Inne nazwiska "za karę"?

kate103 · Post autor: **kate103** » czw 13 wrz 2018, 09:53

Dzień dobry.
Czy jest możliwe aby ksiądz "za karę" wpisał "przekręcone nazwiska?
Poszukując aktu ślubu moich krewnych Jana Rybińskiego i Marianny Jobczyńskiej, natrafiłam na akt Jana Ryby i Marianny Jobek
Akt 24

http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... 652&y=1551

Przeszukując dalej znalazłam akt urodzenia Marianny, której nazwisko w tym akcie brzmi : Jobczyńska
Akt 5

http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... 1967&y=353

A dlaczego uważam, że "za karę"...
W tym samym roku, w którym Jan i Marianna Ryba (Rybińscy) biorą ślub (październik) rodzi się dziewczynka Rozalia c. Jana Ryby i Marianny Jobek małżonków (??) - tylko, że rodzi się ona w lipcu czyli przed ślubem (swoich ) rodziców.
Akt 27
http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... 1652&y=200

Czy, Waszym zdanie, Jan Ryba i Marianna Jobek mogą być Janem Rybińskim i Marianną Jobczyńska?

Hanna_Iwona · Post autor: **Hanna_Iwona** » czw 13 wrz 2018, 10:57

Witaj Akt Nr 5 nie dotyczy tych małżonków rodzicami są tam Ludwik Jobczyński i Franciszka Misiakiewicz.Być może te osoby są ze spobą powiązane dot.tej samej miejscowości Wielunia.Jan Ryba i Marianna Jobek mogli zmienić nazwisko tym bardziej,że dziecko urodziło się przed ślubem może chcieli to ukryć trudno powiedzieć.Ale moim zdaniem jest to trochę zamało faktów,żeby stwierdzić,że to ta sama rodzina.Musisz dalej szukać aby to potwierdzić.

Pozdrawiam Hanna Iwona

kate103 · Post autor: **kate103** » czw 13 wrz 2018, 11:31

Ale właśnie Marianna z aktu ślubu też jest córką Ludwika i Franciszki,pech tylko że brak nazwiska panieńskiego matki...Akt nr 5 to ,w moim mniemaniu, akt urodzenia panny młodej...

zmad · Post autor: **zmad** » czw 13 wrz 2018, 11:47

Przelom XVIII i XIX wieku, to czas upiekszania/uszlachetniania nazwisk co bogatrzych chlopow i moze stad te roznice.

Zbyszek Maderski

Hanna_Iwona · Post autor: **Hanna_Iwona** » czw 13 wrz 2018, 11:56

Zgadza się,nie doczytałam Aktu.Przepraszam ale tak jak wcześniej napisałam,że moim zdaniem jest to trochę za mało.W jednej miejscowości mogły w tym samym czasie funkcjonować dwie odrębne rodziny.Musisz szukać dla samej siebie żeby to potwierdzić.Czy rzeczywiście to ta para.99% wskazuje,że tak może chodziło o statystykę urodzonych dzieci przed ślubem i po ślubie.Trudno stwierdzić ,wszystko było możliwe.Piszesz,że za karę zostało im zmienione nazwisko dla mnie to za duże słowo.Po prostu chodziło o ukrycie faktu,że dziecko urodziło się przed ślubem oczywiście jeżeli dotyczyło tej pary.
Szukaj dalej innych aktów.

Pozdrawiam
Hanna-Iwona

kate103 · Post autor: **kate103** » czw 13 wrz 2018, 12:03

Dziękuję bardza za odpowiedź:) Właśnie z innymi aktami jest problem...Ksiądz bywał oszczędny jeżeli chodzi o dane...jak na razie znalazłam tylko ten akt Marianny. Jeżeli chodzi o Jana Rybę i Mariannę Jobek to ani wcześniej ani później w Wieluniu już ich nie napotkałem.Pozdrawiam

Hanna_Iwona · Post autor: **Hanna_Iwona** » czw 13 wrz 2018, 12:15

Spróbój odszukać może w pobliskich Parafiach albo może uda ci się odszukać Akt urodzenia Jana Ryby/Rybiń skiego wg Aktu Ślubu syn Wawrzyńca i Maryanny z Szybów.Ewentualnie innych członków rodziny aby sprawdzić jakim nazwiskiem się wcześniej posługiwali.
Powodzenia
Pozdrawiam
Hanna_Iwona

Ewafra · Post autor: **Ewafra** » czw 13 wrz 2018, 12:17

Raczej nie pisano w metrykach nic za karę, ani w nagrodę. I połowa XIX wieku to jeszcze czas kiedy formy nazwisk były bardzo "płynne" . Często zdarzały się zmiany pisowni nazwisk. Z Dudów robili się Dudzińscy, z Kucharczyków Kucharscy, z Rybów Rybińscy itd. Moja przodkini była córką Urbana Płaszki i w akcie ślubu ma wpisane Płaszkówna, ale już w metrykach chrztów własnych dzieci występuje jako Urbankiewiczówna z domu, a jej brat w wielu dokumentach jest Błaszczykiem. Inna, Dudzińska jest córką Dudy, a wnuczką Dudki. I co najzabawniejsze tak ma wpisane w metryce ślubu - Marianna Dudzińska, córka Filipa Dudy.

