Pochodzenie nazwiska cz.2 sp !
Moderatorzy: elgra, maria.j.nie
- Aftanas_Jerzy

- Posty: 3280
- Rejestracja: śr 15 kwie 2009, 15:52
Władziu i Tadziu,
Większość języków Starego Kontynentu, w tym i słowiańskie - a także część języków Indii oraz Iranu - wywodzi się od wspólnego przodka: języka praindoeuropejskiego, którym posługiwano się ok. 3000 r. przed Chr. w rejonie Morza Czarnego. Tego nikt już nie podważa. Współczesny polski wywodzi się ze staropolskiego, a ten z prasłowiańskiego, a prasłowiański z praindoeuropejskigo. Na przykład : staropolski GRÓD pochodzi z funkcjonujacego w języku praindoeuropejskiem czasownika gherdh- ('otaczać, ogradzać') oraz rzeczownika ghordhos ('ogrodzenie, zagroda'). Stąd w wielu językach indoeuropejskich wyrazy oznaczające miejsca ogrodzone lub obwarowane ( miasta, zamki czy zagrody lub sady) nazywane były za pomocą tego właśnie rdzenia : np. polski 'gród', ros. gorod, ukr. horod, czes. hrad , czy ang. garden 'ogród', łacińskie hortus 'ogród', greckie khortos ‘zagroda’, litewskie gardas ‘ogrodzenie’. Mogę podac inne przykłady.
W rodzinie języków słowiańskich jesteśmy równoprawnym członkiem, ale nie można zaprzeczyć, że wiele słów z innych języków przeniknęło do naszego, i odwrotnie. Nie byliśmy i nie jesteśmy izolowaną samotna wyspą. Niektóre języki zachowały więcej słów starszych, które u nas albo uległy daleko posuniętej ewolucji, lub zostały zapomniane i czasem pozostały tylko w regionalnych gwarach.
Przez porównanie warstwy słownej innych języków (tych, które znam) próbuję wyjaśnić zagadki pochodzenia niektórych nazw osobowych, co do których istniejące wytłumaczenie budzi moje wątpliwości. Nie można w tym doszukiwać sie tendencyjności. Jest to "dociekanie przez porównania". Są to tylko próby amatora i nie mam pretensji jeśli ktokolwiek nie zgadza się z moim zdaniem. Chętnie przyznam rację, jeśli ktoś inny ma lepsze argumenty (patrz Władku naszą niedawną dyskusję o nazwisku z okolic Augustowa).
Wrócę do tematu w poniedziałek, bo teraz mam trochę innych obowiązków. Mam coś nowego na temat PYSKŁO.
Większość języków Starego Kontynentu, w tym i słowiańskie - a także część języków Indii oraz Iranu - wywodzi się od wspólnego przodka: języka praindoeuropejskiego, którym posługiwano się ok. 3000 r. przed Chr. w rejonie Morza Czarnego. Tego nikt już nie podważa. Współczesny polski wywodzi się ze staropolskiego, a ten z prasłowiańskiego, a prasłowiański z praindoeuropejskigo. Na przykład : staropolski GRÓD pochodzi z funkcjonujacego w języku praindoeuropejskiem czasownika gherdh- ('otaczać, ogradzać') oraz rzeczownika ghordhos ('ogrodzenie, zagroda'). Stąd w wielu językach indoeuropejskich wyrazy oznaczające miejsca ogrodzone lub obwarowane ( miasta, zamki czy zagrody lub sady) nazywane były za pomocą tego właśnie rdzenia : np. polski 'gród', ros. gorod, ukr. horod, czes. hrad , czy ang. garden 'ogród', łacińskie hortus 'ogród', greckie khortos ‘zagroda’, litewskie gardas ‘ogrodzenie’. Mogę podac inne przykłady.
W rodzinie języków słowiańskich jesteśmy równoprawnym członkiem, ale nie można zaprzeczyć, że wiele słów z innych języków przeniknęło do naszego, i odwrotnie. Nie byliśmy i nie jesteśmy izolowaną samotna wyspą. Niektóre języki zachowały więcej słów starszych, które u nas albo uległy daleko posuniętej ewolucji, lub zostały zapomniane i czasem pozostały tylko w regionalnych gwarach.
Przez porównanie warstwy słownej innych języków (tych, które znam) próbuję wyjaśnić zagadki pochodzenia niektórych nazw osobowych, co do których istniejące wytłumaczenie budzi moje wątpliwości. Nie można w tym doszukiwać sie tendencyjności. Jest to "dociekanie przez porównania". Są to tylko próby amatora i nie mam pretensji jeśli ktokolwiek nie zgadza się z moim zdaniem. Chętnie przyznam rację, jeśli ktoś inny ma lepsze argumenty (patrz Władku naszą niedawną dyskusję o nazwisku z okolic Augustowa).
Wrócę do tematu w poniedziałek, bo teraz mam trochę innych obowiązków. Mam coś nowego na temat PYSKŁO.
Ostatnio zmieniony sob 31 paź 2009, 14:18 przez Aftanas_Jerzy, łącznie zmieniany 1 raz.
Serdeczne pozdrowienia
Jerzy Aftanas
Jerzy Aftanas
-
ateistka20
- Posty: 2
- Rejestracja: ndz 01 lis 2009, 15:02
- Ewa_Szczodruch

