Kolonista?

[Gotszalk]

Dzień dobry,
W rosyjskojęzycznych aktach urodzin z lat 1870-tych z Mazowsza na wschód od Warszawy (Długa Kościelna i okolice) spotkałem się z określeniem statusu społ/zawodu(?) "kolonist'" czyli niby kolonista po polsku. Dotyczy to mężczyzn o polsko brzmiących nazwiskach i raczej ludność rolnicza/chłopska.
Skad taka nazwa? Czy to określenie chłopów uwłaszczonych w 1864?
Pozdrawiam,
Gotszalk

[Sroczyński_Włodzimierz]

https://genealodzy.pl/PNphpBB2-search-s ... f9db.phtml

[Krystyna.waw]

kolonista to osadnik

Takie coś?
https://genealodzy.pl/PNphpBB2-printvie ... rt-0.phtml

https://genealodzy.pl/PNphpBB2-printvie ... rt-0.phtml

[w3w]

Dzień dobry,
W rosyjskojęzycznych aktach urodzin z lat 1870-tych z Mazowsza na wschód od Warszawy (Długa Kościelna i okolice) spotkałem się z określeniem statusu społ/zawodu(?) "kolonist'" czyli niby kolonista po polsku. Dotyczy to mężczyzn o polsko brzmiących nazwiskach i raczej ludność rolnicza/chłopska.
Skad taka nazwa? Czy to określenie chłopów uwłaszczonych w 1864?
Pozdrawiam,
Gotszalk

Określa też miejsce zamieszkania. Wyjaśnienie ma Pan w "Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego t. 15 wydanym w 1900 r.
http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geogra ... V_cz.1/412

Długa Kościelna, wś, pow. nowomiński. [...] Około r. 1865 skolonizowano znaczną część obszaru wsi, obejmująjcą do 40 włók i na tem powstały kolonie Hipolitów i Józefin.

Wojciech

[janusz59]

Moi przodkowie byli kolonistami (Królestwo Polskie). Od strony dziadka ojczystego kupili w 1880 roku 10 mórg polskich (5,60ha) w sąsiedniej wsi, gdzie dziedzic wyprzedawał ziemię . Zaczął w 1880 i skończył ok. 1900 roku . Wszyscy mieszkańcy występują w aktach jako koloniści.
Koloniści byli na innych prawach niż dawni mieszkańcy wsi. Przede wszystkim nie mieli dostępu do wspólnych pastwisk i do lasu serwitutowego.
Pozdrawiam
Janusz

[Gotszalk]

Dziękuję wszystkim za odpowiedzi - poczytam!
Tak na szybko:
- nie mam dowodu na pochodzenie pruskie danych osób (nawet zakładając, że mogli być Polakami z Prus)
- rozumiem, że mogli być polskimi osadnikami z innych części Królestwa i kupili lub dzierżawili ziemię w Długiej
Pozdrawiam,
Gotszalk

[w3w]

Dziękuję wszystkim za odpowiedzi - poczytam!
Tak na szybko:
- nie mam dowodu na pochodzenie pruskie danych osób (nawet zakładając, że mogli być Polakami z Prus)
- rozumiem, że mogli być polskimi osadnikami z innych części Królestwa i kupili lub dzierżawili ziemię w Długiej
Pozdrawiam,
Gotszalk

Historia poucza że należy zacząć od najprostszych wyjaśnień. Stąd dla terenów zaboru rosyjskiego położonych na wschód od Warszawy, i to dla okresu środka II połowy XIX w., nie ma co szukać "korzeni pruskich", ale przede wszystkim należy rozejrzeć się po najbliższej okolicy. Kolonistami mogli być nawet mieszkańcy tej samej wsi. Nierzadko bywali z sąsiedniej miejscowości (jak zresztą podał Panu janusz59 jako swój przykład).

Wojciech



Wojciech

[111chris]

A może (dzięki Genetece) znajdziemy człowieka, który został kolonistą i był "tutejszy"?

Proszę bardzo:
1863, U36, Zofia, Wójcik, Roch, Marcyanna Pazio, Długa Kościelna, Brzeziny
1865, U84, Józef Franciszek, Wójcik, Roch, Marcyanna Pazio, Długa Kościelna, Hipolitów

Roch Wójcik, zagrodnik z Brzezin 1863, zostaje kolonistą w Hipolitowie 1865.
Nie był obcokrajowcem, nie przybył z daleka.

Może chodzi tu o "urządzenie kolonialne" - każde gospodarstwo miało stanowić jedną całość, likwidacja szachownicy gruntów chłopskich i folwarcznych.
Stanowiło zwykle wstęp do oczynszowania, w opisywanym przypadku zbiegło się z uwłaszczeniem.

Krzysiek

[saturnin]

Kolonia to, najkrócej mówiąc, wydzierżawiona część gruntu, w zasadzie dożywotnio, za opłatą. Natomiast kolonistą mógł zostać człowiek pochodzący z zupełnie innych obszarów Królestwa, mógł to być przybysz z innego zaboru, cudzoziemiec, ale równie dobrze mógł to być mieszkaniec tej samej lub sąsiedniej wioski, który na nowych warunkach zawarł umowę na objęcie gruntów w nowej kolonii. Bodźcem do przechodzenia na tę formę użytkowania ziemi w zaborze rosyjskim, oprócz rozwoju przemysłu (potrzeba siły roboczej, zwłaszcza fachowej), stały się w zainicjowane w połowie XIX w. reformy agrarne mające na celu uczynienie gospodarki rolnej bardziej efektywną ekonomicznie, poprzez stopniowe odejście od pańszczyzny na rzecz oczynszowania włościan. Służyć temu miało, jak ktoś trafnie już wyżej zauważył, „tzw. urządzenie kolonialne wsi” zwane inaczej „kolonizacją”, polegające na daleko idących zmianach struktury przestrzennej wsi w wyniku komasacji gruntów, ponownego wyznaczania pól i pastwisk oraz tworzenia od podstaw nowych osad rolnych (kolonii), które często drogą losowania rozdzielano pomiędzy mieszkańców.
Piotr