogii rodu Praisler. Za to na duńskich stronach poświęconych genealogii duńskich rodzin znalazłem informacje dotyczące rodziny Preisler. Otóż informacje dotyczące rodu Preisler zamieszczone są na stronie http://4aner.dk/ , która dotyczy genealogii rodziny Henning og Lise Stages, i która to rodzina jest spokrewniona z rodziną Preisler. Na stronie tej napisano, że nazwisko Praisler jest jedną z form nazwiska Preisler. Autorzy tej strony twierdzą, że nazwisko Preisler ma kilka form zapisu, to jest: Preissler, Preysler, Praisler, Preischler, Preusler, Preussler, Presler, Pressler, Prayzlar. Nazwisko to jest nazwiskiem niemieckim. Pierwszy zapis nazwiska w formie Preisler pojawia się w 1511 roku w Czechach w mieście Chřibská [ po niemiecku Kreibitz ] jako nazwisko właściciela jednego z domów. Rodzina Preisler w tym czasie miała się zajmować produkcja wyrobów ze szkła, malowaniem szkła, zdobieniem szkła i handlem. Następnie przedstawiciele rodziny Preisler rozprzestrzenili się po okolicznych krajach. Część rodziny Preisler pozostała w mieście Chřibská [ po niemiecku Kreibitz ] do 1908 roku a następnie osiadła w różnych miastach Czech. W 1977 roku dr Friedrich Parsche w Monachium ( Niemcy ) opublikował niewielką książkę ( 76 stron ) pt. "Das Glasherrengeschlecht Preisler in Bèohmen, Bayern und Schlesien", która poświęcona jest historii rodziny Preisler w Czechach, Bawarii i na Śląsku. Drugą pozycją opisującą historie rodziny Preisler jest książka z 1929 roku Karla Preisler pt. Die Familie Preisler durch fè unf Jahrhunderte" i Bredstedt. Trzecią książką poświęconą rodzinie Preisler jest publikacja wydana w Danii Bertela Preislera pt. "500 Preislere i 500 år eller den danske gren af Slægten Preisler - Mandslinien". Pozycja ta opisuje 500 lat historii rodu Preisler, genealogię linii męskiej duńskiej ( i nie tylko ) linii rodu Preisler, książka posiada wzmianki genealogiczne o każdej osobie wymienionej w książce oraz jest bogato ilustrowana – ta książka znajduje się w bibliotece Frederiksberg [ Frederiksberg Bibliotek ].
Tu jest link do podstrony, na której zamieszczona jest informacja o rodzie Preisler skoligaconym z duńską rodziną Henning og Lise Stages;
http://4aner.dk/Gerda%20BUchs%20aner/direct.htm
Dodam, że jest jeszcze jedna publikacja o rodzinie Preisler, która dotyczy też duńskiej linii rodu Preisler. Publikacja ta została napisana przez Franza Friedricha Leitschuh i nosi tytuł:
„Die familie Preisler und Markus Tuscher Ein beitrag zur geschichte der kunst im 17. und 18. jahrhundert”. Publikacja ta została wydana w 1886 roku w Lipsu. [ Rodzina Preisler i Markus Tuscher. Przyczynek do historii sztuki w 17. i 18. Wieku ]. Tu jest link do tej publikacji:
https://archive.org/stream/bub_gb_je4VA ... 0/mode/2up


Według jednej z niemieckich etymologii nazwiska Preisler, nazwisko to ma następujące znaczenie:
„Preisler:
- Berufsübernahme Schnüren-, Bortenhersteller - breisen (schnüren, säumen)
- oder von "prisen" - loben, rühmen”.
Według drugiej niemieckiej etymologii nazwisko Preiser jest opisane w następujący sposób:
Preiser (obd.-bayr.): mhd. briser »Schnürsenkel-, Bortenwirker«; dazu Preiswerk, Preisschuh (mhd. brisschuoch »Schnürschuh«.
Preiser [ Oberdeutsch: dialekt górnoniemiecki - którym mówi się w południowej części Niemiec, Austrii, Szwajcarii i północnych Włoszech. Bayrisch: dialekt bawarski ]: w języku średnio-wysko-niemiecki odpowiada wyrazowi briser „Schnürsenkel, Bortenwirker”; do Preiswerk, Preisschuh [ średnio-wysoko-niemiecki brisschuoch „Schnürschuh” ].
Najogólniej można powiedzieć, że nazwisko Preisler może mieć prawdopodobnie 3 znaczenia:
1. Osoba wykonująca czynności ( rzemieślnik ) związane z zaplataniem różnych plecionek ( koronki, paski, frędzle, ozdobne sznury, liny, wstążki, warkocze, falbany,
2. Osoba zajmująca się produkcją, dystrybucją plecionek [ koronki, paski, frędzle, ozdobne sznury, liny, wstążki, warkocze, falbany itp. ] – zakład produkcyjny, hurtownia;
3. Albo od wyrazu prisen, który znaczy: pochwała, pochwalić, chwalić, sławić.

Według autorów Duńskiej strony etymologia nazwiska Preisler jest trochę inna. Podają oni, że nazwisko Preisler znaczy Preiselbeerhèandler co oznacza tyttebærhandler.
Tyttebær – żurawina [borówka brusznica, nazywana także borówką czerwoną ]
Handler – transakcja, sprzedawca, handel, hurtownik, handlarz.
Niemniej jednak podają też inne znaczenie tego nazwiska, powołując się na autorytety naukowe ale też mówią, że nazwisko to ma nieustaloną i niejasną etymologię.

Jeżeli zainteresowałem Ciebie choć trochę to proponuję zajrzeć na duńską stronę. Na tej stronie znajdziesz adresy kontaktowe do duńskich autorów strony.

Niestety nie wiem czy duńska linia rodziny Preilsler oraz jej krewni z Czech, Bawarii i innych krajów jest Twoja rodziną, ale nigdy nie wiadomo jak toczyły się losy ludzi, którzy wyemigrowali z Czech i osiedli w innych krajach.

Mam nadzieję, że niczego nie poplątałem i poprawnie oddałem znaczenie niemieckiego i duńskiego teksu. Pozdrawiam – Roman.


Źródła:
http://www.familienarchiv-scheffel.de/familiennamen.htm
http://4aner.dk/
http://4aner.dk/Gerda%20BUchs%20aner/direct.htm
http://www.jan-preisler.dk/storefam/pr- ... %E6gt.html
https://archive.org/details/bub_gb_je4VAAAAYAAJ
http://othes.univie.ac.at/24964/1/2013- ... 404314.pdf
https://pl.wikipedia.org/wiki/Eligiusz_Preisler
https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Preisler
http://www.preisler.pl/
https://www.myheritage.pl/research?form ... ikrewni.pl
https://translate.google.pl/translate?h ... rev=search
https://en.wikipedia.org/wiki/Ch%C5%99ibsk%C3%A1
http://www.familienarchiv-scheffel.de/familiennamen.htm
https://de.wikipedia.org/wiki/Jugel
https://translate.google.pl/translate?h ... rev=search
http://wiki-de.genealogy.net/Bortenwirker
https://de.wikipedia.org/wiki/Posament
http://wiki-de.genealogy.net/Bortenwirker
https://de.wikipedia.org/wiki/Schn%C3%BCrsenkel
https://de.wikipedia.org/wiki/Preiswerk