Droga Lidio i droga Basiu - bardzo Wam dziękuję za kolejne rodzinne "skarby" tak wartościowe dla innych.
Siła naszej nowej "Genealogii Wspólnej Wyobraźni" może być bardzo duża dzięki internetowych wyszukiwarkom - one pozwalają wszystkim z całego świata "poszperać" na stronie PolTG i wyszukać swoje nazwiska czy nazwy miejsc. Ja rzuciłem dziś prowadzenie swoich dwu firm (pal licho biznes!) i natychmiast wyszukałem swoje stare wypociny o kamieniarstwie w rodzinnym Kunowie nad rzeką Kamienną, wywołane rok temu przez Krzycha Fornalskiego - oto fragment całości, którą natychmiast wrzuciłem do galerii Narodowa.pl:
Kunów nad rzeką Kamienną od wieków słynął z "piaskowca kunowskiego", z którego powstało wiele pomników i zabytków polskiej i europejskiej kultury. Najstarsza zanotowana historyczna pamiątka to figura Pielgrzyma w Nowej Słupii, znajdująca się w lesie ok. 5 kilometrów od Kunowa, ufundowowana w roku 1430 (a więc 20 lat po bitwie pod Grunwaldem!) przez biskupa oleśnickiego. Dla słynnego kamienia kunowskiego zaglądał ongiś do Kunowa król Zygmunt Stary, Stanisław August Poniatowski i car Piotr I. Najsłyniejsza rzeźba z tego kamienia to pierwsza w Polsce uliczna kapliczka "Matka Boża Passowska" ustawiona w roku 1683 w Warszawie na trakcie królewskim, tuż obok Kolumny Zygmunta (jej rok powstania to 1644), tak więc jest ona po tejże kolumnie najstarszym pomnikiem Warszawy! - patrz załączone fotografie.
"Matka Boża Passowska" była wotum wyrzeźbionym przez słynnego architekta Józefa Belottiego (architekt bazyliki Św.Krzyża w Warszawie (1679-96), licznych kościołów w Polsce, sztukaterii pałacu w Wilanowie, itd.), ufundowanym przez niego za uratowanie Warszawy od zarazy i zwycięstwo wiedeńskie Jana III Sobieskiego w tym samym roku 1683. Innym słynnym elementem architektonicznym wykonanym z kamienia kunowskiego jest fasada kościoła Karmelitów Bosych znajdujacego się również na trakcie królewskim (Krakowskie Przedmieście) w Warszawie - patrz załączona fotografia.
Ale spróbujmy sięgnąć jak najgłębiej do historii i nazwisk. Jak widać z powyższej informacji lokalni kunowscy kamieniarze wykonywali figury przydrożne już w XV wieku. Autor figury Pielgrzym z Nowj Słupii z roku 1430 nie jest znany. Znamy za to z Wykazu Biograficznego konkretne nazwiska kunowskich kamieniarzy już w XVII wieku. Byli to rzemieślnicy i osadnicy głównie pochodzenia niemieckiego i włoskiego - oto ich nazwiska:
= Stone-cutting in Poland / stone-cutter artisan names - the town of Kunow on the Kamiennna river, Poland, from the 17th, 18th, and 19th century, the family names:
Achim (Achym), Albuti, Bay, Braun, Burman, Delinger, Egiel (Hegiel), Gering, Grayff, Hegl, Krantz, Krauze, Miller, Najnobel, Oberkolner, Otto, Primmer, Plersch, Rethler, Schot, Schteinlechner, Schultz, Tedescho oraz Waykert).
Załączony wykaz podaje również wiele nazwisk kunowskich lokalnych kamieniarzy z XVIII i XIX wieku - Awelka pochodzący z Moraw w Czechach, Bartkowicz, Bartkowski, Cichosz, Cierluk, Czerwiński, Dankowski, Duchnowski, Epstein, Fornalski, Gratkowski, Gołębiowski, Hagen, Kaftal, Kempiński, Kłosiński, Konarski, Kotkowski, Kubicki, Lesik, Majchrowski, Piwnik, Rola, Rospaliński, Sułkowski, Swoboda, Szczurkiewicz, Szruba, Szumliński, Wilczyński oraz Wysocki.
Trzeba również wspomnieć o słynnym polskim malarzu i architekcie Wojciechu Gersonie (1831-1901), profesorze sztuk pieknych w Warszawie, współzałożycielu Towarzystwa Zachety Sztuk Pięknych, który zaprojektował kunowską dzwonnicę przykościelną zbudowaną w 1896 roku, a którego córka N. Gersonówna była najsłynniejszą kobietą zajmującą się rzeźbiarstwem w Kunowie z przełomu XIX i XX wieku - wyrzeźbiła m.in. w kunowskim kościele jasełka pod ołtarzem Matki Boskiej Różańcowej.
==
Jeśli ktoś wyszuka swoje nazwisko, to zapraszam do wirtualnego szperania w starych księgach parafialnych Kunowa i okolic (od 1592 r.!), które Krzycho Fornalski poskanował i dał do Narodowa.pl: - Local parish Kunow church books / records scans made by K. Fornalski -
http://www.narodowa.pl/Znaczki/18/eksponat.htm
Cały tekst właśnie wrzuciłem do galerii:
http://www.narodowa.pl/Pamietniki/36/eksponat.htm
Zapraszam innych do przesyłania swoich skarbów do PolTG Genealogii Wspólnej Wyobraźni - skany też!