Kim był parnik? Regestr z 1710 roku

[Paulina_W]

Witam,
W regestrze folwarków Rzędzin, Pogórze i Wola Rzędzińska dawne woj. Sandomierskie w 1710 roku chłopów podzielono na kmieci, parników i pieszych.
Czy parnik to późniejszy zagrodnik?

https://www.fotosik.pl/zdjecie/pelne/1540160a9f76732f

[marzanna62]

Witam.
Paulino czy moglabys mi powiedziec gdzie znalazlas taki spis folwarków?. Sama szukam takich spisow dla wojewodztwa krakowskiego oczywisci znam ten spis z 1791.
Nie moge odczytac w tym zdjceu czy tam jest moze zapis "Rzęm" nie widze co jest po tych literach. Ten poczatek bardzo podobny do nazwiaska ktore badam "Rzemieniec" nie wiem skad przybyl moj przodek do powiatu proszowskiego w 1710.
Nie spotkalam sie nigdy z tym slowem parnik a przejrzalam juz troche spisow.

[Paulina_W]

Witam,
Marzanno tu zapisano Rzepa Jakub. Nazwisko dalej kontynuowane w Rzędzinie.
Ogólnie to namierzam kto dla danej wioski/folwarku był właścicielem i szukam "archiwów rodzin". Ten inwentarz pochodzi z archiwum książąt Sanguszków - przejęli archiwum Gumniskie rodu Tarnowskich i kolejnych spadkobierców.

[marzanna62]

Dziekuje Paulino za informacje. Ja tez dopatrzylam sie tam Rzepa. Niestety u mnie jest trudniej wlasciciel w moim przypadku to zakon a tam wrota dla szaraczkow zamkniete.
Powodzenia w poszukiwaniach.

[Paulina_W]

Niestety u mnie jest trudniej wlasciciel w moim przypadku to zakon a tam wrota dla szaraczkow zamkniete.

Część moich przodków żyła w folwarku prepozyta katedry tarnowskiej, a inni u sióstr bernardynek. Co do pierwszych to mam nadzieję, że jest coś w AD Tarnów, co do drugich to bernardynki skasowali w 1781 r. Austriacy.

Również życzę powodzenia w dalszych poszukiwaniach

[Malrom]

w Slowniku Karłowicza T4 1908
pod słowem parnik :
w Olkuszu górnictwo dawne; robotnik,
który pracował w parze z innym robotnikiem,
płatnym od kibla /naczynia z urobkiem / wydobytej rudy.

Myślę ,że tu będzie podobnie w tej wsi w sandomierskiem.

Pozdrawiam
Roman M.

[Andrzej75]

Czy parnik to późniejszy zagrodnik?

Jeszcze w XIX w. spotykamy też podział na pociężnych lub parników, odrabiających pańszczyznę sprzężajną parą bydła i zależnie od tego nazywanych 3-dniowymi lub 2-dniowymi.
https://books.google.pl/books?hl=pl&id= ... nik%C3%B3w

Warto nadmienić, że robotnik pracujący parą wołów lub koni nazywa się „parnikiem”.
https://books.google.pl/books?hl=pl&id= ... =parnikiem

Czyli chodzi o chłopów odrabiających pańszczyznę sprzężajną:
Pańszczyzna sprzężajna (ciągła) - czyli wykonywana zaprzęgiem wołów rzadziej koni z pługiem, broną, wozem. Była świadczona przez bogatych kmieci ewentualnie zagrodników posiadających sprzężaj. Czasami zamieniano ją na pańszczyznę pieszą (np. w żniwa).
http://www.xn--michalw-q0a.pl/invent1755.htm

[Paulina_W]

Witam,
Andrzeju dziękuję za odpowiedź.
Określenie dotyczy sposobu odrabiania pańszczyzny: parnik lub pieszy.
Jak rozumiem parnik mógł być kmieciem lub zagrodnikiem? Co prawda regestr wymienia dwóch kmieci, ale na 3 folwarki to było chyba trochę mało.

[Andrzej75]

Dam jeszcze jeden cytat. Piszą w nim inaczej (jeśli chodzi o stan majątkowy): że parnicy to byli półrolnicy (czyli półkmiecie), posiadający połowę nadziału kmiecego.

Kmiecie posiadali po 18 morgów gruntów, odrabiali zimą i latem po 3 dni pańszczyzny sprzężajnej i pieszej; „parnicy" posiadali po 9 morgów, odrabiali zimą i latem po 3 dni sprzężajne; zagrodnicy posiadali po 3 morgi ziemi, odrabiali zimą i latem po 3 dni piesze.
https://books.google.pl/books?hl=pl&id= ... &q=parnicy

[Paulina_W]

Dam jeszcze jeden cytat. Piszą w nim inaczej (jeśli chodzi o stan majątkowy): że parnicy to byli półrolnicy (czyli półkmiecie), posiadający połowę nadziału kmiecego.

Dziękuję za dodatkowe informacje
Muszę trochę podłubać i zestawić wszystkie inwentarze. Na oko to sytuacja niektórych chłopów zmieniała się w kolejnych spisach.