- Posty: 4125
- Rejestracja: ndz 10 gru 2006, 17:22
- Lokalizacja: Toruń
- Otrzymał podziękowania: 1 time
Witaj
Mierek 1585 – w grupie nazwisk pochodzących od mir ‘pokój’, od imion złożonych typu Mirosław lub od miara, mierzyć.
Nyczak (bez daty źródłowej) – w grupie nazwisk pochodzących od imienia Mikołaj. Imię, pochodzenia greckiego od nike ‘zwycięstwo’ + laos ‘lud’, znane w Polsce od XII wieku, adaptowane do języka polskiego jako Mikołaj, Mikułaj, Nikołaj.
Pasieta - nie znalazłam; może od pas, paść.
Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Mierek 1585 – w grupie nazwisk pochodzących od mir ‘pokój’, od imion złożonych typu Mirosław lub od miara, mierzyć.
Nyczak (bez daty źródłowej) – w grupie nazwisk pochodzących od imienia Mikołaj. Imię, pochodzenia greckiego od nike ‘zwycięstwo’ + laos ‘lud’, znane w Polsce od XII wieku, adaptowane do języka polskiego jako Mikołaj, Mikułaj, Nikołaj.
Pasieta - nie znalazłam; może od pas, paść.
Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Pozdrawiam cieplutko, Ewa Szczodruch
-
ateistka20
- Posty: 2
- Rejestracja: ndz 01 lis 2009, 15:02
- Ewa_Szczodruch

- Posty: 4125
- Rejestracja: ndz 10 gru 2006, 17:22
- Lokalizacja: Toruń
- Otrzymał podziękowania: 1 time
- JohnCenzer

- Posty: 11
- Rejestracja: wt 27 paź 2009, 03:25
- Ewa_Szczodruch

- Posty: 4125
- Rejestracja: ndz 10 gru 2006, 17:22
- Lokalizacja: Toruń
- Otrzymał podziękowania: 1 time
Witaj John
Znalazłam:
Rzęsinski, Rzęsiński (bez dat źródłowych) – w grupie nazwisk pochodzących od rząsa ‘obfitość’ lub też rzęsa ‘gatunek rośliny wodnej’.
Rzeszyński (bez daty źródłowej) – w grupie nazwisk pochodzących od rzesza ‘tłum, gromada’.
Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Znalazłam:
Rzęsinski, Rzęsiński (bez dat źródłowych) – w grupie nazwisk pochodzących od rząsa ‘obfitość’ lub też rzęsa ‘gatunek rośliny wodnej’.
Rzeszyński (bez daty źródłowej) – w grupie nazwisk pochodzących od rzesza ‘tłum, gromada’.
Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Pozdrawiam cieplutko, Ewa Szczodruch
-
mirkawoj13
- Posty: 7
- Rejestracja: pt 06 lut 2009, 12:26
- Ewa_Szczodruch

