Osadnictwo niemieckie w Prusach Nowowschodnich 1795-1806

[Maślanek_Joanna]

Witam,

Poszukuję wszelkich informacji i możliwych źródeł na temat (niemieckiej) kolonizacji w tzw. Prusach Nowowschodnich zaraz po III rozbiorze, czyli lata 1795-1806.

Prawdopodobnie moi przodkowie, w późniejszym czasie spolszczeni na Żermanów, nazywali się pierwotnie Shermann i pojawili się w okolicy Wiżajn właśnie ok. 1800 roku jako osadnicy (byli rzemieślnikami).

Znalazłam na razie następujące źródła:
1. Sumariusz dokumentów Kamery Wojny i Domen w Białymstoku - w AP W Białymstoku
2. Jerzy Wiśniewski - w latach 1963 -1967 opublikowane zostały trzy obszerne rozprawy na temat osadnictwa w byłych powiatach - augustowskim, sejnenskim i suwalskim: Dzieje osadnictwa w powiecie sejnenskim. [w:] Materiały do dziejów ziemi sejneńskiej, Białystok 1963, Dzieje osadnictwa w powiecie suwalskim od XV do połowy XVII wieku [w:] Studia i materiały do dziejów Suwalszczyzny, Białystok 1965, Dzieje osadnictwa w powiecie augustowskim od XV do końca XVIII wieku, [w:] Studia i materiały do dziejów Pojezierza Augustowskiego, Białystok 1967.
3. J. Wąsicki , ZIEMIE POLSKIE POD ZABOREM PRUSKIM. PRUSY NOWOWSCHODNIE (NEUOSTPREUSSEN) 1795—1806, Poznań 1963, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Prace Komisji Historycznej, t. XX, z. 1, s. 284,

Czy ktoś wie, gdzie jeszcze mogę szukać informacji? Czy są szanse na znalezienie jakiś imiennych list/wykazów? Gdzie?...

Pozdrawiam,
Joanna

[Malrom]

Holsche August Carl,
Geographie und Statistik West, Süd=und Neupreußen,

Bd1 - Bibl. Gdańska PAN/w zbiorze Kabruna/ sygn 335
Bd2 -jw sygn.336
Bd3 -jw sygn. SU I 23671 /tom dot. Westpreußen/

wydane Berlin 1800-1807

Pozdrawiam
Roman M.

[Maślanek_Joanna]

Pięknie dziękuję - nawet chyba część jest on-line . Będę szukać.
A może ktoś jeszcze ma jakiś pomysł?...
Pozdrawiam
Joanna

[Daniel_Paczkowski]

W Roczniku Augustowsko-Suwalskim w 2008 roku opublikowano artykuł o początkach wsi Łopuchowo, a w 2013 roku o początkach wsi Zielone koło, poruszając temat niemieckiego osadnictwa na przełomie XVIII i XIX wieku.

http://www.astn.pl

W Archiwum Państwowym w Suwałkach zachowały się księgi metrykalne pierwszej parafii ewangelickiej na terenie Suwalszczyzny w Starej Chmielówce, dostępne na szukajwarchiwach.pl ale z tego co pamiętam pod hasłem Suwałki.

[Maślanek_Joanna]

Bardzo dziękuję zarówno za ten materiał o osadnictwie, jak i przypomnienie o Chmielówce - wiedziałam o niej, ale długo tych akt nie było w sieci - a teraz są ! Więc bezproblemowo mogę je przejrzeć!
Pozdrawiam serdecznie i dziękuję za pomoc
Joanna

[arnel]

Witam,
to co prawda nie suwalskie, a Mazowsze, ale też niemiecka kolonizacja w tzw. Prusach Nowowschodnich:
w powiecie Ostrów Maz. założono np. wsie: Koenigshuld obecnie Paproć Duża, Klein Koenigshuld = Srebrna, Luisenau/Lowizenau = Pęchratka, Mecklenburg = Kowalówka, Wilhelmsdorf =?.
Nazwy niemieckie można znaleźć w księgach parafialnych Jasienicy do 1820 r., później występują nazwy polskie.
O okolicznościach w.w. kolonizacji, np. w:
https://www.portalwrona.com/papro

Pozdrawiam
Andrzej

[Paź_Jacenty]

Witam,

Poszukuję wszelkich informacji i możliwych źródeł na temat (niemieckiej) kolonizacji w tzw. Prusach Nowowschodnich zaraz po III rozbiorze, czyli lata 1795-1806.

