Ruda Guzowska czy Żyrardów?

[Eder]

Witam, na waszej stronie pojawiło sie zdjęcie metryki chrztu z Żyrardowa http://metryki.genealodzy.pl/metryka.ph ... 03-506.jpg akt 506, wyraźnie napisane, że dziecko urodziło się w Rudzie Guzowskiej, a wiem, żę Ruda już wtedy (1900) była częścią Żyrardowa. Czy ktoś wie coś więcej na ten temat?
Pozdrawiam, Wójtowicz

[WaldemarChorążewicz]

Witam.
Link
http://www.google.pl/url?sa=t&source=we ... d8aFiq0RVA
Pozdrawiam
Waldemar
dokładam mapę z 1935r
http://igrek.amzp.pl/mapindex.php?cat=WIG100

[Sroczyński_Włodzimierz]

Nie jestem pewien czy "dookreślenia miejsca" były dokonywane w tym czasie na ściśle określonej podstawie bazującej na podziale administracyjnym (i jakim? jeśli tak)
sam się zastanawiałem swego czasu (przy parafii wolskiej) na ile obecność nazw miejsc "w nagłówku" może świadczyć o podziale i jakim (zwyczajowym? administracyjnym?)
miałem i mam poważne wątpliwości czy w ASC z przełomu XIX/XX i początku XX w. jest wiernie "odwzorowana mapa administracyjna" - mam wrażenie, że raczej nie
ale może być to przesłanka do wysnucia wniosku nt identyfikowania (się?) osób z danym miejscem -zapisywane zdarzenia mają (chyba) określenia miejsca bardziej związane z tradycją i stanem wiedzy niż stanem faktycznym
Żyrardów by to potwierdzał...a do którego roku w żyrardowskich ASC można spotkać nazwy, które "nie powinny funkcjonować jako odrębne określenia"? sprawdzałeś może?

[Eder]

To nie tylko nagłówek, w tekście też jest Ruda. Szukam tego tematu w necie.

[Sroczyński_Włodzimierz]

ftp://mapy.ziomal.org/mapy/mapy_wieloar ... Blonie.gif
a to 1915 (druk) i obie funkcjonują równolegle
może "albo albo" nie jest właściwe?

[Virg@]

Krótko, tytułem historycznego wprowadzenia

Początek osady fabrycznej zlokalizowanej w Rudzie Guzowskiej (a ściślej: kolonia z zakładem wyrobów lnianych na gruncie majętności Guzowa w okręgu sochaczewskim guberni warszawskiej Królestwa Polskiego) – którą od nazwiska znakomitego francuskiego wynalazcy m.in. maszyny do mechanicznego przędzenia lnu i pierwszego dyrektora technicznego fabryki Philipa de Girard „Żyrardowem” przezwano – przypada na rok 1829. W dniu 24 lipca 1833 roku nastąpiło uruchomienie produkcji w przędzalni lnu przeniesionej z warszawskiego Marymontu.

W latach 1900 -1915 gmina Żyrardów, w pow. błońskim, z liczbą ludności wynoszącą około 40 tys., utożsamiana była z późniejszym miastem Żyrardów. Jednak granice terytorialne Żyrardowa były daleko mniejsze, a liczba jego mieszkańców nie przekraczała 32 tys.

W roku 1916 Żyrardów otrzymał prawa miejskie.

Ruda Guzowska a Żyrardów

„Ziemie Rudy Guzowskiej w coraz szerszym stopniu przechodziły na rzecz fabryki. […] Według rejestru pomiarowego z 1903 r. ogólna powierzchnia terenu fabrycznego wydzielonego z Guzowa, Mariampola i Rudy wynosiła 253 morgi i 93 prenty”. […]
„Stan posiadania ziemi uprawnej przez Towarzystwo Akcyjne Zakładów Żyrardowskich w 1909 r. przedstawiał się następująco: w Guzowie i Mariampolu – 234 morgi, w Rudzie Guzowskiej – 48 morgi […]”.

Podsumowanie

Z powyższego wynika, że w 1900 roku dziecko miało prawo urodzić się w Rudzie Guzowskiej .
Z czasem, gdy Żyrardów rozszerzał swój potencjał gospodarczy i terytorium, powoli zanikało też używanie nazw historycznych miejscowości tego regionu, jak: „Ruda Guzowska”, „Szyszka”, „Mariampol”, „Teklinów”, a upowszechniło się określenie „Żyrardów”, którego zasięg terytorialny obejmował już wszystkie te obszary.

Informacje podaję na podstawie książki: Krzysztof Zwoliński, Zakłady Żyrardowskie w latach 1885-1915, Warszawa 1979, s. 39-40.

Pozdrawiam serdecznie –
Lidia

[Eder]

Dziękuję uprzejmnie.
Wójtowicz

[Kuba64]

Krótko, tytułem historycznego wprowadzenia
...
Informacje podaję na podstawie książki: Krzysztof Zwoliński, Zakłady Żyrardowskie w latach 1885-1915, Warszawa 1979, s. 39-40.
...

Witam,

odnalazłem ten bardzo użyteczny, stary post i dziękuję za niego też w moim imieniu.

