Zwolnienie z zapowiedzi przez Kurię Metropolitalna

[poszukiwaczMajka]

W jednym z aktów moich przodków wystepuje zapis, iż były tylko jedne zapowiedzi (21 marca, a 26 marca ślub), a z kolejnych zwolniła Kuria Metropolitalna w Warszawie.

Czy ktoś sie orientuje w jakich przypadkach tak się działo?

Chodzi o rok 1924, par. św. Aleksander.

[J_Agni]

Mogło być dziecko w drodze. Albo już w domu
Agnieszka

[bezkropki]

U mnie w jednym przypadku jest inna sytuacja, a skutek podobny, tj. brak w ogóle zapisu w księdze zapowiedzi (tak, w "mojej" parafii za dany okres czasu była i jest takowa księga). No więc w roku 1923 pan kapitan bierze w Siedlcach ślub z panną z Siedlec. Do ksiąg siedleckich nie mam dostępu. Ale w parafii młodego zapowiedzi też powinny były wyjść. A nie wyszły. Ani zapowiedzi, ani zapisu o zwolnieniu. N.b. ten ostatni zapis gdyby był, to pewnie jako przypisek przy akcie urodzenia pana młodego. Jednakowoż księga z jego rocznikiem urodzenia zaginęła w zawierusze wojennej. Być może (to moje domniemanie niczym nie poparte) zapowiedzi młodego wyszły, ale w jego parafii garnizonowej (pewno Poznań, czy gdzie tam stacjonował w danym czasie).
W odniesieniu do cywilów indult(?) czyli zwolnienie z zapowiedzi wydawał biskup w szczególnych przypadkach życiowych (pilna konieczność wzięcia ślubu, z różnych powodów, nie tylko dziecka). Również ślub na łożu śmierci (ale to chyba rzadkie przypadki) był z oczywistych powodów zwolniony z zapowiedzi.

[Andrzej75]

21 marca

To dziwne, bo normalnie zapowiedzi ogłaszano w niedziele i święta nakazane, a 21 III 1924 to był dzień powszedni.

26 marca ślub

W takim razie ta dyspensa musiała być podwójna, tzn. nie tylko od 2 zapowiedzi, ale również od czasu zakazanego (bo uroczystego błogosławieństwa ślubnego nie udzielano w okresie Wielkiego Postu).

[Sroczyński_Włodzimierz]

W 1924 to już zwyczaj, nie prawo ( o ile nie Wielki Piątek lub Wielka Sobota).
Tak sądzę.

[Andrzej75]

Jak się bierze jeden AM, nie patrząc na sąsiednie, to może się wydawać, że dyspensa od zapowiedzi była czymś wyjątkowym. Tymczasem, przeglądając akta z marca 1924 r. z par. św. Aleksandra, można się przekonać, że takich dyspens (od 1 albo 2 zapowiedzi) było całkiem sporo.

[Sroczyński_Włodzimierz]

ja o kwestii czy w czasie postu dyspensa z uwagi na post
dyspensy od zapowiedzi nie były czymś wyjątkowym
bywały (niewiele później w zasadzie nieudzielane) i dyspensy dla wdów zezwalające na skrócenie obowiązkowego okresy między owdowieniem, a zawarciem następnego mażeństwa

[Andrzej75]

ja o kwestii czy w czasie postu dyspensa z uwagi na post

Zgodnie z kan. 1108 KPK z 1917 r. małżeństwo można było zawrzeć w każdym czasie, ale w czasach zakazanych (od I niedzieli Adwentu do 25 XII i od Popielca do Wielkanocy) uroczyste błogosławieństwo ślubne było zakazane — od czego można było uzyskać dyspensę, jednak z zastrzeżeniem, żeby taki ślub i wesele odbyły się skromnie.

§ 1. Matrimonium quolibet anni tempore contrahi potest.
§ 2. Sollemnis tantum nuptiarum benedictio vetatur a prima dominica Adventus usque ad diem Nativitatis Domini inclusive, et a feria IV Cinerum usque ad dominicam Paschatis inclusive.
§ 3. Ordinarii tamen locorum possunt, salvis legibus liturgicis, etiam praedictis temporibus eam permittere ex iusta causa, monitis sponsis ut a nimia pompa abstineant.

[Sroczyński_Włodzimierz]

M.in z ilości ślubów, w których nie ma słowa o "indywidualnych dyspensach" można snuć, że (jak i w wieli innych przypadkach) był haczyk (na poziomie diecezji? episkopatu?) na poziomie pomiędzy kodeksem, a indywidualnym obrzędem
tak jak nie wiem...np dyspensa (ogólna) od postów dla żołnierzy (poza chyba Wielkim Piątkiem)
snucie na zasadzie: za dużo tego było w Międzywojniu, by nie było; nie "patrz - znalazłem - przeczytaj":)

PS a może haczyk w tym "uroczyste"?
Nie uroczyste tzn nie podczas Mszy? Bez muzyki? To o tym w ASC nie ma:)

[Andrzej75]

W AM informowano tylko o ewentualnej dyspensie od zapowiedzi, nie pisano nic o pozwoleniu na ślub w okresie zakazanym.
Natomiast w samej dyspensie (jeśli się zachowały alegaty) powinna być w takim przypadku również zgoda na uroczyste błogosławieństwo ślubne w czasie zakazanym.