Prawdopodobnie moi przodkowie, w późniejszym czasie spolszczeni na Żermanów, nazywali się pierwotnie Shermann i pojawili się w okolicy Wiżajn właśnie ok. 1800 roku jako osadnicy (byli rzemieślnikami).

Znalazłam na razie następujące źródła:
1. Sumariusz dokumentów Kamery Wojny i Domen w Białymstoku - w AP W Białymstoku
2. Jerzy Wiśniewski - w latach 1963 -1967 opublikowane zostały trzy obszerne rozprawy na temat osadnictwa w byłych powiatach - augustowskim, sejnenskim i suwalskim: Dzieje osadnictwa w powiecie sejnenskim. [w:] Materiały do dziejów ziemi sejneńskiej, Białystok 1963, Dzieje osadnictwa w powiecie suwalskim od XV do połowy XVII wieku [w:] Studia i materiały do dziejów Suwalszczyzny, Białystok 1965, Dzieje osadnictwa w powiecie augustowskim od XV do końca XVIII wieku, [w:] Studia i materiały do dziejów Pojezierza Augustowskiego, Białystok 1967.
3. J. Wąsicki , ZIEMIE POLSKIE POD ZABOREM PRUSKIM. PRUSY NOWOWSCHODNIE (NEUOSTPREUSSEN) 1795—1806, Poznań 1963, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Prace Komisji Historycznej, t. XX, z. 1, s. 284,

Czy ktoś wie, gdzie jeszcze mogę szukać informacji? Czy są szanse na znalezienie jakiś imiennych list/wykazów? Gdzie?...

Pozdrawiam,
Joanna

Witam
Mam pytanie do Joanny:
Czy ten sumariusz kamery białostockiej jest dostępny tylko na miejscu w Białymstoku?
Też szukam swoich Prusaków choć z osadnictwa w okolicach Wielgolasu, Wincentowa i Marianowa. W jakimś opracowaniu coś obiło mi się o uszu o tej kamerze i zastanawiałem się, czy temat jest wart drążenia.
Z góry dziękuję za jakiekolwiek informacje.
Pozdrawiam
Jacek

[Maślanek_Joanna]

Andrzeju, dziękuję za "sąsiedzką", bo z Ostrowa podrzutkę,
a Jacku sumariusz jest tutaj:
https://docplayer.pl/6433134-Sumariusz- ... -1807.html

Pozdrawiam
Joanna

[jart]

Joanno, pewnie już widziałaś, ale... _> https://genealodzy.pl/PNphpBB2-viewtopi ... t-15.phtml

Gdybyś chciała o coś zapytać, pisz PW.

[Szymański_Wojciech]

Witam,
to co prawda nie suwalskie, a Mazowsze, ale też niemiecka kolonizacja w tzw. Prusach Nowowschodnich:
w powiecie Ostrów Maz. założono np. wsie: Koenigshuld obecnie Paproć Duża, Klein Koenigshuld = Srebrna, Luisenau/Lowizenau = Pęchratka, Mecklenburg = Kowalówka, Wilhelmsdorf =?.
Nazwy niemieckie można znaleźć w księgach parafialnych Jasienicy do 1820 r., później występują nazwy polskie.
O okolicznościach w.w. kolonizacji, np. w:
https://www.portalwrona.com/papro

