Nazwisko: Wasiak Józef

[Komentarze]

Wątek ten zawiera informacje na temat <A HREF="index.php?name=Nazwiska&file=index&nid=8783&ez=2 target=_top">tego nazwiska</A> i osób je noszących

[pawko223]

Według publikacji „Lud: jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce. Oskar Kolberg (1867r.), nazwisko Wasiak jest nazwą rodową włościanina i pochodzi do imion typu: Wach, Wawrzyniec lub Wasyl. Tak więc mówi się, że Wasiak był synem Wacha (Wasz) lub Wawrzyńca (z parafii Siniarzewo, wsie: Siniarzewo, Gosławice, Świnki, Ujma Wielka). W słowniku nazwisk i przezwisk ludności ziemi piotrkowskiej (Sławomir Gala – 1987r.), znajdujemy informację, że Wasiak był nazywany także Vaśok lub Vasok. Być może początek nazwiska Wasiak wiąże się z Wawrzyńcem z Czarnowa, który w 1634 r. nazwany został Wachem, a Wojciech z tej samej wsi w 1692 r. Wosiem. W obu przypadkach mamy do czynienia ze spieszczeniem imienia w podkieleckich wsiach (1503-1698) – Wojciech Woś, Wawrzyniec Wach. W 1474 r. Wach i Wawrzyniec występują jako kmiecie z N. W 1502 r. kmiecie: Wawrzyniec i Wojciech z Reklina włamują się do spichrzy opata, rozbijając kłódki i łańcuchy. W inwentarzach dóbr szlacheckich powiatu kaliskiego (wyd. 1955), dowiadujemy się, że Paweł Wasiak ma chałupę złą, krowę i jałowiąt 2, żonę 1. Samo imię Wach (1406 r.), jest imieniem pochodzenia chrześcijańskiego. Według prof. Kazimierza Rymuta nazwisko Wasiak (bez daty źródłowej) znajduje się w grupie nazwisk pochodzących od imion na Wa-, typu Wasyl (= Bazyli), Wawrzyniec, Wan (= Iwan= Jan), a Wach 1407 pochodzi od imion na Wa-, typu Wacław, Wawrzyniec. Na podstawie ksiąg parafialnych z Bochni i Nowego Gawłowa, ustalono, że w latach 1750-1830 Wach Paweł, żona Maria, był bednarzem. Obywatelem, mieszczaninem był Wach Wawrzyniec, żona Justyna. Z nazwiskiem Wasiak związane są również miejscowości Mnich, Oporów, przykładowo ok. 1755 r. urodził się Wasiak, jego syn Stefan urodził się ok. 1780 r. w Oporowie, woj. Łódzkie. Stefan poślubił Juliannę N. (ich dzieci: Franciszka i Małgorzata Wasiak). Imię Bazylii pochodzi od przymiotnika „królewski, cesarski”. W średniowieczu, w Polsce imię to pojawiało się w formie Bazylii (1216 r.) oraz na obszarze wschodniosłowiańskim (na Rusi) pojawiło się w formie Wasyl, Wasyli(j) (1228 r.). Podaje się, że od imienia Bazylii pochodzą następujące nazwiska: Wasiluk, Wasilewski, Wasielewski oraz Wasiak. Znane osoby noszące to imię to m.in.: Wasyl IV Szujski – car Rosji, Wasyl II Rurykowicz – wielki książę moskiewski (1479 – 1533). Podsumowując, polską formą imienia Wasylij jest Bazylii (Basileus – wódz, król, 1490 r.), ale w polszczyźnie przyswojony jest jako Wasyl, a to mogło dać początek nazwisku Wasiak. Być może w wielu osobach o nazwisku Wasiak płynie rosyjska krew. W porozumieniu Stanisława Żółkiewskiego z bojarami rosyjskimi pod Moskwą (1610 r.), pojawia się kniaź Wasilij Wasiljewicz Golicyn. Bezpośrednim przodkiem kniaziów Golicynów był zmarły między 1437, a 1447 rokiem kniaź Jerzy (posiadający w Moskwie status bojara), syn kniazia litewskiego Patryka Narymuntowicza i wnuk Narymunta Gleba Giedyminowicza (syna wielkiego księcia litewskiego Giedymina). Obecnie w Polsce występuje ponad 9000 osób o nazwisku Wasiak, zapewne część z nich zawdzięcza swoje pochodzenie od osoby Wach Wawrzyniec, a cześć od Wasyla, Iwana o korzeniach rosyjskich. Największe skupisko osób o nazwisku Wasiak znajdowało się w okolicach Łodzi, skąd w kolejnych latach zasiedlili inne tereny Polski.

