Noruk oryginalne nazwisko z okolic Augustowa

[Mierzejewski]

Proszę was o jakiekolwiek informacje, czy spotkaliście kiedykolwiek w swoich poszukiwaniach nazwisko NORUK i z jakim terenem było powiązane ?
Będę wdzięczny także za etymologię tego nazwiska. Szczegółów tu nie podam aby nikogo nie zasugerować.

[Aftanas_Jerzy]

Witaj!
Spotkałem się z tym nazwiskiem w Rosji i na Ukrainie. Etymologia: odmiana ukraińska (i chyba białoruska) od dawnego rzeczownika rosyjskiego: Норок wg Dala jest to "самый маленьк ий у нас хищный зверек, из рода хорей, весьма близкий к горностаю, ласочка, ласка ",czyli chyba polska "łasiczka".

[Mierzejewski]

Dziękuję za tą informację. Potwierdza ona moją hipotezę o pochodzeniu rodziny Noruk z Rosji. Choć ja znam troszkę inną etymologię nazwiska: NORUK - radlica, część radła drewnianego które wchodzi w ziemię, fragment ostrza płóżka lub motyki Etymologia związana z okresem osadnictwa w okolicach Czerwonego Bagna i Biebrzy mówi także o źródłosłowiu od ptaka potocznie zwanego Nurem Znalazłem też kiedyś coś takiego "Nurka bierze początek koło wsi Jaginty, na szerokich od 1 km bagnistych łąkach (Tak rz. Nurka ma swe źródła tzw. „Alesznik” - nieopodal (ok. 0,5 km) od obecnej granicy Polski z Białorusią. (Obecnej - tzn w maju 2001 roku). Nurka wypływa z łąki będącej własnością Ob. Henryka Odyńca syna Wincentego („Odnarukaho”). Obecnie rz. Nurka to „wyprostowany” rów melioracyjny plus dwa rowy melioracyjne - boczne - lewy i prawy. Łąki jagintowsko - chorużowskie zostały zmeliorowane po II wojnie światowej - aż do łąk „Zaścianki” - należące do Jagint."
Wklejono z <http://epodlasie.wipb.pl/biptest/ug_now ... ormacji=17>
Jest to nazwisko występujące w mojej rodzinie ze strony Mamy. Rodzina musiała wcześnie osiedlić się w okolicach Sztabina, Augustowa by szybko i mocno ulec polonizacji gdyż wkrótce stawia czynny opór zaborcy rosyjskiemu. Jej przedstawiciel Mateusz Noruk z rodzinnej wsi Jaziewo jest skazany ok 1864 na zesłanie skąd po wielu latach powraca do Jaziewa. Ciekawe jest to że obecnie nazwisko to rzadko występuje. Znani mi inni Norukowie wg ich legendy rodzinnej przybrali to nazwisko uciekając przed branką z zaboru rosyjskiego do Prus aby zmylić ślad Jak wiele rodzin chłopskich z tamtych okolic cześć emigruje do USA gdzie skróciła formę do NORK. Będę wdzięczny za wszelkie informacje i sygnały dotyczące osób o nazwisku Noruk. Interesują mnie zwłaszcza starsze dok w których można na nich natrafić. Zwłaszcza z okolic parafii Jaminy

[Aftanas_Jerzy]

Ale ja zauważyłem błąd w etymologii, bo w poszukiwaniach pomyliłem jedną literę. Dlatego zmieniłem mój post. Jutro zapoznam się z Pańską argumentacją i będziemy w kontakcie. Bardzo to dla mnie ciekawy przypadek z możliwym źródłosłowem w kilku wariantach. Ciekawe co powie na to Ewa Szczodruch.
Wpisując po rosyjsku Норук w wyszukiwarce Google (trzeba zmienić ustawienie na j. rosyjski), znajdziesz wiele nazwisk, a nawet dane kontaktowe. Sam znam jedną osobę z Odessy o tym nazwisku (kolega z lat młodości; co u niego słychać teraz nie mam pojęcia).