- Posty: 4125
- Rejestracja: ndz 10 gru 2006, 17:22
- Lokalizacja: Toruń
- Otrzymał podziękowania: 1 time
Witaj
Busza (bez daty źródłowej) – w grupie nazwisk pochodzących od imion złożonych na Bu-, typu Budzisław.
Henzel 1499 – w grupie nazwisk pochodzących od imienia Anzelm, notowanego w Polsce od XIII wieku, wywodzącego się z germańskiego Anselm, a to od ans ‘bóg’ + helm ‘hełm’.
Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Busza (bez daty źródłowej) – w grupie nazwisk pochodzących od imion złożonych na Bu-, typu Budzisław.
Henzel 1499 – w grupie nazwisk pochodzących od imienia Anzelm, notowanego w Polsce od XIII wieku, wywodzącego się z germańskiego Anselm, a to od ans ‘bóg’ + helm ‘hełm’.
Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
Pozdrawiam cieplutko, Ewa Szczodruch
- Kafar_Marita

- Posty: 22
- Rejestracja: pn 13 lip 2009, 01:21
- Ewa_Szczodruch

- Posty: 4125
- Rejestracja: ndz 10 gru 2006, 17:22
- Lokalizacja: Toruń
- Otrzymał podziękowania: 1 time
Witaj Marito
Kafar (bez daty źródłowej) – w grupie nazwisk pochodzących od kafar ‘przyrząd mechaniczny służący do wbijania pali’.
Kavar – tej formy brak.
Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
c. d. n.
Kafar (bez daty źródłowej) – w grupie nazwisk pochodzących od kafar ‘przyrząd mechaniczny służący do wbijania pali’.
Kavar – tej formy brak.
Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
c. d. n.
Pozdrawiam cieplutko, Ewa Szczodruch
- Ewa_Szczodruch

- Posty: 4125
- Rejestracja: ndz 10 gru 2006, 17:22
- Lokalizacja: Toruń
- Otrzymał podziękowania: 1 time
ciąg dalszy dla Kafar_Marita
Listwoń, Listwon (bez dat źródłowych) – w grupie nazwisk pochodzących od listwa ‘długa, wąska deska’.
Tręda, Trenda (bez dat źródłowych) – w grupie nazwisk pochodzących od trąd ‘samiec pszczoły, truteń’ też ‘choroba zakaźna’.
Trynda 1619 – od gwarowego tryndać ‘kręcić się, włóczyć się’, od trynd ‘truteń’.
Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Listwoń, Listwon (bez dat źródłowych) – w grupie nazwisk pochodzących od listwa ‘długa, wąska deska’.
Tręda, Trenda (bez dat źródłowych) – w grupie nazwisk pochodzących od trąd ‘samiec pszczoły, truteń’ też ‘choroba zakaźna’.
Trynda 1619 – od gwarowego tryndać ‘kręcić się, włóczyć się’, od trynd ‘truteń’.
Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
Pozdrawiam cieplutko, Ewa Szczodruch
- Kafar_Marita

- Posty: 22
- Rejestracja: pn 13 lip 2009, 01:21
Hmm to jest nazwisko panieńskie mojej prababki, zaś niestety z tej gałęzi już dawno nikt nie żyje, z tego co pamiętam jako dziecko, to moja babcia nic nie wspominała o węgierskich przodkach, zaś w moich poszukiwaniach, czyli od początków XIX w. nic na to nie wskazywało, aczkolwiek nigdy nic nie wiadomo 
-
Wladyslaw_Moskal

- Posty: 1630
- Rejestracja: pt 25 kwie 2008, 02:58
Watpliwosci o pochodzeniu nazwiska czasem rozwiewa Mapa nazwiskaKafar_Marita pisze:Hmm to jest nazwisko panieńskie mojej prababki, zaś niestety z tej gałęzi już dawno nikt nie żyje, z tego co pamiętam jako dziecko, to moja babcia nic nie wspominała o węgierskich przodkach, zaś w moich poszukiwaniach, czyli od początków XIX w. nic na to nie wskazywało, aczkolwiek nigdy nic nie wiadomo
w portalu moikrewni.pl oparta na danych prof. K. Rymuta.
Jesli nazwisko wystepuje w strefie granicznej ze Slowacja, moze miec
korzenie wegierskie. Jesli tylko lokalnie na Mazowszu, to chyba wyklucza
korzenie poludniowe. Zatem nalezy przyjac dane etymologiczne prof. K. Rymuta.
Pozdrawiam,
Wladyslaw