Casus occultus?

popoludnica · Post autor: **popoludnica** » pt 24 sie 2018, 15:46

https://www.familysearch.org/ark:/61903 ... cat=257223 - metryki ślubów z Kłodna Wielkiego 1837r.

Natrafiłam na powyższą "przeszkodę" poszukując metryki ślubu przodków z dnia 19/11/1837 (tę datę wskazuje późniejsza wzmianka w spisie parafian z 1876r.).
Niestety wygląda na to że pod tym "tajemniczym przypadkiem" znajduje się ważna dla dalszych poszukiwań wskazówka.

Spotkał się ktoś z czymś podobnym?

Anna

kulik_agnieszka · Post autor: **kulik_agnieszka** » pt 24 sie 2018, 19:25

Jedyne z czym mi się kojarzy ten "przypadek tajemny" to sekretne/tajemnie małżeństwo przodków Oriany Fallaci z tym, że w tamtym wypadku akt ślubu ze względu na pozycję pana młodego spoczął u arcybiskupa.
Agnieszka

Andrzej75 · Post autor: **Andrzej75** » pt 24 sie 2018, 19:35

O małżeństwie sekretnym:
https://polona.pl/item/encyklopedja-kos ... o:metadata
Ja się spotkałem z takim zaklejonymi aktami tajnych małżeństw (matrimonium occultum), chyba w którejś z parafii lwowskich. Nie wiem, na ile to było zgodne z ówczesnym prawem kanonicznym. Tak czy inaczej odrębna księga małżeństw tajnych powinna się była znajdować w kurii i jeśli małżonkowie potrzebowali odpisu aktu małżeństwa to chyba zwracali się do kurii, a nie do parafii, gdzie zawarto małżeństwo.

kulik_agnieszka · Post autor: **kulik_agnieszka** » pt 24 sie 2018, 19:50

Małżeństwo tajne miało takim na zawsze pozostać. Nie sporządzano odpisów według tego co czytałam, miało jedynie być zawarte dla spokojności sumienia- przed Bogiem a nie przed ludźmi.
Agnieszka

Andrzej75 · Post autor: **Andrzej75** » pt 24 sie 2018, 20:09

kulik_agnieszka pisze:Małżeństwo tajne miało takim na zawsze pozostać. Nie sporządzano odpisów według tego co czytałam

"Wypis z księgi tajemnych małżeństw i chrztów ma tęż samą wagę i wiarygodność, jaką mają wypisy z ksiąg metrycznych parafialnych, przez proboszczów wydawane".

Heropolitanska_Izabela

Jako ciekawostka przepisy aktualnego kodeksu prawa kanonicznego dot. małżeństwa zawieranego tajnie (matrimonium secreto celebratum).
Rozdział VII
MAŁŻEŃSTWO ZAWIERANE TAJNIE
Kan. 1130 - Na skutek poważnej i naglącej przyczyny ordynariusz miejsca może zezwolić na tajne zawarcie małżeństwa.
Kan. 1131 - Zezwolenie na tajne zawarcie małżeństwa zawiera w sobie :
1 konieczność tajnego przeprowadzenia obowiązkowych badań przedmałżeńskich;
2 obowiązek zachowania tajemnicy o zawarciu małżeństwa przez ordynariusza miejsca, asystującego, świadków i małżonków.
Kan. 1132 - Obowiązek zachowania tajemnicy, o której w kan. 1131, n. 2, ze strony ordynariusza miejsca ustaje, jeśli z powodu jej zachowania zagraża poważne zgorszenie lub wielka szkoda dla świętości małżeństwa. O tym należy powiadomić strony przed zawarciem małżeństwa.
Kan. 1133 - Małżeństwo tajnie zawarte winno być zapisane jedynie w specjalnej księdze, przechowywanej w tajnym archiwum
kurii.