[Virg@]

Jeszcze nieco inną etymologię nazwiska Noruk proponuje Pani dr Alina Naruszewicz-Duchlińska z Katedry Językoznawstwa Historycznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Jej analizę interpretacyjną udostępnia Wortal „Genealogia Polska” (GenPol.com) bazie "Geneza nazwisk łatwo i przyjemnie":
„Nazwisko można wywodzić od nazwy osobowej Naroz, ta od naróg 1. słup graniczny, 2. ostrze pługa (zob. K. Rymut, Nazwiska Polaków, t. II, s. 139), także ‘wnętrzości sarny albo jelenia’ (zob. tzw. Słownik warszawski, t. III, s. 151).
Potencjalną podstawę nazwiska stanowi także rzeczownik nora, czyli: 1. podziemna kryjówka zwierzęca, jama, 2. nurt (zob. tzw. Słownik warszawski, t. III, s. 406)”.

Nowymi „tropami” są tu: nazwa osobowa Naroz (od naróg – ‘słup graniczny’).
A skoro przodkowie, jak głosi rodzinna legenda, musieli uciekać i kryć się, to i z tą „norą” też coś może być na rzeczy .

Także w pajęczą sieć WWW, wiele osób o nazwisko Noruk; Nork oraz Naroz „daje się złapać”.

Pozdrawiam serdecznie –
Virg@

P.S.
I jeszcze. Jeżeli to ogłoszenie nie zostawił 27 września 2005 roku, na tablicy GenPol-u Twój Tata, to ktoś poszukuje Ciebie .

[Aftanas_Jerzy]

... Ciekawe co powie na to Ewa Szczodruch.

Witam!
I sprawdziłem. Oto poniżej cytuję ze strony 'Stankiewicze z przyjaciółmi' http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?kat=44 fragment ze Spisu nazwisk :

...opracowanie etymologii nazwisk - Ewa Szczodruch

Główne źródła:

a/ Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999
b/ Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001
c/ Zofia Kaleta, „Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odmiejscowe nazwy osobowe”, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1997
d/ Aleksandra Cieślikowa ‘Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Odapelatywne nazwy osobowe’, Wydawnictwo Naukowe DWN, PAN, Instytut Języka Polskiego, Kraków 2000
e/ Maria Malec ‘Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego’, Polska Akademia Nauk, Instytut Języka Polskiego, Kraków 1995
f/ Zygmunt Klimek, ‘Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych. Nazwy osobowe pochodzenia niemieckiego’, Polska Akademia Nauk, Instytut Języka Polskiego
7 sierpień 2008 r. - 8 sierpień 2009 r.

Noruk - od imienia żeńskiego Nora, to od Eleonora, Norbert; też od nora ‘kryjówka; złe pomieszczenie’.

Wcześniej napisałem, że z tym nazwiskiem zetknąłem się na wschodzie i dlatego sprawdziłem co piszą etymolodzy na stronie rosyjskojęzycznej
http://www.familii.com.ua/new.htm. Oto fragment urtykułu:
Из истории украинских антропонимов
…Но главными признаками украинского происхождения, хотя и не совсем оправданно считается оформление фамилий суффиксами -ук/-юк и -енко (они весьма популярны и у белорусов). Оба этих суф¬фикса употреблялись в значении "маленький", "сын такого-то" и даже "ученик". Такие фамилии, как Ткачук, Бондарчук, Максимчук, Федорчуки др., возникали исключительно в западных областях, а фамилии, оформленные суффиксом -енко, широко распространены на всей территории Украины.
В.О. Максимов
Генеральный директор
ИИЦ «История Фамилии»

Ta opinia potwierdza dodatkowo pogląd (zawarty w wywodzie Ewy Szczodruch) o pochodzeniu nazwiska NOR-UK od imienie Nora, ale myślę że jednak nie od 'nory', czy 'norki'.

