Umowa o pracę z 1910r. wynagrodzenie w naturze

[Sianin_1948]

Mój dziadek, Wincenty Bednarski, został zatrudniony w maju 1910 r. w majątku Dąbrówka Sieradzka w charakterze urzędnika gospodarczego. Z rękopisu
http://img178.imageshack.us/i/12maja1910.jpg/
udało mi się odczytać:
"Wincenty Bednarski przyjął obowiązki urzędnika gospodarczego u niżej podpisanego w Dąbrówce Sieradzkiej (!) od 1 lipca 1910. Będzie wykonywał (...) dyspozycje moje, które chętnie spełniać przyrzeka.
Wynagrodzenie roczne brać będzie jak następuje:
Pensji rocznej 120 rubli,
Pszenicy 2 (...)
Żyta lub jęczmienia do wyboru 12 (...)
Grochu 1 (...)
Kartofli gotowych (!) 30 (...)
przez lato ma (...) 10 (...) krów 2 na (...).
w Dąbrówce 12 Maja 1910 r.
(-)
świadectw z poprzednich obowiązków sztuk 4 zostawił."

Nie wiem w jakich jednostkach (korce?, kosze?) określił pracodawca wynagrodzenie w naturze. Być może są to jakieś jednostki rosyjskie.
Liczę na pomoc.
Pozdrawiam!
Sianin

[Grazyna_Gabi]

Sadze, ze jednostka miary jest korzec (kor.) a moze kwintal (kw.).
...przez lato na wczesne 10 redlin?
krow 2 na oborze

Pozdrawiam
Grazyna

[Aftanas_Jerzy]

Witajcie!
Wszystko co napisała Grażyna odpowiada prawdzie. Korzec należał do "Nowopolskiego systemu miar" różniącego się od obowiązującego od 1849 roku systemu rosyjskiego.
Uzupełnię tylko notą wyjaśniającą relacje miar- może się przydać:

W 1818 roku w granicach Królestwa Polskiego, opracowano nowy system miar, zwany "nowopolskim" Był on związany z systemem metrycznym, choć zrezygnowano z podziału dziesiętnego i zachowano dawne nazwy miar.
Podstawową jednostką długości była 1 linia równa 2 mm, kwarta odpowiadała objętości 1 litra, 1 granik równał się 8 miligramom.
Ustawa nałożyła na magistraty obowiązek sprawdzania i cechowania miar godłem państwowym.
Miary długości:
sążeń = 3 łokcie = 6 stóp = 72 cale = 864 linie = 1728 milimetrów
łokieć = 2 stopy = 4 ć wierci = 24 cale = 288 linii = 576 milimetrów
stopa = 288 mm: ć wierć = 6 cali = 144 mm; 76 cal = 12 linii = 24 milimetry
pręt = 15 stóp = 180 cali = 4320 milimetrów
mila = 4 ć wierć mile = 8 półć wierć mili, czyli staje milowe = 14816 łokci = 8534,3 metra
Miary powierzchni:
sążeń kwadratowy = 36 stóp kw.
morga = 300 prętów kw. = 0,55976 ha
włóka = 30 morgów = 16.7928 ha
Miary objętości:
sążeń sześcienny (kubiczny) = 216 stóp sześciennych
korzec = 4 ćwierci = 32 garnce = 128 kwart = 512 kwaterek = 128 litrów
garniec = 4 kwarty = 4 litry
kwarta = 4 kwaterki = 1 litr
kwaterka = 0,25 litra
Miary masy:
cetnar = 4 kamienie = 100 funtów = 1600 uncji = 3200 łutów = 12800 drachm = 38400 skrupułów = 921600 granów = 5068800 graników = 40,550 kg
kamień = 25 funtów = 10,138 kg
funt = 32 łuty = 0.406 kg
łut = 0.013 kg
granik = 0.000008 kg

W 1849 roku w Królestwie Polskim prowadzono jako obowiązujące rosyjskie pieniądze i miary.
Podstawową jednostką długości był sążeń, ale różny od polskiego, jednostką wagi - pud, jednostką pojemności - wiedro (wiadro).
Sążeń rosyjski = 3 arszyny = 7 stóp = 48 werszki = 84 cale = 2,1336 m; arszyn = 71,12 cm; fut (stopa) = 30,48 cm; werszek = 4,44 cm; cal = 2,54 cm
pud = 40 funtów = 16,38 kg
wiadro - 12,289 litra
Miary rosyjskie były miarami u rządowymi, lecz, na co dzień w handlu stosowano także miary nowopolskie obok warszawskich i umownych lokalnych.
Po wprowadzeniu systemu metrycznego w zaborze pruskim w 1872 roku i austriackim, w 1886 roku pojawiły się w użytku na ziemiach polskich również miary metryczne.

