Drobna szlachta - Radwanowice

Szlachectwo, heraldyka

Moderatorzy: maria.j.nie, elgra, Galinski_Wojciech, adamgen

Piotr245

Sympatyk
Posty: 11
Rejestracja: śr 16 lut 2022, 10:45

Drobna szlachta - Radwanowice

Post autor: Piotr245 »

Moi przodkowie pochodzą z Radwanowic i w moim drzewie występują takie nazwiska takie jak:
- Zwoleński/Zwoliński
- Brachowski
- Podlejski/Podleyjski
- Przepiórka
- Nielepicki
- Wielgoszewski
- Brachowski
- Chojnacki
- Starzykowski

Wszystkie te osoby pochodzą z Radwanowic, które były w całości zamieszkałe przez szlachtę, w większości szlachtę zagrodową.

"Do końca XIX w., w Radwanowicach nie mieszkał ani jeden chłop. Prawie każdy mieszkaniec Radwanowic posiadał jeszcze w XX w. szlachecki herb."
"Z dawnej szlachty w Radwanowicach zostały jeszcze tylko rodziny Zdziechów, Zwoleńskich, Brachowskich, Podleyskich, Przepiórków.."

Tutaj jest lista dziedziców z Radwanowic i zapis: 'tyle ile domów' oraz wypisanie tylko 'znaczniejszych' :)
Obrazek

Prawdopodobnie większość z nich straciło prawo do tytułowania się jako szlachta na początku zaboru austriackiego.
W metrykach kościelnych oznaczani są wymiennie jako: "honestorum, nobilis, generous".
Przeczytałem książkę wydaną przez ks. Andrzeja Zwolińskiego ,,z Herbem Radwan" gdzie znajduje się informacje o tej miejscowości.


Chciałbym zapytać w jakich źródłach mógłbym szukać informacji o tych rodzinach, żeby dowiedzieć się czegoś więcej (np. czy posiadali herb). Zdaje sobie sprawę, że w większości to nie była zaczniejsza szlachta, ale może jakieś informację są dostępne.
Najbardziej interesuje mnie nazwisko "Zwoleński", gdyż jest to moja męska linia.


Dziękuję serdecznie.
Piotr Zwoliński
Awatar użytkownika
Majewska_Renata

Sympatyk
Legenda
Posty: 408
Rejestracja: pn 30 cze 2014, 19:04
Lokalizacja: Chorzów

Drobna szlachta - Radwanowice

Post autor: Majewska_Renata »

Dobry wieczór Panie Piotrze

Wydaje mi się, że przytoczone przez Pana informacje niekoniecznie mają oparcie w źródłach. W swoim poście wskazał Pan, cyt.: "Do końca XIX w., w Radwanowicach nie mieszkał ani jeden chłop. Prawie każdy mieszkaniec Radwanowic posiadał jeszcze w XX w. szlachecki herb." Tymczasem według Słownika miejscowości i elity wiejskiej zachodniej Małopolski w latach 1772-1815 autorstwa Ł. Jewuła, T. Kargol i K. Ślusarek wskazano, że w latach 1807/1808 w Radwanowicach zamieszkiwało tylko 18 osób szlachetnie urodzonych, pozostali mieszkańcy wsi byli stanu włościańskiego. Link: http://www.gospodarka-galicji.pl/slownik-miejscowosci/

Podobnie w metrykach chrztów z parafii w Rudawie, do której należały Radwanowice, w latach 1773-1774 (jedyne obecnie dostępne online) odnotowano chrzty dzieci z Radwanowic, przy których wskazano iż rodzice mają status „lab.”, „labor.”. Link do skanów: https://poczekalnia.genealodzy.pl/pliki ... 69/Rudawa/

Oczywiście nie wyklucza to, że przodkowie wymienionych w metrykach osób mieli pochodzenie szlacheckie. Może jedynie wskazywać iż pauperyzacja niektórych rodzin nastąpiła znacznie wcześniej niż Pan do tej pory przypuszczał.

Na koniec dodam tylko, że starsze metryki z parafii w Rudawie za lata 1570-1798 (daty skrajne) czekają na osobę, która podejmie się ich indeksowania. W przypadku zainteresowania opracowaniem metryk wystarczy skontaktować się z administratorami Małopolski: geneteka.malopolskie @ genealodzy.pl i uzgodnić szczegóły współpracy.

Pozdrawiam serdecznie,
Renata

Facebook:
Genealogia w Małopolsce https://www.facebook.com/groups/235589885074845
Szukaj przodków w dawnym kieleckim… https://www.facebook.com/groups/szukajprzodkow
Awatar użytkownika
Kaczmarek_Aneta

Sympatyk
Legenda
Posty: 6301
Rejestracja: pt 09 lut 2007, 13:00
Lokalizacja: Warszawa/Piaseczno
Otrzymał podziękowania: 7 times

Re: Drobna szlachta - Radwanowice

Post autor: Kaczmarek_Aneta »

Piotr245 pisze: Chciałbym zapytać w jakich źródłach mógłbym szukać informacji o tych rodzinach, żeby dowiedzieć się czegoś więcej (np. czy posiadali herb). Zdaje sobie sprawę, że w większości to nie była zaczniejsza szlachta, ale może jakieś informację są dostępne.
Najbardziej interesuje mnie nazwisko "Zwoleński", gdyż jest to moja męska linia.
Dzień dobry,

polecam herbarze - Bonieckiego, Uruskiego.
Przykładowo wzmianka o Brachowskich z Bonieckiego:
https://crispa.uw.edu.pl/object/files/4 ... ay/Default
nr skanu 108.

