Poszukiwania-jak przodek został właścicielem gospodarstwa?

elagrano · Post autor: **elagrano** » wt 27 mar 2018, 12:05

Serdecznie witam. Po długich wahaniach ośmieliłam się zwrócić z gorącą prośbą o pomoc.
Według przekazów rodzinnych, jeden z przodków, pod koniec XIX w. posiadał spore gospodarstwo rolne w jednej ze wsi w powiecie Kolno, województwo podlaskie. To gospodarstwo potem odziedziczyły młodsze pokolenia. Pierwszy problem to ten, że niestety nikt nie wie jakim sposobem przodek został jego właścicielem? Czy przodek swoją własność zakupił i od kogo, czy nabył drogą spadku i po kim? Ostatnio dowiedziałam się, że posiadaczem tej wsi, w interesującym mnie okresie, był Wincenty Białosuknia. Na podstawie materiałów metrykalnych zauważyłam, że w tej wsi zamieszkiwały jeszcze, co najmniej 2 rodziny drobno szlacheckie. Czy możliwe jest, aby wieś ze szlachtą była całkowitą własnością innego szlachcica? Powyższe pytania dręczą mnie od dłuższego czasu i niestety na razie mam marne szanse na uzyskanie pozytywnych odpowiedzi. Chodzi o to, że szukając informacji w sieci dowiedziałam się, że właściwie wszelkie dokumenty z tego rejonu już nie istnieją, bo zostały przekazane do AAD w Warszawie, a tam spłonęły w czasie powstania.
I tu prośba do Szanownych Forumowiczów, może jednak nie wszystko zostało przekazane i spłonęło? A może ktoś z Państwa ma pomysł, gdzie można jeszcze, drogą pośrednią, uzyskać informacje o nabyciu własności w owym czasie? Chyba nie było jeszcze wtedy KW?
Byłabym wdzięczna za wszelką podpowiedź i pomoc, bo nie mam pomysłu ani doświadczenia, jak dalej to poprowadzić?
Pozdrawiam Grażyna

zmad · Post autor: **zmad** » wt 27 mar 2018, 12:59

Wpisz w google; " Uwlaszczenie chlopow w Polsce ".

Zbyszek Maderski

elagrano · Post autor: **elagrano** » wt 27 mar 2018, 13:12

Dzięki, ale przodek nie był bezrolnym chłopem, lecz szlachcicem. Chodzi mi o dokumenty, które pozwolą ustalić prawo nabycie i posiadania ziemi i zabudowań konkretnie w tym przypadku, a właściwie gdzie można by je odszukać.

zmad · Post autor: **zmad** » wt 27 mar 2018, 13:45

Nie wiemy jaki byl status przodka pod zaborem rosyjskim. Szlachta, ktora nie mogla udokumentowac szlachectwa administracyjnie byla uznawana przez zaborce jako chlopstwo. Przyznam, ze nie wiem czydobrze rozumuje, ale gdy przodek byl uznawany jako chlop, czy mogl byc uwlaszczony? Wiele szlachy byko zrownanei ze stanem chlopskim w zaborze rosyjskim bo nie mieli dokumentow.

Zbyszek Maderski

marcin_kowal · Post autor: **marcin_kowal** » wt 27 mar 2018, 13:46

Witaj,
Ksiegi Grodzie i Ziemskie powinnas odszukac dla interesujacego Cie regionu.

Małgorzata_Kulwieć

Pod koniec XIX w. KW jak najbardziej były i wyglądały w swej treści jak dzisiejsze.
Fakt posiadania gospodarstwa/majątku we wsi nie oznacza posiadania wsi. Mogła to być tzw. okolica szlachecka, niczym nie różniąca od wsi włościańskiej, poza tym że gospodarze byli szlachtą.
A Białosuknia miał wieś obok lub nie wieś, a majątek o takiej samej nazwie!?

jamiolkowski_jerzy · Post autor: **jamiolkowski_jerzy** » wt 27 mar 2018, 14:01

Szanse na znalezienie sa ale niestety (jeszcze) nie poprzez internet ale w archiwach. Najpierw jednak proszę sprecyzować stwierdzenie "jeden z przodków, pod koniec XIX w. posiadał spore gospodarstwo rolne w jednej ze wsi w powiecie Kolno"
1/Jaka wieś, jej nazwa?.
2/ Co znaczy pod koniec XIX wieku?. Czy można precyzyjniej? Uwłaszczenie raczej odpada ale precyzja pozwoliłaby lepiej namierzyc posiadane w archiwach źródła.
3/Przydałoby sie imie i nazwisko tego przodka.
Aha AAD czyli jak rozumiem archiwa diecezjalne (bez znaczenia czy w Warszawie czy (raczej) w Łomzy? ) dla rozwikłania tej sprawy nie mają żadnego znaczenia.
Pozdrawiam
Ps Jeden właściciel wsi pod Kolnem?Nie moje tereny ale szczerze wątpię. To były raczej strony drobnoszlacheckie. Jesli poda Pani nazwę wsi to ten problem raczej łatwo da się zweryfikowac .

elagrano · Post autor: **elagrano** » wt 27 mar 2018, 14:31

marcin_kowal pisze:Witaj,
Ksiegi Grodzie i Ziemskie powinnas odszukac dla interesujacego Cie regionu.

No właśnie o takie dokumenty mi chodzi, tylko w jakich archiwach szukać?

Były kiedyś w Łomży ale przed wojną przekazano je do Archiwum Akt Dawnych w Warszawie i tam podobno spłonęły. Możliwe, że są jakieś szczątkowe w innych archiwach ale gdzie, w Białymstoku, czy bardziej lokalnie?