A skąd jest powyższy cytat dot. wypisów?

popoludnica · Post autor: **popoludnica** » pt 24 sie 2018, 20:55

Ciekawa lektura! Liczę bardzo na to, że karteczka skrywa tajemnicę zmiany nazwiska w latach 1932-1937. Sprawdzę w archiwum lwowskim, może będą mieli jakiś pomysł.

Anna

Andrzej75 · Post autor: **Andrzej75** » pt 24 sie 2018, 21:27

Heropolitanska_Izabela pisze:A skąd jest powyższy cytat dot. wypisów?

Z linkowanego artykułu w Encyklopedii kościelnej.

kulik_agnieszka · Post autor: **kulik_agnieszka** » sob 25 sie 2018, 00:16

Z tego co zrozumiałam sekretni małżonkowie nie prowadzili wspólnych gospodarstw domowych. Dzieci chrzczone były pod fałszywym nazwiskiem i generalnie chodziło o to aby byli małżonkami tylko przed Bogiem a nie światem dla którego związek miał pozostać absolutną tajemnicą. Rzeczywiście w Encyklopedii Kościelnej jest mowa o wypisach ale na chłopski rozum ta informacja jest sprzeczna z istotą takiego związku. Szalenie ciekawa sprawa. Bardzo ciekawe byłoby poznanie szerszej gamy powodów dla których zawierano takie związki, być może niektóre przyczyny mogły wygasać i wtedy rzeczywiście odpis mógł być potrzebny bo para mogła dalej prowadzić wspólne życie jawnie.
Agnieszka

popoludnica · Post autor: **popoludnica** » sob 25 sie 2018, 10:06

Na chwilę obecną jedyne co przychodzi mi do głowy to represje po powstaniu listopadowym 1830-1831 i pomoc ze strony proboszcza - zmiana nazwiska objęła wszystkich członków rodziny (również dorosłe dzieci). Wygląda na to, że późniejszy proboszcz skrupulatnie przeanalizował metryki i nieświadomie rozgryzł tajemnicę pozostawiając adnotacje w spisie parafian:
http://agadd.home.net.pl/metrykalia/303 ... 0_0343.htm
http://agadd.home.net.pl/metrykalia/303 ... 0_0165.htm

Widzę też wygumkowane notatki, ale nie mogę ich rozczytać.

Bardzo intrygujące to jest:)

Anna

kulik_agnieszka · Post autor: **kulik_agnieszka** » sob 25 sie 2018, 10:37

Sekretny ślub unitów masz na myśli ?
Agnieszka

popoludnica · Post autor: **popoludnica** » sob 25 sie 2018, 10:50

„Sekretny ślub unitów” - tego nie widzę, w którym miejscu?
Metryki i parafia są rz-k (Kłodno Wielkie, par. Żółtańce k. Lwowa).
Anna

Heropolitanska_Izabela

Ja też nie widzę nigdzie zdania „sekretny ślub unitów”. To wygląda na „Kazimierz Paliwoda Małżeństwa brak”. I to by się zgadzało z tym wcześniejszym dopiskiem przy urodzeniu Anny „a to jakim sposobem”. Czytałabym to „a jakim sposobem dziecko skoro brak ślubu”. Potem jednak odkrył ten ślub sekretny i wymazał ten drugi dopisek.

kulik_agnieszka · Post autor: **kulik_agnieszka** » sob 25 sie 2018, 12:14

Ja też nie widzę ale i najpewniej ksiądz aktu nie czytał bez zgody biskupa. Niby państwo Paliwoda przestali fakt wspólnego pożycia ukrywać a wtedy fakt sekretnego ślubu stawał się możliwy do ujawnienia jednak koleżanka wspomniała, że łączy fakt sekretnego ślubu z powstaniem listopadowym. Parafie unickie zlikwidowano na terenach zabużańskich w 1839 stąd pomyślałam, że koleżanka to właśnie może mieć na myśli.
Agnieszka