Herbarze i inne:
https://crispa.uw.edu.pl/objects/collection/16
Uruski:
https://www.wbc.poznan.pl/publication/56068#structure

Przy okazji - końcówka XVIII w. w parafii Rudawa:
https://poczekalnia.genealodzy.pl/pliki ... -Z/Rudawa/

Proszę podać więcej danych o swoim rodzie - imiona, nazwiska, daty, linki do znanych metryk, jakich danych jeszcze brak - łatwiej będzie pomóc.

Pozdrawiam
Aneta
Piotr245

Sympatyk
Posty: 11
Rejestracja: śr 16 lut 2022, 10:45

Post autor: Piotr245 »

https://poczekalnia.genealodzy.pl/pliki ... 69/Rudawa/
Tutaj część nazwisk występuje jako Nobilis (np. Brachowscy, Podlejski, Baranowski, Ćwięk)
Część jako Honestorum (np. Ksąrzecki, Kozak, Polewski, Zwoleński, Wielgoszewski)
Cześć jako Lab.(np. Jałowiec, Orkisz, Mazurek)


We wcześniejszych latach spotkałem się w większości z tymi nazwiskami jako Nobilis (chociaż czasami wymiennie z Honestorum)
Np. Jałowiec, Orkisz to te nazwiska dawno nie występowały w Radwanowicach.


I właśnie ciężko jest znaleźć jakiekolwiek informacje, czy oni rzeczywiście byli szlachtą, czy nie.
"W XVIII w. większość mieszkańców Radwanowic, bo aż 44 rodziny, stanowiła szlachta, mieszkająca w licznych dworkach, przypominających chałupy wiejskie. Jeszcze w XIX w. w sporze o karczmę jeden szlachcic powoływał się na pochodzenie „od niegdyś cnego rycerstwa polskiego”, a nawet na początku XX w. mieszkańcy nazywani byli szlachtą radwanowicką. Na początku XX w. w Radwanowicach było już tylko kilka rodzin szlacheckich, w tym: Zdziechów, Zwoleńskich, Brachowskich, Podleyskich, Przepiórków. Nie używały one już jednak tytułów szlacheckich, ponieważ, jak pisze ksiądz Józef Łobczowski, zostały zmuszone przez Austriaków do oddania dyplomów. "
Znalazłem też zapis tego proboszcza Józefa, który opisuje tą sytuację, że zostali oni pozbawieni szlachecka przez Austriaków.
Też wielokrotnie spotkałem się z określeniem ,,szlachta Radwańska" w tych okolicach (w tym w rodzinnych opowieściach).


Najstarszą osobę w mojej linii jaką mam to Dominik Zwoleński - zmarły w 1793 roku.

I żona: Marianna Brachowska - 1750.
II żona: Apolonia Podlejska (córka Jana Podlejskiego i Reginy Nadolskiej) - 1755 rok.
Odnalazłem metrykę ślubów oraz zgonu i opisuję to w tym wątku, gdzie są załączone te metryki oraz opisany problem z dyspensą:
https://genealodzy.pl/index.php?name=PN ... highlight=

Potomkowie Dominika to:
Jan Zwoleński - ur.17 cze 1756 Radwanowice (żona Regina Starzykowska)
Michał Zwoleński - ur.27 wrz 1791 Radwanowice (żona Anna Chojnacka)
Antoni Zwoleński - ur. 9 wrz 1829 Radwanowice
Marcin Zwoleński - ur. 12 lis 1869 Radwanowice

O innych rodzinach mogę coś znaleźć:
Obrazek

Obrazek

Niestety o Zwoleńskich nie udało mi się nic znaleźć oprócz metryk kościelnych.
Awatar użytkownika
Kaczmarek_Aneta

Sympatyk
Legenda
Posty: 6301
Rejestracja: pt 09 lut 2007, 13:00
Lokalizacja: Warszawa/Piaseczno
Otrzymał podziękowania: 7 times

Post autor: Kaczmarek_Aneta »

Może warto przejrzeć poniższy zespół:
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jed ... a/14663522

Pozdrawiam
Aneta
Piotr245

Sympatyk
Posty: 11
Rejestracja: śr 16 lut 2022, 10:45

Post autor: Piotr245 »

Ok, dziękuję bardzo :)
Karbowski_Krzysztof
Nowicjusz
Posty: 1
Rejestracja: pn 28 sie 2023, 06:33