[Sianin_1948]

Dziękuję bardzo za pomoc. Pewnie tu chodzi o kwintale, bo korzec odnosi się do objętości i bardziej by pasował do jakichś cieczy, choć bywa, że i towary sypkie mierzy się korcami, że wspomnę chociażby o "korcu maku". Z kwintalem jest kłopot o tyle, że w przeliczeniu na kilogramy, dziadek otrzymywałby trzy tony ziemniaków rocznie, co nawet przy jego dość licznej rodzinie byłaby to ilość ponad zdolności trawienne wszystkich członków. Prawdopodobnie owe ilości płodów rolnych stanowiły ekwiwalent do spieniężenia na rynku. Ale to już stanowiło problem najmity, czyli mojego dziadka. Jaka była tego wartość nie mam pojęcia, bo cóż wówczas można było kupić za np. 120 rubli twardej gotówki? Co zaś mogłoby znaczyć owe "...przez lato na wczesne 10 redlin". Być może chodzi tu o prawo do zbioru wczesnych ziemniaków z 10 redlin (to taka metoda uprawiania okopowych). Co zaś tyczy krów, to moja mama pamięta, że w domu zawsze były krowy, szkopuł w tym, że nie wiadomo czyją były własnością: dziedzica czy dziadka. Pewnie mleko też stanowiło ekwiwalent za pracę. Nie wiem, czy mój tok rozumowania jest prawdopodobny. Mam więcej takich dokumentów zaświadczających o zawodowej karierze mojego dziadka. Jego pracodawcy okazali się na szczęście sprawniejsi w kaligrafii.
Dziękuję serdecznie i pozdrawiam
Sianin

[Aftanas_Jerzy]

1. Sprawy cen i wartości nabywcze pieniądza poruszone były na forum w lutym br, gdzie podano szereg ciekawych informacji. patrz:
http://www.genealodzy.pl/index.php?name ... highlight=
2. Kwintale - nie , korce - tak.
3. Krowy dziedzica, mleko i przetwory dziadka.

[Aftanas_Jerzy]

Dodam jeszcze fragment dotyczący wartości nabywczej rubli, które w wyniku reformy Witte'go, w okresie 1886-1914 były wymienialne na złoto w stosunku 1:1 (jedyny raz w historii Rosji). Jednocześnie tworzono towarzystwa kredytowe wspomagające rolników. I tu ten fragment:
...".Особенно выгодными кредитные товарищества оказались средним крестьянам. Они могли получить в год до 50 рублей (это цена двух лошадей или четырех коров) под 5-7% годовых.", czyli za 100 rubli można było nabyć 4 konie lub 8 krów.
Była duża różnica w kosztach utrzymania na wsi i w mieście, Publikowane dane o kosztach nauczania młodzieży w gimnazjach : ...." обучение ребенка в казенном реальном училище или в гимназии стоило 50-100 руб. в год, а в частном - 100- 250 руб. (с пансионом - как минимум 350 руб.), тогда как средний годовой заработок петербургского фабричного рабочего составлял в 1914 г. 355 руб..".
Czyli średni zarobek roczny robotnika fabrycznego w Petersburgu wynoszący 355 rubli w 1913 r. był na tyle niski, że nie pozwalał na kształcenie większej ilości dzieci (równy był kosztom rocznym kształcenia i zakwaterowania w prywatnym gimnazjum). Państwowe szkoły były tańsze (50-100 rubli na rok), ale natłok chętnych większy. Pomoc dla biednej młodzieży kierowały liczne fundacje stypendialne zakładane przez środowiska robotnicze i inteligenckie.