Pochodzenie nazwisk, litewskie

[sirthaddeus]

Dziękuję @Warakomski za ciekawe informacje. Przyblizyly mi one nieco pochodzenie mojego nazwiska. Zaciekawiliscie mnie, wspólnie z Panem Gawrońskim Zbigniewiem, sprawa jaćwieską.
W słowniku jacwiesko-angielskim znalazlem słowo Laima oznaczające "Fate, spirit of"
Jednakże to pewnie zwykły zbieg okoliczności? http://www.suduva.com/virdainas/jacwingowie.htm
Mam nadzieję, że uda się komuś z Państwa genealogów rozwikłać zagadkę tego nazwiska. Być może tak jak radzi Pan Warakomski, osobie znajacej dobrze język litewski.
A propos wschodnich bojarów. Czy należy rozumieć ich jako Rosjan?
Dodam, że istnieje nazwisko podobne: Lejmel. Również dosyć rzadkie, bo nosi je 70 osób w Polsce, najwięcej podobnie jak Łejmel - na Podlasiu. Czy są to więc te same nazwiska?

[Gawroński_Zbigniew]

laimė "szczęście; los, zrządzenie losu" (taip laimė lėmė "tak zrządził los,
szczęśliwym zrządzeniem losu"), DP "szczęście, pociecha". Odpowiednik łot. laime a.
laima "szczęście, powodzenie". Bez dobrej etymologii. Możliwe, że laim- jest formą
stopnia o do lim- jak w czas. limti (por. gaiminti <= gimti). Co do znaczenia por. SE lemiū,
lemti "zrządzić, sprawić". — Drw. laimikis m. "zdobycz, osiągnięcie", laimingas
"szczęśliwy", nelaima SD «nędza; nieszczęście», nelaimė "nieszczęście, bieda", nuolaima
SD «godło, symbolum, signum, omen» (syn. lėmimas, tinklas), laimūs a. laimus DP
"szczęśliwy, szczęsny, błogosławiony", cps. belaimis, -ė "biedny, nieszczęśliwy", DP
"nieszczęsny". Vb. denom. laimėti "wygrywać, odnosić zwycięstwo", SD «wskorać»,
laiminti "życzyć komu szczęścia; błogosławić", palaiminu SD «szczęścię kogo», refl.
laimintis DP "powodzić się szczęśliwie". Neoosn. laimė-: leidzioti unt laimėjimo SD
«kostkę o co rzucić», laimėtojas "zwycięzca" (por. kalbėtojas). — N. m. Laimėnai,
Laimiškė, Laimiškiai.

Za słownikiem Smoczyńskiego. Tekst może zawierać drobne błędy 'ocr'

[Warakomski]

Lejmel i Łejmel, moim zdaniem różnica w zapisie wynika z tego że w alfabecie rosyjskim brak jest rozróżnienia tak jak w polskim ł i l , jest tylko jeden znak / zmiękczamy znakiem miękkim -ль-/. Zapis metryk w jęz. rosyjskim, mógł być później różnie interpretowany i zapisywany.

Bojar litewski i bojar rosyjski to dwie różne bajki. Łejmel to z pewnością bojar litewski.
Artykuł Semkowicza o bojarach litewskich do poczytania.
http://pawet.net/library/history/bel_hi ... owego.html

Jeżeli chodzi o wszelkiej maści słowniki jęz. jaćwieskiego czy pruskiego, to przestrzegałbym przed nimi. Prusowie w tym Jaćwingowie nie znali pisma. Za Łucją Okulicz Kozaryn, która zjadła zęby na etnogenezie Bałtów, należy pogodzić się z myślą, że z języka martwego z którego zachowało się tylko kilkanaście słów, rzeczowników, przymiotników czy czasowników, trochę nazw miejscowych i kilka imion własnych, nie da się utworzyć żadnego słownika. Tym bardziej, że to co zostało przed wiekami zapisane /Krzyżacy,/ to zapisali to obcy ludzie którzy ani nie mówili w tym języku, a często nie rozumieli słyszanego języka. Należy więc raczej z dużymi pewnie ograniczeniami, ale korzystać z jęz. litewskiego.
Krzysztof

[Dawid_Oszkiewicz]

Szanowni Państwo, czy dobrze klasyfikuję moje nazwisko na kierunek Litewski? Do tej pory znalazłem tylko jedno wystąpienie na terenie aktualnej Białorusi przy granicy litewskiej. Jeśli tak, to proszę o wyjaśnienie jego pochodzenia. Spotykam wiele nazwisk w których moje jest jakby drugim członem (np.Troszkiewicz). Czy może być tak, że pierwszy człon w moim nazwisku zaniknął?

Z góry dziękuję za pomoc!

[mlszw]

Raczej stawiałbym na Hoszkiewicz jako oryginalną formę nazwiska. A takie nazwisko występuje dość licznie. Po rosyjsku będzie to ГОШКЕВИЧЪ.

Tu:
http://regestry.lubgens.eu/viewpage.php ... t=0&par=29
w roku 1816 występuje Matys Hoszko. Dlatego szukałbym raczej na kierunku ukraińskim.