Przykłady można mnożyć. Ówcześni ludzie byli chyba znacznie bardziej wyluzowani w podejściu do wszelkich dokumentów niż my. Może dlatego, że nie posługiwali się nimi na codzień?Do tego dochodziły jeszcze błędy w zapisie imion rodziców. Zdarza się, że jedno dziecko jest synem Wojciecha i Anny, drugie Wojciecha i Elżbiety, trzecie znów Wojciecha i Anny. Nie sądzę też, aby usiłowano zapisem w metryce ukryć fakt przedślubnego pochodzenia dziecka. Te zapisy zostawały w księgach i nikt ich z otoczenia dziecka nie oglądał. Jaki więc miałoby to sens? Na wsi i tak wszyscy wiedzieli jak było.

kate103 · Post autor: **kate103** » czw 13 wrz 2018, 13:21

Niestety, ale właśnie nie ma podanego nazwiska panieńskiego matki Jana. Tam jest napisane Wawrzyńca i Marianny Rybów

No nic, może będę miała szczęście i gdzieś na coś trafię.

Hanna_Iwona · Post autor: **Hanna_Iwona** » czw 13 wrz 2018, 13:30

Chyba już nie musisz szukać wychodzi na to,że to na 100% jest to ta sama rodzina.Dołączam ci tutaj Akt Ślubu brata Maryanny Jobczyńskiej.
http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... 11-013.jpg

Pozdrawiam
Hanna Iwona

Łuniewska_Ewa · Post autor: **Łuniewska_Ewa** » czw 13 wrz 2018, 13:47

Prawdopodobnie rodzice Marianny nazywani byli we wsi potocznie Jobki, dlatego mogły równolegle funkcjonować oba nazwiska, a ksiądz wpisywał to jakie mu w danym momencie podano. Wcześniej nie przykładano zbyt dużej wagi do nazwiska. Ja spotkałam się w swojej rodzinie, że dzieci tych samych rodziców raz byli zapisywani Nowak, innym razem Nowakowski, a zawsze narodziny dziecka zgłaszał ich ojciec, co można rozumieć że sam dobrze nie wiedział jak się nazywa. Natomiast jako ciekawostkę dodam że, ich dzieci nosili już nazwisko to które w metryce miał ich ojciec, czyli z czasem zaczęto większą wagę przykładać do nazwisk. Przynajmniej w papierach wszystko musiało się zgadzać. Tak powstały niejako dwie rodziny: Nowaków i Nowakowskich, mimo że mieli tych samych przodków.
Pozdrawiam. Łuniewska Ewa.

slawek_krakow · Post autor: **slawek_krakow** » czw 13 wrz 2018, 14:00

Dyskusji o tym było już fafnadziesiąt, a ja wciąż nie wiem dlaczego ciężar "zmiany" nazwiska jest notorycznie przenoszony z tego co pisał, na tego co "zeznawał", szczególnie, że w większości przypadków mamy do czynienia z osobami niepiśmiennymi

mikmal · Post autor: **mikmal** » czw 13 wrz 2018, 16:39

Jak najbardziej jest mozliwe. Wiele razy sie z tym spotykalem. Dlaczego sadzisz ze za kare? Raczej nazwisko upiekszylo

GZZuk · Post autor: **GZZuk** » czw 13 wrz 2018, 18:52

Co do zmiany nazwiska i "przenoszenia ciężaru zmiany"- forma nie była ustalona i zapisywano tę, którą podawał zainteresowany. W tej samej rodzinie mogło być kilka wariantów nazwiska (na przykład Wilczyński, Wilk, Wołczek), nie jest to nic osobliwego. To samo dotyczy ortografii, zapisywano przecież ze słuchu.

kate103 · Post autor: **kate103** » czw 13 wrz 2018, 20:14

W ówczesnym czasie posiadanie nieślubnego dziecka było bardzo piętnowane, a zmienione nazwisko rodziców dotyczy tylko aktu nieślubnej Rozalki oraz aktu ślubu. W każdym innym akcie nazwiska są już pisane inaczej. A Ryba I Jobek odbieram jakoś tak bardziej surowo niż Rybiński i Jobczyńska, ale to tylko moja, może i nie właściwa, interpretacja.
Wszystkim serdecznie dziękuję za wkład i pozdrawiam
Kasia