Witam forumowiczów,
Mam mały dylemat który może dla niektórych jest oczywisty dla niektórych mniej, jak to ma miejsce w moim przypadku. Otóż dziś, przeglądając Księgi Referendarii Koronnej z drugiej połowy XVIII wieku, przy imionach ludzi tam występujących zawsze było określenie które mówiło o ich przynależności do warstwy społecznej i tutaj moje pytanie, co lub jaką warstwę oznaczały określenia, uczciwy, szlachetny i urodzony?
Na ostatnie określenie mogę odpowiedzieć sobie sam, urodzony, oznaczało stan szlachecki, ale co oznaczały wspomniane dwa pozostałe określenia?
Pozdrawiam,
Kamil
Znaczenie określeń przed imieniem w XVIII wieku
Moderatorzy: maria.j.nie, elgra, Galinski_Wojciech
-
Aftanas_Jerzy
- Posty: 3287
- Rejestracja: śr 15 kwie 2009, 15:52
Witam!
W dokumentach polskich XVIII wiecznych używano przed nazwiskami terminów stanowiących przeważnie polskie odpowiedniki terminów łacińskich, określających:
1. przynależność do jednego ze stanów społecznych,
2. zawód, pozycja w hierarchii cechowej, gildia, kategoria stanu chłopskiego,
3. zwroty tytularne hierarchów kościelnych,
4. tytuły grzecznościowe dworzan,
5. tytuły stanu panującego (dopuszczone prawem): królewicze, książęta i kniaziowie, hrabiowie (później).
Temat jest szeroki,bo w praktyce spotyka się wielkie bogactwo form, a literatura rozproszona. Na użytek naszego środowiska genealogicznego został opublikowany na naszym portalu słownik łacińsko-polski, który można nazwać solidnym opracowaniem, choć z założenia szkieletowym. Link:
http://www.genealodzy.pl/Latin-index-letter-H.phtml
Odsyłam do tego słownika do samodzielnego wyszukania nazewnictwa łacińskiego i odpowiedników polskich.
Bardzo zachęcam do przeczytania hasła "Tytuły" w Encyklopedii Staropolskiej Zygmunta Glogera. Link: http://univ.gda.pl/~literat/glogers/0039.htm
W dokumentach polskich XVIII wiecznych używano przed nazwiskami terminów stanowiących przeważnie polskie odpowiedniki terminów łacińskich, określających:
1. przynależność do jednego ze stanów społecznych,
2. zawód, pozycja w hierarchii cechowej, gildia, kategoria stanu chłopskiego,
3. zwroty tytularne hierarchów kościelnych,
4. tytuły grzecznościowe dworzan,
5. tytuły stanu panującego (dopuszczone prawem): królewicze, książęta i kniaziowie, hrabiowie (później).
Temat jest szeroki,bo w praktyce spotyka się wielkie bogactwo form, a literatura rozproszona. Na użytek naszego środowiska genealogicznego został opublikowany na naszym portalu słownik łacińsko-polski, który można nazwać solidnym opracowaniem, choć z założenia szkieletowym. Link:
http://www.genealodzy.pl/Latin-index-letter-H.phtml
Odsyłam do tego słownika do samodzielnego wyszukania nazewnictwa łacińskiego i odpowiedników polskich.
Bardzo zachęcam do przeczytania hasła "Tytuły" w Encyklopedii Staropolskiej Zygmunta Glogera. Link: http://univ.gda.pl/~literat/glogers/0039.htm
Serdeczne pozdrowienia
Jerzy Aftanas
Jerzy Aftanas
-
Lipnik.F.Turas
- Posty: 872
- Rejestracja: śr 16 sie 2006, 22:07
- Lokalizacja: Bielsko-Biała
Kamilu
................
Uczciwy -mogło by być i pracowity to stan chłopski
.....................
Pracowity to stan mieszczański
........................
myślę,że skorzystasz ze słownika tak jak polecił ci Jurek.
Staraliśmy się podać jak najwięcej terminów choć przyznaję że może należało by zrobić i słownik polsko- polski
bo jednak czas upływa i określenia naszych przodków nie są już czytelne.
Jan
fturas
................
Uczciwy -mogło by być i pracowity to stan chłopski
.....................
Pracowity to stan mieszczański
........................
myślę,że skorzystasz ze słownika tak jak polecił ci Jurek.
Staraliśmy się podać jak najwięcej terminów choć przyznaję że może należało by zrobić i słownik polsko- polski
bo jednak czas upływa i określenia naszych przodków nie są już czytelne.
Jan
fturas