Dziękuje wszystkim za informację.

Pozdrawiam.Grażyna

marcin_kowal · Post autor: **marcin_kowal** » wt 27 mar 2018, 14:34

Grażyno,
mysle że wiele osób chetnie Ci pomoze ale musimy wiedziec o jakie miejscowości, nazwiska i czas chodzi. Jerzy napisał dokładnie co ułatwi poszukiwania.

jamiolkowski_jerzy · Post autor: **jamiolkowski_jerzy** » wt 27 mar 2018, 14:42

W XIX wieku nie były prowadzone już ksiegi ziemskie i grodzkiiie.
Ponawiam pytanie , być moz moge pomóc. od Pani zalezy czy Pani chce z tego skorzystać.
Nazwa miejscowosci?.
Na szybko ustaliłem że było co najmniej dwóch Wincentych Białosukniów którzy spełniali w pasujacym czasie kryteria zamozności
Jeden z z Mscich spod Radziłowa ale to chyba nie bardzo pasuje do Kolna
drugi z Brzózek 20 km od Kolna
http://dworypogranicza.pl/index.php/dwory/92-brzozki
Pasuje?

elagrano · Post autor: **elagrano** » wt 27 mar 2018, 18:19

Panie Jerzy, wydaje mi się, że to ten sam. Urodził się w Mścichach, ale potem dostał w posagu Brzóski i tam zamieszkał. Przynajmniej tak wynika z opisu dworu w Brzóskach. Przy okazji ujawniono, że był jeszcze właścicielem Glinek, Okurowa, Brzozowa, Wykowa i Wincenty. No i właśnie o tę Wincentę mi chodzi.

Pozdrawiam. Grażyna

jamiolkowski_jerzy · Post autor: **jamiolkowski_jerzy** » wt 27 mar 2018, 19:40

No wreszcie jakiś konkret. Wincenta to o tyle szczęśliwe zdarzenie losu że może pozwolic na ustalenie kiedy ten ciągle anonimowy przodek tam zamieszkał . To była parafia Kolno gdzie księgi ocalały i sa zindeksowane
http://geneteka.genealodzy.pl/index.php ... rdertable=[[0,%22asc%22],[1,%22asc%22],[2,%22asc%22]]&searchtable=&rpp1=9350&rpp2=50
Gdyby to było Lachowo do którego bodaj przynalezały wszystkie pozostałe wsie należace do Wincentego Białosukni byłby pewien problem z datą zakupu. Bo zdaje się z tej parafii ksiag metrykalnych nie ma ?!
Ustalenie maksymalnie precyzyjnej daty kiedy miał miejsce ten zakup ułatwi szukanie dokumentów
A propos czy personali tego przodka który osiadł w Wincencie to tajemnica?
Pozdrawiam

Ted_B · Post autor: **Ted_B** » wt 27 mar 2018, 20:15

Witam !
Mało konkretów, więc ogólna odpowiedź.
Tak jak już Jerzy wspomniał w XIX wieku już nie mamy ksiąg grodzkich i ziemskich. Zapisy w nich kończą się w 1796 r. Jedynie jeszcze w latach 1796-1810 w Galicji mieliśmy odpowiedniki dla ksiąg grodzkich i ziemskich krakowskich (C.K. - na początku tytułu tych ksiąg). Ale to nie ten rejon.
Od ok. 1818 roku mamy hipoteki, później (po 1825 r.) pojawiły księgi wieczyste.
Zapisy różnych transakcji zawierane były przed notariuszami (rejentami) - tzw. akty dobrej woli. W Król. Polskim notariusze pojawili się w okresie Księstwa Warszawskiego. W moim rejonie (który wszedł do KW w 1809 r.) zaczęły obowiązywać w 1810 roku.
Wszystkie te rzeczy dostępne powinny być w AP (o ile się fizycznie zachowały). Księgi wieczyste mogą jeszcze być w sądzie.
Z XIX w. materiałów jest cała masa.
Pozdrawiam !
Tadek

elagrano · Post autor: **elagrano** » wt 27 mar 2018, 20:32

Tadek- dzięki za informację. Też sądzę, że tylko jakieś zapisy notarialne mogą tę kwestię wyjaśnić. Akurat na terenie poszukiwań są problemy z dostępnością tych materiałów. Dlatego szukam informacji, gdzie jeszcze mogą być?

Panie Jerzy- metrykalia z Kolna przewertowałam wcześniej, nie ma tam mego przodka, bo są one bardzo niekompletne i z krótkiego okresu czasu. Na podstawie metrykalnych zapisów nie ma możliwości ustalenia precyzyjnego czasu nabycia własności. Podejrzewam, że mogło to nastąpić z chwilą uzyskania pełnoletności- czyli ok. 1890 do maks. 1914 r. Zakup jest tylko jedną z alternatyw, raczej mówi się o spadku. Personalia nie są tajemnicą, ale na tym etapie nie są chyba jeszcze potrzebne?

Pozdrawiam.Grażyna

Ted_B · Post autor: **Ted_B** » wt 27 mar 2018, 20:43

Jeszcze małe dodanie.
Akty notarialne (nazwałbym je "grube" - dotyczące nabycia dóbr jakiś wsi) nie koniecznie należy szukać w aktach "miejscowych" notariuszy. Bardzo często spisywane one były przed notariuszem (rejentem) w Kancelariach Ziemskich Guberni ... .
Może to być równie dobrze całkiem inny rejon Polski. Ja przykładowo jeden akt kupna-sprzedaży dóbr wsi mam zawarty w Warszawie.
Wystarczyło, że jedna ze stron tam obierała sobie miejsce zamieszkania.
Pozdrawiam !
Tadek