Pozdrawiam
Andrzej

Pozwolę sobie dorzucić w tym miejscu moją dosyć zagadkową historię rodzinną "mazowiecko-pruską". Rzecz dotyczy Wyszkowa w czasie j.w. Otóż mieszkał tam wtedy Wilhelm Zaer (różne zapisy nazwiska) z żoną Dorotą. W metrykach dzieci najpierw szlachcic, potem wojskowy, zam. w miejscu Wyszków Szwadron. Potwierdza to jego przynależność do stacjonującego w W. oddziału pruskiej jazdy polskiego autoramentu, zwanej wówczas "Towarzysz Regiment".
Ich najpewniej osierocona córka Krystyna występowała pod nazwiskiem KWAŚNIEWSKA, ujawniając właściwe nazwisko i pochodzenie dopiero w akcie ślubu. Pomijam tu inne, awanturnicze szczegóły z życia tej pramatki mojej gałęzi Szymańskich, ale nurtuje mnie kwestia, ów Zaer (Sauer?) to był zniemczony wcześniej Kwaśniewski, lub rzecz się miała odwrotnie - to panna Krystyna spolszczyła swe nazwisko (wróciła do pierwotnego - polskiego)?

Wdzięczny za wszelkie sugestie!
Wojciech Szymański

[Maślanek_Joanna]

Arturze,
serdecznie dziękuję za podrzucenie tego bardzo ciekawego wątku - jakoś go przegapiłam
Muszę jeszcze raz wgryźć się w ten temat i wszystko posprawdzać i wtedy zapewne będę pisać z pytaniami... dzięki za ofertę wsparcia
Pozdrawiam
Joanna

[Rafał_Albiński]

Pozwolę sobie dorzucić w tym miejscu moją dosyć zagadkową historię rodzinną "mazowiecko-pruską". Rzecz dotyczy Wyszkowa w czasie j.w. Otóż mieszkał tam wtedy Wilhelm Zaer (różne zapisy nazwiska) z żoną Dorotą. W metrykach dzieci najpierw szlachcic, potem wojskowy, zam. w miejscu Wyszków Szwadron. Potwierdza to jego przynależność do stacjonującego w W. oddziału pruskiej jazdy polskiego autoramentu, zwanej wówczas "Towarzysz Regiment".
Ich najpewniej osierocona córka Krystyna występowała pod nazwiskiem KWAŚNIEWSKA, ujawniając właściwe nazwisko i pochodzenie dopiero w akcie ślubu. Pomijam tu inne, awanturnicze szczegóły z życia tej pramatki mojej gałęzi Szymańskich, ale nurtuje mnie kwestia, ów Zaer (Sauer?) to był zniemczony wcześniej Kwaśniewski, lub rzecz się miała odwrotnie - to panna Krystyna spolszczyła swe nazwisko (wróciła do pierwotnego - polskiego)?

Wdzięczny za wszelkie sugestie!
Wojciech Szymański[/quote]

Panie Wojciechu, ja także jestem potomkiem jednego z żołnierzy szwadronu stacjonującego w Wyszkowie na przełomie XVIII i XIX wieku. W przypadku moich przodków ewolucja nazwiska wyglądała następująco: Strunck (Strunk)-Strenk-Stręcki-Strączewski. Zebrałem trochę informacji na ten temat. Jeśli to Pana interesuje, proszę o kontakt na priva.

Pozdrawiam
Rafał Albiński

[janekp]

Osmielam sie napisac ten post poniewaz kiedys czytalem na forum o archiwum odnosnie Neuostpreussen w latach 1795 1805 ktore gdzies sie znajduje.teraz nie pamietam czy w Berlinie czy w Polsce.Chodzi o dane odnosnie osadnictwa z Prus na ziemie mazowieckie podlaskie oraz ogolnie o przeplyw ludnosci ,handel,przemysl w tamtych latach ,tereny przygraniczne-Kurpie.Wiem ze sporo urzednikow naslanych przez Prusy zamieszkalo na naszych terenach ale brakuje mi informacji .Jest to dla mnie wazne z powodu moich badan nad genealogia mojej rodziny,przeplataja sie osoby z Prus ,najbardziej interesuje mnie region Myszynca.

Tam przewijaja sie nazwiska zarzadzajacych ta kolonizacja Schroetter,Masow,Baranowski,Kusner i inni.