Post autor: Karbowski_Krzysztof »

Na marginesie dyskusji o Radwanowicach i parafii Rudawa - czy w II połowie XIX w. te miejscowości należały do powiatu krakowskiego?
Pozdrawiam
Krzysztof Karbowski
Awatar użytkownika
Kaczmarek_Aneta

Sympatyk
Legenda
Posty: 6301
Rejestracja: pt 09 lut 2007, 13:00
Lokalizacja: Warszawa/Piaseczno
Otrzymał podziękowania: 7 times

Post autor: Kaczmarek_Aneta »

Dzień dobry,

obie miejscowości znajdowały się w powiecie chrzanowskim.
Polecam:
http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/

Pozdrawiam
Aneta
Awatar użytkownika
Tomasz_Lenczewski

Sympatyk
Posty: 2246
Rejestracja: ndz 26 wrz 2010, 14:41
Lokalizacja: Warszawa
Otrzymał podziękowania: 1 time
Kontakt:

Post autor: Tomasz_Lenczewski »

Piotr245 pisze:https://poczekalnia.genealodzy.pl/pliki ... 69/Rudawa/
Tutaj część nazwisk występuje jako Nobilis (np. Brachowscy, Podlejski, Baranowski, Ćwięk)
Część jako Honestorum (np. Ksąrzecki, Kozak, Polewski, Zwoleński, Wielgoszewski)
Cześć jako Lab.(np. Jałowiec, Orkisz, Mazurek)


We wcześniejszych latach spotkałem się w większości z tymi nazwiskami jako Nobilis (chociaż czasami wymiennie z Honestorum)
Np. Jałowiec, Orkisz to te nazwiska dawno nie występowały w Radwanowicach.


I właśnie ciężko jest znaleźć jakiekolwiek informacje, czy oni rzeczywiście byli szlachtą, czy nie.
"W XVIII w. większość mieszkańców Radwanowic, bo aż 44 rodziny, stanowiła szlachta, mieszkająca w licznych dworkach, przypominających chałupy wiejskie. Jeszcze w XIX w. w sporze o karczmę jeden szlachcic powoływał się na pochodzenie „od niegdyś cnego rycerstwa polskiego”, a nawet na początku XX w. mieszkańcy nazywani byli szlachtą radwanowicką. Na początku XX w. w Radwanowicach było już tylko kilka rodzin szlacheckich, w tym: Zdziechów, Zwoleńskich, Brachowskich, Podleyskich, Przepiórków. Nie używały one już jednak tytułów szlacheckich, ponieważ, jak pisze ksiądz Józef Łobczowski, zostały zmuszone przez Austriaków do oddania dyplomów. "
Znalazłem też zapis tego proboszcza Józefa, który opisuje tą sytuację, że zostali oni pozbawieni szlachecka przez Austriaków.
Też wielokrotnie spotkałem się z określeniem ,,szlachta Radwańska" w tych okolicach (w tym w rodzinnych opowieściach).


Najstarszą osobę w mojej linii jaką mam to Dominik Zwoleński - zmarły w 1793 roku.

I żona: Marianna Brachowska - 1750.
II żona: Apolonia Podlejska (córka Jana Podlejskiego i Reginy Nadolskiej) - 1755 rok.
Odnalazłem metrykę ślubów oraz zgonu i opisuję to w tym wątku, gdzie są załączone te metryki oraz opisany problem z dyspensą:
https://genealodzy.pl/index.php?name=PN ... highlight=

Potomkowie Dominika to:
Jan Zwoleński - ur.17 cze 1756 Radwanowice (żona Regina Starzykowska)
Michał Zwoleński - ur.27 wrz 1791 Radwanowice (żona Anna Chojnacka)
Antoni Zwoleński - ur. 9 wrz 1829 Radwanowice
Marcin Zwoleński - ur. 12 lis 1869 Radwanowice

O innych rodzinach mogę coś znaleźć:
Obrazek

Obrazek

Niestety o Zwoleńskich nie udało mi się nic znaleźć oprócz metryk kościelnych.
Widzę tu pewną niedorzeczność w postaci rozumowania, iż Austriacy zmusili szlachtę do oddania dyplomów … Dyplomy mogła mieć tylko szlachta nobilitowana albo legitymowana w okresie zaborów. Sugerowałbym raczej zaznajomienie się z tematem drobnej szlachty w Galicji, choćby w publikacji Krzysztofa Ślusarka. Proces pauperyzacji drobnej szlachty występował i w Rzeczypospolitej. Legitymacje szlachty w Galicji nie były aź tak problematyczne w XVIII w. Ale była również grupa niekoniecznie tylko drobnej szlachty, która w ogóle o legitymację nie zabiegała. Raczej skłania¡bym się ku tezie, że drobna szlachta poprzez pauperyzację zatraciła szlachectwo, które po 1848 r. w Galicji nie miało aż tak dużego znaczenia, jak w Królestwie Polskim.
Pozdrawiam
ODPOWIEDZ

Wróć do „Szlachta, herbarze”