Mój problem polega na tym że odnalazłem następujący akt zgonu z 1914, nr. 148:
http://metryki.genbaza.pl/genbaza,detail,157109,26
w którym to zmarły, Antoni Pydynowski, mieszkał w Nowej Rudzie, miejsce wymienione i w nagłówku i treści samego aktu zgonu.

Czy to Ruda Guzowska?

Zwracam uwagę że w powyższej książce zgonów z Parafia Matki Bożej Pocieszenia w Żyrardowie, z 1914 roku, wieś Nowa Ruda nie występuje nigdzie w innych aktach, przynajmniej w nagłówku Czy ktoś z Was ma na to jakieś wytłumaczenie?

Pozdrawiam,
Kuba

[Virg@]

[…] Antoni Pydynowski, mieszkał w Nowej Rudzie, miejsce wymienione i w nagłówku i treści samego aktu zgonu […]

Kubo,

wszystko w jak największym jest porządku. Poniżej szczegółowe wyjaśnienie.

Okres 1901-1913 charakteryzuje się rozwojem tylko do „wewnątrz”.
Przy niezmienionych granicach administracyjnych /* i sieci ulicznej, ukształtowanej w latach dziewięćdziesiątych, konsekwentnie realizowano zabudowę mieszkaniową ulic: Szkolnej [dziś Gabriela Narutowicza], Długiej i Wiskitskiej [dziś 1 Maja]. W 1913 r. osada fabryczna liczyła 145 budynków, w tym 132 fabryczne domy mieszkalne.

W 1914 r. ludność osady fabrycznej Żyrardów wynosiła 8104, Rudy Guzowskiej i tzw. Nowej Rudy – 12 230, Teklinowa – 5792 i Podlasu – 4942; razem 31 066 osób /**. Pomyślny rozwój Żyrardowa został przerwany wybuchem I wojny światowej.
---------------------------
*/ Od 1902 r. Towarzystwo Akcyjne Zakładów Żyrardowskich nie powiększając samej osady fabrycznej Żyrardów, rozpoczęło nabywanie nieruchomości zlokalizowanych na terenie powiatu błońskiego. 25 X 1902 r. Nadzwyczajne Ogólne Zebranie Akcjonariuszy podjęło uchwałę o nabyciu na własność gruntów w pow. błońskim poza granicami Żyrardowa. TAZŻ 1771. Zgodnie z powyższą uchwałą 6 XI 1913 r. za sumę 35 tys. Rb nabyto osadę Mariampol, zaś 6 i 10 VI 1914 r. zakupiono za sumę 10 500 Rb 2 parcele przy stawie w Korytowie. TAZŻ, sygn. 49; akt notarialny z 23 X/5 XI 1913 r., nr rep. 1473, notariusz Szymon Landau, sygn. 50; akt notarialny z 6 VI 1914 r. nr rep. 1249, notariusz Wasiutyński i akt notarialny z 10 VI 1914 r., nr rep. 972, notariusz S. Landau.

**/ AP Żyrardów, Akta gminy Żyrardów-Wiskitki, sygn. 1283, spis liczby mieszkańców gminy Żyrardów, sporządzony w lipcu 1914 r.

Źródło powyższego cytatu:
Alina Gryciuk, Kształtowanie się osady fabrycznej [w:] „ŻYRARDÓW 1829-1945”, praca zbiorowa pod redakcją naukową Ireny Pietrzak-Pawłowskiej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1980, s.103-124 (cytat, s. 123-124).

Łączę pozdrowienia –
Lidia

[Kuba64]

Witam,

z tego co zrozumiałem, Nową Rudą nazwano tereny przylegle do Rudy Guzdowskiej, wcześniej nie zabudowane. Dobrze zinterpretowałem?

Czysto dla ciekawości, ta Nowa Ruda to jaka to część dzisiejszego Żyrardowa?

Pozdrawiam,
Kuba

[Virg@]

Kubo,

wzmianka cytowana w moim poprzednim wpisie jest jedyną, którą znalazłam na temat „Nowej Rudy”.
Nie spotkałam się nigdzie więcej z taką nazwą, odnośnie części Żyrardowa.
Niektóre historyczne nazwy wcześniejszych obszarów (wsi, osad), które znalazły się w obrębie miasta zachowały się i spotkać je można na współczesnych mapach, to: Dobra-Sokule, Podlas, Podblich, Piotrowina czy Teklin (nawet jedno z dużych osiedli mieszkaniowych nosi nazwę „Teklin”).

Niestety, dziś nie ma już kogo zapytać o tamte czasy. Mogę się tylko domyślać.
Przypuszczam, że tak jak ewaluowała nazwa osady przemysłowej zwana „Rudą”, „Rudą Wiskitską”, potem „Rudą Guzowską”, tak być może… gdy w 1916 roku dotychczasowa gmina żyrardowska na mocy rozporządzenia okupacyjnych władz niemieckich uzyskała prawa miejskie i w obszar miasta weszła: osada fabryczna, Ruda Guzowska, Podlas i część Teklinowa, to owa „osada fabryczna” nazywana wcześniej była „Nowa Ruda”?
Nowa, bo wydzielona, na nową osadę fabryczną, ze „starej” Rudy Guzowskiej? Czy tak nie tworzone są nazwy powstałe w oparciu o nazwy pobliskich osad?

Polecam jednak kontakt z Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie. Tam są zawodowi historycy .

Łączę pozdrowienia –
Lidia