Ceremonia chrztu - jak się odbyła?

[teresa_kluba]

Proszę o pomoc w zrozumieniu przebiegu ceremoni chrztu i wyjaśnienie treści zapisów łacińskich , uzupełniających, w metrykach.

Otóż oboje rodzice są wyznania r-k. Nowonarodzone ich dziecię ma zapis w metryce , że w dniu urodzin zostało ochrzczone. Mieszkają w Ułaszkowcach (lub przylegającej Zabłotówce) , należą do parafii w Jagielnicy (to daleko, tak ok. 20 km).
http://agadd.home.net.pl/metrykalia/301 ... 0_0020.htm
I przy niektórych metrykach jest zapis, którego nie potrafię przetłumaczyć z łaciny. Odczytuję go intuicyjnie, że Michał Przeszlakiewicz greko-katolik proboszcz w Ułaszkowcach dokonuje chrztu? i dalej? proboszcz/opiekun parafii w Jagielnicy potwierdza? ceremonię czy w niej uczestniczy?
Te uzupełnienia/dopiski w metrykach są bogatsze w treści lub skrótowe. Są też metryki , bez takiego dopisku. Czy wynikałoby z nich, że rodzice udali się do Jagielnicy? do swojej parafii? Z dopiero co urodzonym dziecięciem?

Proszę o przetłumaczenie treści tych łacińskich dopisków. I proszę o pomoc w zrozumieniu jak, organizacyjnie, mógły się odbywać te chrzty. Na załączonej stronie z księgi urodzeń te wszystkie przypadki wystęoują. Są tam też i "moi" przodkowie.

Teresa

[Andrzej75]

Cerkwie były na terenach wiejskich zwykle o wiele bliżej niż kościoły. Żeby ochrzcić nowo narodzone dziecko, łacinnicy często nie jechali do kościoła, tylko udawali się do cerkwi, ale tam pop chrzcił je tylko wodą chrzcielną, bez dalszych ceremonii. Bowiem dalsze obrzędy, połączone z sakramentem bierzmowania, włączyłyby dziecko rodziców rzymskokatolickich do obrządku grekokatolickiego, a to było zabronione. Natomiast w późniejszym czasie udawano się do kościoła, gdzie ksiądz uzupełniał pozostałe ceremonie chrzcielne.
I potem w księgach metrykalnych pisano, że taki to a taki pop grekokatolicki ochrzcił dziecko samą tylko wodą, a taki to a taki ksiądz rzymskokatolicki dopełnił obrzędów chrzcielnych.

[teresa_kluba]

Andrzeju, dziękuję za wyjaśnienia. Zozumiałam jaka była praktyka chrzestu z wody w cerkwi gdy kościół parafialny r-k był odległy. Zastanawiam się czy w tym chrzcie uczestniczyli rodzice chrzestni? Czy może dwykrotnie , w cerkwi i kościele byli obecni? Rodzice chrzestni oprócz udziału w sakramencie, poświadczali przecież, że to okazane, chrzczone nowonarodzone dziecię jest tej matki, tych rodziców. Zastanawiam się, czy pop również w swoich księgach metrykalnych odnotowywał taki chrzest? Mam taki przypadek, że wpis do ksiegi metrykalnej we właściwej parafii następuje kilka lat póżniej po dacie urodzenia i chrztu z wody dziecka, którego to chrztu dokonał pop. Rok urodzenia 1809, zapis w 1813. Moja hipoteza, że był to czas wojen napoleońskich, i czekano na powrót ojca dziecka z wojska do domu. Stąd też pytanie o udział rodziców chrzestnych, Większość zapisów w księdze jest taka, że dzień urodzenia jest również dniem chrztu. Po zastanowieniu nad organizacyjnym przebiegiem jest to raczej dążenie do doskonałości, lecz w wielu przypadkach organizacyjnie nie było to możliwe. A sam taki zapis niekoniecznie odzwierciedlał stan faktyczny. A może się mylę w przypuszczeniach?

pozdrawiam serdecznie
Teresa

[henryk22]

Jedna uwaga. Chrztu z wody nie udzielał pop prawosławny, tylko ksiądz greckokatolicki (unicki). Dopełnienie chrztu przez księdza rzymskokatolickiego bywało w różnym terminie. Niekiedy wkrótce, czasem jednak zwlekano z tym do narodzin następnego dziecka, zdarzały się nawet dopełnienia dla czwórki dzieci jednocześnie. Rodzice chrzestni mogli być inni niż przy chrzcie z wody.