[Sroczyński_Włodzimierz]

Trochę to skomplikowana konstrukcja i trudna do sprawdzenia (mało aneksów), ale spróbować można
1919 - Wielkanoc 20 kwietnia
USC, a których są i M i Aneksy
Warszawa-Wola
https://metryki.genealodzy.pl/metryki.p ... y=362&kt=1
https://poczekalnia.genealodzy.pl/pliki ... 255_braki/
nr 137 w Wielki Post - nie widzę
nr 136 j.w.
nr 135 j.w.
nr 134 j.w.
nr 133 j.w. (choć jest od braku zapowiedzi)
nr 131 j.w.

trzeba byłoby poszerzyć pole

z Wsz. Św są i aneksy i M z 1919...

[Andrzej75]

W samym formularzu dyspensy nie pisano wyraźnie o czasie zakazanym, ale powoływano się na nowy Kodeks Prawa Kanonicznego („servatis Novi Codicis Juris Canonici praescriptis”), gdzie o tym czasie zakazanym wyraźnie już była mowa; udzielano jednocześnie zezwolenia na pobłogosławienie małżeństwa („dantes… hocce matrimonium benedicendi facultatem”).
https://poczekalnia.genealodzy.pl/pliki ... 5_0291.jpg

[Sroczyński_Włodzimierz]

jak dla mnie jest to wprost napisane
zezwolenie na pobłogosławienie mimo brak u 2-ich i trzecich zapowiedzi
owszem, powołaniem się na kpk z 1917 jako podstawę, ale w
https://poczekalnia.genealodzy.pl/pliki ... 5_0291.jpg
-zapowiedzi, zgodne z opisem w
https://metryki.genealodzy.pl/metryka.p ... 2413&y=930
no 1746 od drugich i trzecich zapowiedzi

może znajdziesz przesłankę (dowód? no może..) u Wsz. Św.
ww się nie łapie moim zdaniem
a wręcz przeciwnie: wykazuje istnieniem tej dyspensy, że inna nie była potrzebna (okchamowo - dlatego jej nie ma, bo nie było)

[Andrzej75]

To jest dyspensa nie tylko od zapowiedzi, ale również umożliwiająca księdzu udzielenie błogosławieństwa ślubnego w okresie zakazanym, bo gdyby nie było tej klauzuli: „dantes… hocce matrimonium benedicendi facultatem” (tzn. słowa benedicendi, a nie np. assistendi), to zgodnie z KPK 1917 kapłan asystowałby tylko przy zawarciu małżeństwa (jako urzędowy świadek wyrażenia zgody małżeńskiej), ale nie byłoby mu wolno pobłogosławić nowo zaślubionych.

[Sroczyński_Włodzimierz]

to wykracza poza brzytwę na kilometry
za dużo gdyby i dopasowywanie warunków, których nie znamy

Nie dlatego zaistniała dyspensa, że czas zakazany, ale dlatego, że zapowiedzi nie było, bo:
1. Wpisane (moim zdaniem jak byk, ale może czegoś nie widzę) od czego zwolnienie - od drugich i trzecich zapowiedzi
2. przy innych ślubach (jak pisałeś "powinny być w aneksach") z Wielkiego Postu 1919, gdy inne warunki spełnione - nie ma ani w treści aktu, ani w aneksach słowa o zgodzie na ominięcie warunków

ww obalić (może), a na pewno osłabić prosto
znajdując w podlinkowanych M i Aneks z 1919, gdzie przy dwojgu katolików, przy trzech zapowiedziach i innych bezdyskusyjnych, przy małżeństwie w Wielki Post 1919 roku - będzie dyspensa
- albo w czas zakazany
- albo dyspensa bez określenia (wtedy można snuć, że skoro inne spełnione, to może być od sakramentu w post)

Cały tok przedstawiony powyżej (plus to, że śluby w Międzywojniu i później były, a wcześniej nie było ich w Adwent, Święta i Wielki Post (poza Wlk Piątkiem i Sobotą) IMO oznacza, że:
a. nie były "uroczyste" (ale nie w rozumieniu "ksiądz nie błogosławił sakramentu, którego małżonkowie sobie udzielali", które proponujesz)
b. była "ogólna zgoda" (nie indywidualna) czyli (jak wiele innych) biskup lub krajowy powszechny kościół (a mógł) wydał zgodę
inne

tak czy inaczej sprowadza się do wniosków warsztatowych - po 1918 nie spodziewajcie się ani w treści aktów, ani w aneksach informacji o indulcie/zezwoleniu na ślub w Adwent, Święta, Wielki Post