[Mierzejewski]

Dziękuję za wyjaśnienia.
Ciekawe jest to że moja Mama nosi imię Norberta i to imię jest dość popularne w tamtym regionie ale sądziłem że wchodzi tu w rachubę byłe sąsiedztwo Prus wschodnich i jakieś zaporzyczenie.

Wracając do początku wątku zastanawia mnie skąd może się wywodzić to nazwisko w sensie geograficznym jakby gniazda rodzinnego gdzie występowałaby wzmożona koncentracja tego nazwiska. No ale to chyba utopia ?
Jeszcze raz dziękuję i pozdrawiam

[Wladyslaw_Moskal]

Witam,

" w sensie geograficznym", skad moze wywodzic sie to nazwisko wskazuje ta mapa;
http://www.moikrewni.pl/mapa/wzgledny/noruk.html
sadze, ze wszyscy o tym nazwisku maja jednego protoplaste i sa krewnymi.

Etymologia tez chyba jest typowo polska - jest taki zwierzak; borsuk, mieszkajacy w norze.
Jest i nazwisko Borsuk, wiec moze Noruk, jako nazwisko w rejonie Lomzy powstalo od lokalnej
nazwy borsuka.
Jako Noruk, mogl byc polujacym na borsuki/noruki, a nie mieszkajacym w norze

Serdecznie pozdrawiam,
Wladyslaw

[Aftanas_Jerzy]

Witam,

" w sensie geograficznym", skad moze wywodzic sie to nazwisko wskazuje ta mapa;
http://www.moikrewni.pl/mapa/wzgledny/noruk.html
sadze, ze wszyscy o tym nazwisku maja jednego protoplaste i sa krewnymi.

Etymologia tez chyba jest typowo polska - jest taki zwierzak; borsuk, mieszkajacy w norze.
Jest i nazwisko Borsuk, wiec moze Noruk, jako nazwisko w rejonie Lomzy powstalo od lokalnej
nazwy borsuka.
Jako Noruk, mogl byc polujacym na borsuki/noruki, a nie mieszkajacym w norze

Serdecznie pozdrawiam,
Wladyslaw

Witam!
Te argumenty nie są przekonywujące, gdyż:
1. Oczywiście, że właściciele tak rzadkiego nazwiska (19 osób) i występującego w bliskim rozrzucie powinni być ze sobą spokrewnieni i mieć wspólnego protoplastę, który w okresie nadawania nazwisk ludności wiejskiej (18-19 wiek)był pierwszym nosicielem takiego miana jako stałego nazwiska dla swojego rodu, ale czy tak było i kiedy to nastąpiło trzeba wyśledzić analizując metrykalia, lub znać inne źródła;
2. Przejście od "borsuka" do "noruka" nie wytrzymuje krytyki. Noruk to nie jest nazwa regionalna borsuka, i nie można na takim domyśle wnioskować o ,(jak piszesz) "etymologii typowo polskiej". Nawiasem mówiąc, nazwa "borsuk" przywędrowała do języka polskiego ze wschodu, a konkretnie z j. tureckiego (Porsuk) za pośrednictwem wołoskiego (Barsukul), ukraińskiego (Борсук), białoruskiego i rosyjskiego (Бaрсук).
Rdzennie polska stara nazwa borsuka (teraz mało używana) to "Jaźwiec," stąd pochodzi kilka nazwisk w centralnej Polsce (Jaźwiecki, Jaźwiec). Taka też nazwa (o tym samym źródłosłowie) jest używana w pozostałych językach słowiańskich (czeski "Jezevec lesny", serbsko-chorwacki "Jazavec, bułgarski "Язовец").

