Wielkopolska czy Podlasie - Rozbicki

[_czyz]

Rozbicki - mój przodek, urodził się w Osicznej, niedaleko Berdyczowa, na Ukrainie. Od kilku lat badam losy rodziny Rozbickich.

Udało się ustalić, w tym dzięki badaniom archiwów w Kijowie i Żytomierzu, że wszyscy Rozbiccy na Ukrainie - ci w okolicach Kijowa, na Wołyniu, a nawet w Odessie to jedna rodzina. Udało się dotrzeć do wielu ciekawych dokumentów, w tym do wywodu szlacheckiego Rozbickich z końca XVIII wieku. Mam ich całych rozpisanych na Ukrainie. Choć teczka wywodowa jest bogata, to nie istnieją w niej dokumenty, które by wskazywały na to skąd Rozbiccy na Ukrainie się wzięli. Ostatni „z tamtej strony” przodek podobno posiadał wieś Piaseczno, koło Kowala na Wołyniu. Sprzedał ją i część rodziny została w okolicach Kijowa, część przeniosła się do Berdyczowa i okolic. (Co ciekawe dostarłem do informacji jakoby Piaseczno było ziemią którą król co najmniej raz oddawał wygnańcom / egzulantom).

Rozbiccy w tym XVIII wieku wylegitymowali się pod herbem Gryf. Choć w teczce brak dokumentów które by wskazywały na taki ich wcześniej posiadany herb. Podstawą do wywodu były zapewnienie szlachty żytomierskiej.

Punktem zaczepienia była zatem ta miejscowość - Piaseczno. Zacząłem badać korzenie „z drugiej strony”. Odnalazłem dwie możliwe drogi - jedno to Rozbitek i Posadowo w Wielkopolsce - tam Rozbiccy byli od XV wieku (a ich przodkowie od Łokietka). Drugie gniazdo to Rozbity Kamień.

Zacząłem badać wątek wielkopolski. Ustaliłem, że Rozbiccy herbu Śreniawa, całkiem nieźle sobie radzili na tamtych terenach aż do drugiej połowy XVII w. (z wiadomych względów - potem potop i 40% populacji Wielkopolski gnie, nie mówiąc o majątkach itp). Odnalazłem, wśród Rozbickich, Piotra Rozbickiego - który okazał się dworzaninem Zygmunta Augusta. Był jego zaufanym drabantem. W 1551 roku Zygmunt August mianuje go rotmistrzem i wysyła go z rotą ok 100-150 żołnierzy, do odbudowy, zburzonego w 1549 roku, zamku w Czerkasach. Potem Piotr jest rotmistrzem na zamku w Mścisławiu.

To była moja pierwsza nadzieja - skoro Piotr przeniósł się z Wielkopolski na Ukrainę, to była szansa, że jego potomkowie na tej Ukrainie zostali i może są powiązani z „moimi” Rozbickimi. Okazało się jednak, że Piotr miał 2 córki, żadnych synów. Córki wydano za litewskich szlachciców.

Po długich dalszych poszukiwaniach odkryłem że Piotr nie był jedynym z rodziny walczącym w obronie potocznej. Tam też, jako towarzysz (a nie rotmistrz) walczył jego brak lub kuzyn - Jan Rozbicki.

I tak dochodzę do pierwszej dziury. Z informacji jakie odnalazłem, Jan miał synów. Nie wiem tylko czy byli z nim na Ukrainie, i co z nimi dalej się działo.

Rozbickich odnajduję dalej w okolicach 1630-40, kiedy za swoją służbę w obronie zamków granicznych, w tym Nowogrodu Siewierskiego, dostają w lenno Kurowo, nad rzeką Sudością. Trafiają nawet do niewoli moskiewskiej, wszyscy, w tym król, myślą, że zgineli. Ich lenno chwilowo król Władysław daje komuś innemu. Ale bracia Stanisław i Mikołaj Rozbiccy, dzięki atestacji braci szlacheckiej, odzyskują lenno, po wyswobodzeniu się z niewoli.

Czy Stanisław i Mikołaj to rodzina z Jana i Piotra. To samo terytorium, to samo zajęcie - obrona zamków granicznych? Czy tylko zbieg okoliczności?

Kolejna dziura. Nie wiem co się działo z braćmi i ich lennem dalej. Wiemy że w tamtym czasie - najpierw faktycznie (powstanie Chmielnickiego - 1648) a potem faktycznie pokój Andruszowski 1667 Polska traci ziemie gdzie Rozbiccy mieli lenno. Gdzie się podzieli? Czy przeżyli? Nie wiadomo?

Odnalazłem informację, że szlachta z tej utraconej przez Koronę ziemi, przeniosła się z sejmikiem do Włodzimierza Wołyńskiego. To tak zwani egzulanci. Ano i kolejne zaskoczenie, poszlaka - wspomniany na początku opowieści Kowal i Piaseczno leżą tuż obok Włodzimierza Wołyńskiego.

Czy to oznacza, że Stanisław i Mikołaj lub ich dzieci, po utracie zmieni w Kurowie, otrzymali ziemię w Piasecznie. Jeśli tak trzeba by ich podpiąć pod rodzinę z Wielopolski.

Wątpliwość temu daje jedna informacja z teczki wywodowej. Pomimo braku jakichkolwiek dokumentów, co do pochodzenia Rozbicckich, w jednym zeznaniu, takowej atestacji, złożonej przez szlachciców z Żytomierza pojawia się fragment, że Rozbiccy mieszkali kiedyś na Podlasiu.