II. HA GEN.DIR., ABT. 11 NEUOSTPREUSSEN
[Vz 448] Neuostpreußen

Drugie pytanie czy archiwum Biskupie w Plocku jest dostepne,,i czy jest tam cos z Kurpii.

Pozdrawiam

Jan Pysk

[Paź_Jacenty]

Witam
Nie jestem pewien czy to masz na myśli, ale w zasobie AGAD, w Warszawie jest
zespół 170 Departament Prus Nowowschodnich - Inwentarz ksiąg i księgi. To są zdaje się dokumenty odzyskane z dawnego NRD, nie jestem pewien, czy w Polsce jest komplet. Dokumenty są z tych lat, o których piszesz. Niestety całość jest po niemiecku, a ja zupełnie nie szprecham. Sam jestem zainteresowany za to tymi dokumentami, w nadziei odszukania śladów moich przodków Prusaków, którzy przybyli w okolice Marianowa i Wincentowa, obok Bagna Pulwy około 1800r.
Pozdrawiam
Jacek

[janekp]

Dziekuje za odpowiedz,w miedzyczasie szukalem tez troche i ma odpowiedz z Berlina

Szanowny Panie Pysk,



Pliki, o których wspomniałeś w swoim liście, możesz znaleźć pod następującymi podpisami zamówień:



- GStA PK, II.HA GD, Abt. 7, III Nr 1303 Prośba wsi Sendrowen (Amt Willenberg, później Amt Neidenburg) o przekazanie za odsetkami dwóch hufenów ornych i łąkowych, 1772 - 1799

- GStA PK II.HA GD, Sekcja 7, III nr 2074 Rekultywacja Kamieniołomu Latana, Tom 2, 1797 - 1799 Zawiera również: - Dzierżawę dzbanka Latana

- GStA PK, II HA GD, Abt 7, III Nr 2077 Rekultywacja kamieniołomu Latana, t. 5, 1806 Zawiera również: - Przeniesienie właścicieli ze wsi Werder jako gospodarzy kopytowych do Nowych Prus Wschodnich.



Inwentarz Nowych Prus Wschodnich z Dyrekcji Generalnej (II.HA GD) można znaleźć pod linkiem II.HA GD, Rozdział 11 (spk-berlin.de). Tutaj możesz zidentyfikować pliki związane z Twoim tematem i zanotować wymagane podpisy zamówień i tytuły plików.



Zasadniczo możesz przeglądać materiały archiwalne, o których wspomniałeś w naszym lokalnym pokoju badawczym. Należy jednak pamiętać, że w związku z pandemią można spodziewać się czasu oczekiwania na miejsce użytkowania, zwłaszcza kilkudniowego, wynoszącego obecnie ok. 3 do 4 miesięcy. Jeśli chcesz umówić się na spotkanie po raz pierwszy lub ponownie, prosimy o kontakt pod adresem e-mail posteingang@gsta.spk-berlin.de. Przed odwiedzeniem naszej strony prosimy o zapoznanie się z najnowszymi warunkami użytkowania dotyczącymi pandemii COVID-19.

Ze względu na wewnętrzny proces biznesowy dla poczty przychodzącej i e-maili, a także fakt, że duża część zapasów jest przechowywana w zewnętrznym magazynie w Westhafen, prosimy o zaplanowanie czasu realizacji co najmniej pełnego tygodnia na każdą przyszłość zamówienia przez e-mail. tylko w ten sposób

W przypadku nieprzewidzianych okoliczności można zagwarantować terminowe udostępnienie archiwów.



Alternatywnie można zamówić pełną digitalizację przedmiotowych plików (np. kolorowy skan górny o prostej jakości odczytu; kod JPG; patrz https://gsta.preussischerkulturbesitz.d ... rungsarten /).
Więcej o tekście źródłowymWskaż tekst źródłowy, by wyświetlić dodatkowe informacje o tłumaczeniu
Prześlij opinię
Panele boczne

Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz
II. HA GD, Abt. 11


Neuostpreußen

1793 - 1808




Berlin

To czego szukam nie jest zdigitalizowane ale moze uda mi sie tam pojechac kiedys ...