Henryk

[teresa_kluba]

Henryku, dziękuję za wyjaśnienie. I dziękuję za słuszną i ważną uwagę. Mam już obraz jakie starania podejmowali rodzice nowonarodzonego dziecka by spełnić swój obowiązek włączenia go do swojej wspólnoty religijnej. Ale mam jeszcze jedno pytanie. Nie przeglądałam ksiąg metrykalnych greko-katolickich, więc nie wiem. Czy ksiądz g-k chrzcząc z wody dziecko rodziców wyznania r-k dokonywał wpisu o tym fakcie w swojej księdze urodzeń ?

pozdrawiam serdecznie
Teresa

[henryk22]

To jest trudne pytanie, bo księgi greckokatolickie sprzed 1810 to wielka rzadkość. Na terenie moich parafii nie zachowała się żadna. Nie ma więc praktycznie możliwości żeby to sprawdzić.

Henryk

[teresa_kluba]

Henryku, rozumiem. Dziękuję za odpowiedź. Parafia r-k w Jagielnicy obejmowała rozległe tereny aż do lat 20 ub. wieku, kiedy po powstawały w odległych miejscowościach nowe parafie (wiem o jednej, przypuszczam, że było ich więcej nowych). To oznczałoby, że praktyka chrztu z wody w kościele g-k trwała i w II RP. Czy może w póżniejszcyh latach takie zaoisy mogły powstawać? Czy jeśli do 1945 r proboszcz parafii r-k był jednocześnie urzędnikiem stanu cywilnego czy podobną funkcję pełnił też ksiądz greko-katolicki ? Przypuszczam, że tak, ale wiedzy, tym samym pewności nie mam.

pozdrawiam serdecznie
Teresa

[Andrzej75]

Czy ksiądz g-k chrzcząc z wody dziecko rodziców wyznania r-k dokonywał wpisu o tym fakcie w swojej księdze urodzeń ?

„Akt chrztu udzielonego w potrzebie lub ciężkiej trudności, jak o tem wyżej, ma być zapisany w osobnej księdze, przeznaczonej dla chrztu dzieci drugiego obrządku i w takowej powinno być zanotowane, że ochrzczone dziecko należy do innego obrządku. O udzieleniu tego chrztu ma być w końcu niezwłocznie zawiadomiony drogą urzędową właściwy proboszcz”.
https://pl.wikisource.org/wiki/Dekret_K ... Concordia)

[Ewafra]

Czy ksiądz g-k chrzcząc z wody dziecko rodziców wyznania r-k dokonywał wpisu o tym fakcie w swojej księdze urodzeń ?

„Akt chrztu udzielonego w potrzebie lub ciężkiej trudności, jak o tem wyżej, ma być zapisany w osobnej księdze, przeznaczonej dla chrztu dzieci drugiego obrządku i w takowej powinno być zanotowane, że ochrzczone dziecko należy do innego obrządku. O udzieleniu tego chrztu ma być w końcu niezwłocznie zawiadomiony drogą urzędową właściwy proboszcz”.
https://pl.wikisource.org/wiki/Dekret_K ... Concordia)

Concordia zawarta w 1853 roku ma się całkowicie nijak do chrztu z roku 1804

[Krzysztof_Wasyluk]

Concordia, dekret Kongregacji Propagandy Wiary Ad graves et diuturnas, umowa zawarta w 1863 roku we Lwowie pomiędzy biskupami rzymskokatolickimi a greckokatolickimi, porządkująca stosunki pomiędzy tymi kościołami w Galicji.

W zaborze rosyjskim nie spotkałem osobnych ksiąg dla obu obrządków.

[Sroczyński_Włodzimierz]

"Osobne" parafie / USC parafii więc i księgi osobne...jeśli się zachowały

[Krzysztof_Wasyluk]

Niezbyt precyzyjnie to napisałem. Nie spotkałem, aby w parafii (np. unickiej) prowadzono oddzielne księgi dla ochrzczonych r-k i g-k