Paweł

[Aftanas_Jerzy]

Witam1
Nazwisko to wraz z wariantami pochodnymi od ruskiego "Wasia" spotyka się często na Ukrainie, Białorusi, Mołdowy, w Rosji . Obecnie, w formie "Wasiak," na Ukrainie wyszukiwarka wykazuje 204 przypadki, w Kijowie - 3, we Lwowie - 0, w Kiszyniowie i Mińsku - po 1, w Moskwie - 3.
Były to nazwiska odimienne chłopskie, gdyż wersje pełne imion Iwan, Wasilij nie można było używać powszechnie - były "własnością" władców. Znany jest list pokłonny bojara do Iwana Wielkiego Groźnego kończący się zwrotem (piszę z pamięci) : "Твой холоп Васька" (Twój chłop Waśka).

[pawko223]

Dziękuję za odpowiedź.

Ruskie Wasiak też mnie zainteresowało, ponieważ niegdyś natrafiłem na to słowo w tytule utworu znanego chóru rosyjskiego. Cała piosenka była śpiewana o "Wasia". Przy poszukiwaniach natrafiłem także na informację, że Waśki to były beczki, a osobę, która zajmowała się produkcją takich beczek nazwano Wasiak:). Paweł

"Ponad 50 nazw na jedno naczynie to jest niezły wynik. Tak, tak polski język nie jest monolitem.

A oto dalsze dane przytaczane za Małym atlasem gwar polskich:

"Naczynie drewniane z klepek, okrągłe, z jednym lub dwoma uchami, służące najczęściej do przyrządzania pokarmu dla świń, do zlewania pomyj, do pojenia zwierząt lub wreszcie do mycia naczyń, nazywa się w całej Polsce - z wyjątkiem Kaszub, Warmii i prawie całych Mazur - ceber lub cebrzyk ze zdrobnieniami i odmiankami morfologicznymi. Forma ceber występuje na całym tym obszarze, cebrzyk przede wszystkim na południu, żber z derywatami - zwarcie na pograniczu pd.-zachodnim od Czacy po Głubczyce, zber - na Śląsku i w Żywieckiem, dżber - raz jeden w punkcie laskim. Na określenie tego samego przedmiotu istnieje ponadto szereg nazw innych.

Szafel i szaflik z pochodnymi występują na samym południu (w Cieszyńskiem głównie szafla), na całym wschodzie i sporadycznie w Polsce centralnej oraz koło Poznania. Grot i grotek jest powszechny na całym Śląsku, grocica w Cieszyńskiem. (...) Waska i faska ze zdrobnieniami występują po obu stronach dolnej Wisły we wschodniej Wielkopolsce i na Mazowszu. Przycierek pojawia się kilkakrotnie w pasie od Opoczna po Sierpc, przyciarek w Cieszyńskiem, przycier pod Krakowem.

Raszka na Podlasiu, potoczka w Poznań.-zachodniej Wielkopolsce, potoczek koło Ślesina. Flitka - w okolicach Koła, Wągrowca, Szubina i Sierpca. Drybus koło Sierpca i w Lubawskiem, trybusek koło Ełku. Tynka od Ostródy po Olecko i na Kurpiach (...). Południowopolski jest luszof. W omawianym znaczeniu występuje on na Podhalu, koło Myślenic i koło Jasła"."