Jak pisałem we wcześniejszym poście, w świecie zwierzęcym zbliżoną fonetycznie nazwę do Noruk nosi zwierzątko podobne do gronostaja nazywana w Rosji "norok "(Норок), ale z tej "ścieżki zwierzęcej" ja sam już zrezygnowałem, po znalezieniu opisu jaki kiedyś podała pani Ewa Szczodruch (znany specjalista etymolog). Dlatego wysunąłem hipotezę, że nazwisko raczej pochodzi od imienia Nora, Norbert (syn Nory = Nor-uk z sufiksem typowym dla kresów wschodnich).

Mój wniosek:
Wobec mnożenia się różnych wariantów etymologii tego nazwiska, proponuję autorowi tematu przesłać całą ta naszą dyskusję Ewie Szczodruch z prośbą o rozstrzygającą decyzję (może uda się też podać pierwszą datę zapisu). Może spróbować na PW.

[Wladyslaw_Moskal]

Jerzy

zgadzam sie z Toba, jesli w okolicach Lomzy....

Zagladnalem do "Nazwiska Polakow" prof. K. Rymuta. Profesor w grupie nazwisk powstalych od imienia zenskiego Nora [to od Eleonora, Norbert] i od nora = kryjowka, zle pomieszczenie, nie wymienia nazwiska Noruk.
Natomiast podaje nazwisko Norak odnotowane w 1373, Norek 1390 [ od norek=gatunek ptaka],
Norko 1396, Norusz 1446 i inne.

A moze nazwisko Norak lub Norek, lokalnie zostalo zapisane jako Noruk ?

Nie wszyscy pytajacy na tym Forum, dostaja tak obszerne wyjasnienia.

Pozdrawiam,
Wladyslaw

[Aftanas_Jerzy]

Jerzy

zgadzam sie z Toba, jesli w okolicach Lomzy....

Zagladnalem do "Nazwiska Polakow" prof. K. Rymuta. Profesor w grupie nazwisk powstalych od imienia zenskiego Nora [to od Eleonora, Norbert] i od nora = kryjowka, zle pomieszczenie, nie wymienia nazwiska Noruk.
Natomiast podaje nazwisko Norak odnotowane w 1373, Norek 1390 [ od norek=gatunek ptaka],
Norko 1396, Norusz 1446 i inne.

A moze nazwisko Norak lub Norek, lokalnie zostalo zapisane jako Noruk ?

Nie wszyscy pytajacy na tym Forum, dostaja tak obszerne wyjasnienia.

Pozdrawiam,
Wladyslaw

Witam!
Władysławie, czytamy te same książki i dostępne opracowania etymologiczne.
W tej grupie nazwisk pochodnych od imion Eleonora, Norbert, lub 'nora' jest jednak wymienione nazwisko NORUK, co wcześnej już podałem cytując opracowanie Ewy Szczodruk.
Sufiks -uk świadczy (wg mnie) o Kresach Wschodnich, jako rejonie pojawienia się tej formy nazwy osobowej. Zaznaczam jednak, że taki sam wariant rdzenia "Nor-" ma kilkanaście nazwisk, których kilka sam wymieniłeś. Jeśli dodać do tego te z rdzeniem zdefiniowanym jako pochodnym od Nord i Nort, to mamy już grupę ponad 60 nazwisk. Takie warianty można mnożyć dalej, chociażby o pochodzące od miejscowości, takich jak: Norki (dwie miejscowości), Norejki (2 miejscowości), Norejsze itp . Wszystkie wymienia Słownik geograficzny Królestwa Polskiego.... (obecnie za granicą wschodnią). Pochodzenie odmiejscowe w tej grupie nazwisk nie jest jednak brane pod uwagę w wymienionych opracowaniach. Podaję taki wariant, aby unaocznić złożoność problemu ustalenia etymologii tego nazwiska. Jak już mnożymy te warianty, to dodam jeszcze, że z tym borsukiem to mogłeś trafić w sedno. Dzisiaj przeglądałem jeszcze "Słownik gwar polskich" Jana Karłowicza z 1908roku i tam ze zdumieniem odczytałem taki zapis: 'nor=borsuk, norek=człowiek a. zwierze bardzo zmoczone'. Czyli z gwary mogł być przyjęty i taki źródłosłów. Brawo! Masz intuicję!
Tak to jest z rzadkimi nazwiskami i w ogóle z nazwiskami o wariantowych możliwościach wyjaśnienia ich etymologii.