W tej samej atestacji jest też informacja, że ci właśnie Rozbicy posługiwali się herbem Gryf, co już wiadomo nie miało miejsca. Wywód i ta atestacja miały miejsce w ostatnich latach XVIII wieku.

No i po tej przydługiej opowieści pojawia się pytanie - czy iść w kierunku Rozbitego Kamienia, czy w kierunku Rozpitka, a może jest jakieś uzasadnienie ku temu by wszystkich Rozbickich spiąć w jedną rodzinę?

Pozdrawiam
Krzysztof

[Sroczyński_Włodzimierz]

Ja bym takiej alternatywy nie formułował.
Widać, że Cię kręci, a to tylko dwie ewentualności (nawet jeśli wykluczające się). Masz zasoby (czas, chęci, zdolności, budżet) ciągnij obie hipotezy robocze. To tylko dwie nie dziesięć równoległych/sprzecznych. Nawet jeśli nie Twoi, to ciekawe.
Uzasadnienie by spiąć (poza nasuwającym się "yDNA":) wymaga znajomości źródeł (nie tylko "czy coś jest " co i tak trudne, ale i "co jest w tym co jest" i "czy to co jest, jest wiarygodne").

"Ostatni „z tamtej strony” przodek podobno posiadał wieś Piaseczno, koło Kowala na Wołyniu." - a pierwszy odnotowany?

[_czyz]

Po sprzedaży Piaseczna rodzina się rozbiła w wiele miejsc na Ukrainie - ta moja odnoga przeniosła się do Osicznej. Pozdrawiam Krzysztof. Ps wielkopolskich doprowadziłem do XII / XIII wieku.

[Sroczyński_Włodzimierz]

To zrozumiałem, niejasne dla mnie jest "co zanim sprzedał Piaseczno koło Kowala na Wołyniu" tj info nie o ostatnim, ale wcześniejsze dane, wzmianki, informacje, sugestie ze zidentyfikowanego miejsca i czasu. Jest jakaś kotwica, punkt który traktujemy jako dobrze udokumentowane zdarzenie w miejscu i czasie? Prawdopodobne? Hipotetyczne? Do sprawdzenia?

[_czyz]

No i tu jest problem. Piaseczno jest pkt zwrotnym. W teczce dot. Szlachectwa cześć dokumentów to raczej fałszywki, przygotowane by odnowić szlachectwo. Sporo zapewnień szlachty, atestacje. Szukałem wieści o samym Piasecznie. Poza tym ze skupione od kogoś przez Bonę, przeniesione do skarbu króla i rozdane egzulantow (potem wróciło do króla bo się nowy właściciel króla nie słuchał). Jakby dotrzeć do testamentu dot Piaseczna to może. Inne potencjalne źródło to Metryki - ale tu to szukanie igły w stogu siana. Pozdrawiam Krzysztof

[Sroczyński_Włodzimierz]

ale teczka to raczej wskazuje czego szukać i co potwierdzać, materiał na wejściu - tu się zgadzamy
OK, to inaczej: co wiesz i na jakiej podstawie o Piasecznie

ja cały czas z punktu widzenia "Ciekawe - choć niekoniecznie musi być związane. Nawet jak niezwiązane, to interesujące, więc warte badania"

[_czyz]

Wiem ze należało do Rozbickiego i wiem ze je sprzedał. Tylko tyle o as tyle. Próbuje ustalić skąd je miał i co miał zanim je kupił / dostał. Bo to co po sprzedaży to już wiem. Pozdrawiam Krzysztof

[Sroczyński_Włodzimierz]

jakieś źródło i okres ?

[_czyz]

Teczka mówi o latach 1720-90. Wtedy w rękach Rozbickich. Idąc z drugiej strony - w 1590 roku dobra Kowelskie zostają odebrane Aleksandrze Siemaszkównie (wdowie po Andreju Kurbskim) i wracają do króla. Mamy zatem sporo lukę. Pozdrawiam k

[matneck]

Bardzo ciekawe zagadnienie. Ciężko powiedzieć, ale jeśli stawiać tezę, iż matecznikiem była Wielkopolska, to warto sprawdzić poniższe linki (choć pewnie już doskonale znane już źródła):

https://www.slownik.ihpan.edu.pl/img/Poznan_4_175.gif
https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/public ... 36/content
https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/public ... 13/content
https://bkpan.american-systems.pl/previ ... pr=rozbick*
https://bkpan.american-systems.pl/previ ... pr=rozbick*
https://bkpan.american-systems.pl/previ ... indeks.php

Pozdrawiam

[_czyz]

Dziękuje, znane, znane i przejrzane. pozdrawiam K

[Rozbitsky]

I have been looking for Rozbicki family as well. My sons are the last of our line and all that we know about. I have traced my great grandfather and his brother back to Mukhavka, Ternopil Oblast, Ukraine. My great grandfather Nicholas Rozbitsky - Nicholas Rozbicki was born December 16, 1887, and arrived in the US in May of 1910.
-Marcus Rozbitsky

[Krystyna.waw]

I have been looking for Rozbicki family as well. My sons are the last of our line and all that we know about. I have traced my great grandfather and his brother back to Mukhavka, Ternopil Oblast, Ukraine

Older documents from the village of Muchawka are in AGAD.
https://www.agad.gov.pl/inwentarze/KLwo301new.xml

Have you checked here?
https://www.familysearch.org/search/cat ... %20Library