Każdy człowiek chce wiedzieć dlaczego nosi takie, a nie inne nazwisko, jakie jest jego pochodzenie. Dlatego tak wiele jest zapytań na naszym forum w grupie tematycznej Etymologia nazwisk. I to dobrze, bo takie pytania inspirują ludzi do rozpoczęcia i kontynuowania, nieraz bardzo żmudnego, badania historii własnej rodziny. Odpowiedź, w niektórych przypadkach, następuje dopiero pod koniec takich badań. Wiem to z własnego doświadczenia - moje nazwisko też jest rzadkie.
I tu cytat z prof. K. Rymuta: "...Aby w sposób prawidłowy podać genezę konkretnego nazwiska, trzeba by śledzić historię danej rodziny."
Na tym proponuje zakończyć nasza fascynującą , choć dyletancką dyskusję i zwrócić się o konsultację do naszej koleżanki, prawdziwego etymologa Ewy Szczodruk , pamiętając przy tym o podaniu więcej faktów z historii rodziny.
Przy okazji przestrzegam przed zlecaniem takiej analizy zagranicą. One są wszędzie płatne. Przykładowo: opracowanie analizy wraz z dyplomem na portalu rosyjsko-ukraińskiego instytutu "Badanie Nazwisk" http://www.familii.com.ua/ kosztuje od 400 do 1600 Hriwien + koszty wysyłki i transferu waluty przez bank.

[Feltynowska_Grażyna]

W publikacji "Studia i materiały do dziejów Pojezierza Augustowskiego"

http://pbc.biaman.pl/dlibra/docmetadata ... 8&from=FBC

opublikowana jest praca Jerzego Wiśniewskiego "Dzieje osadnictwa w powiecie augustowskim od XV do końca XVIII wieku". W przykładzie migracji chłopów z lat 1770 - 1780 wymienione jast nazwisko Naruk. Cytuję:
"W 1722 r. ze wsi Kisielany wyszedł Jan Naruk z żoną, synem, koniem, krową i wołem do Jasionowa nad Nettą."
(str. 133 na liczniku przewijania stron)
To Jasionowo dzieli od Jaziewa zaledwie parę kilometrów, może się przyda ta informacja dla potomka Noruków z Jaziewa. Inna sprawa, że może też nieco wprowadzić nowego do dotychczasowych rozważań etymologicznych.

Pozdrawiam i życzę powodzenia w poszukiwaniach.

[Aftanas_Jerzy]

Bardzo ciekawa publikacja. Mnóstwo faktów. Czytam z wielkim zainteresowaniem. Polecam wszystkim.

[Feltynowska_Grażyna]

Prace prof. Jerzego Wiśniewskiego "Dzieje osadnictwa..." dotyczące odpowiednio powiatów suwalskiego i sejneńskiego zamieszczone są w:

Studia i materiały do dziejów Suwalszczyzny : praca zbiorowa
http://pbc.biaman.pl/dlibra/docmetadata ... 205AAC3B-1

Tytuł : Materiały do dziejów ziemi sejneńskiej : praca zbiorowa. [T. 1]
http://pbc.biaman.pl/dlibra/docmetadata ... 32029B3-55

Spuścizna profesora Wiśniewskiego mimo upływu czasu jest nadal abecadłem dla wszystkich zainteresowanych historią Suwalszczyzny, także genealogów.

z pozdrowieniami
Grażyna Feltynowska
członek Suwalskiego Towarzystwa Genealogicznego im. prof. Jerzego Wiśniewskiego