Pozdrawiam
mlszw

* Moderacja Regulamin: Na tym Forum każdy post podpisujemy: imieniem, lub imieniem i nazwiskiem. Jeżeli każdorazowe podpisywanie postu jest kłopotliwe, wtedy można ustawić automatyczny podpis, który jest widoczny pod każdym wysłanym postem jak wstawić podpis. (JarekK)

[ROMAN_B]

Witaj.
Pytasz o pochodzenie nazwiska Oszkiewicz. Moim zdaniem nazwisko to zbudowane jest z dwóch członów. Pierwszy to Osz, który jest rdzeniem [ tematem ] tej nazwy osobowej. Drugi to sufiks –kiewicz [ Osz + kiewicz = Oszkiewicz; Osz–kiewicz ]. Deszyfrując to nazwisko powinno się zacząć od początku. Przyrostek –owicz oraz ¬–ewicz zaliczany jest to cząstek patronimicznych, a więc Domasławowicz to dawniej 'syn Domosława'. Sufiksy te w okresie staropolskim występowały w postaci –owic, –ewic. Pod wpływem języka ruskiego [ język ukraiński, język białoruski ] cząstki te przyjęły formę –owicz, –ewicz. Przyrostek –kiewicz wykształcił się pod wpływem języka białoruskiego i powstał mniej więcej w XVI / XVII wieku. Format –kiewicz był dodawany do rdzenia o wschodnim pochodzeniu, np. Mickiewicz, Sienkiewicz jak, i do polskich rdzeni wyrazowych, takich jak Bratkiewicz czy Kwiatkiewicz. Zatem, nazwa osobowa Oszkiewicz to dawniej ‘syn Osza’. Skoro coś niecoś wiemy o sufiksie –kiewicz to pozostaje ustalić co może znaczyć jakie to imię [ rdzeń nazwiska Oszkiewicz ] Osz. Imię Oszek, Oszko to zdrobnienie od imienia Osz - wschodniosłowiański odpowiednik imienia Józef [ Maria Malec: Słownik etymologiczno – motywacyjny staropolskich nazw osobowych, cz. 2. Nazwy osobowe pochodzenia chrześcijańskiego; Kraków 1995, strona. 104 ].
Oczywiście jest to tylko moja robocza hipoteza. Zapewne mogą istnieć też inne etymologie nazwiska Oszkiewicz. Ja, proponuję moja wersję.

Na koniec dodam, że w Polsce imię Józef popularne jest od średniowiecza, adaptowane jako Ożep, Jożep, Jożef, na Kresach Wschodnich też jako Josyp, Hosyp, Jesyp, Josyf [ za Ewa Szczodruch – portal Stankiewicze z przyjaciółmi ]. Teoretycznie pod uwagę można wziąć też spolszczone imię Ożep oraz wschodnio – kresowy odpowiedni Hosyp [ Hoszyp ] oraz rosyjską formę Osip - odpowiednio powstałyby nazwiska: Ożkiewicz > Oszkiewicz; Hos(z)kiewicz > Oskiewicz, Oszkiewicz; Oskiewicz > Oszkiewicz.

Oby nie było tak łatwo. W Polsce jest wieś o nazwie Oszkinie, która położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk. Wieś ta po litewsku nazywa się Ožkiniai. Nazwa litewska wsi Ožkiniai pochodzi od wyrazu ožka = koza. Zatem, litewska ožka po polsku może być 'oszka = koza'. Tak więc oszka = ožka. Oszka i Ožka może być przezwiskiem od którego mogło powstać nazwisko Oszka = Ožka. Ojciec Oszka / Ožka, syn Oszkiewicz / Ožkiewicz.

Na koniec dodam, patronimiczny sufiks - kiewicz z czasem utracił funkcję odojcowskich nazw osobowych i stał się strukturalnym przyrostkiem przy pomocy, którego tworzono nazwiska od imion, przezwisk czy innych pospolitych słów. Aby odpowiedzieć w sposób kategoryczny od kogo, czego i w jaki sposób powstało konkretne nazwisko trzeba znać historię rodziny, osoby noszącej to nazwisko.


Pozdrawiam – Roman.

[Dawid_Oszkiewicz]

Serdecznie dziękuję za odpowiedzi, szczególnie @ROMAN_B za duże zaangażowanie i wiele cennych informacji.

Szczególnie zainteresowała mnie kwestia kozy Czy uprawnione jest przeprowadzenie wywodu: Oszkinie->Oszkiniewicz->Oszkiewicz?

[ROMAN_B]

Witam ponownie.

Dawidzie, można przyjąć roboczą hipotezę, że nazwisko Oszkiewicz mogło mieć różny zapis graficzny na przestrzeni czasu. Mogło też ewoluować w taki sposób w jaki Ty podajesz: „Oszkinie->Oszkiniewicz->Oszkiewicz”. Tylko trzeba to sprawdzić i zweryfikować poprzez kwerendę genealogiczną [ zbadać metryki rodziny Oszkiewicz ] i zobaczyć jak i czy w ogóle nazwisko to zmieniało swój zapis graficzny i czy miało oboczności fonetyczne. Jak wiesz Polska znajdowała się pod zaborami. Część ziem znajdowała się pod zaborem rosyjskim. Carat w ramach represji po Powstaniu Styczniowego [ 1863 ] zlikwidował autonomię Królestwa Polskiego oraz wprowadził między innymi nakaz prowadzenia ksiąg parafialnych, w tym i księgi stanu cywilnego w języku rosyjskim. Proponuje Ci sprawdzić jak nazwisko Oszkiewicz zapisywano cyrylicą i czy przypadkiem nie uległo ono jakieś modyfikacji graficznej. Po odzyskaniu niepodległości około 1926 roku rząd polski wprowadził repolonizację nazwisk [ przywrócenie polskiego zapisu ]. Należałoby też zobaczyć czy przypadkiem w ramach tej akcji nazwisko nie uległo jakieś deformacji i czy brzmiało i miało taki sam zapis graficzny przed wprowadzeniem cyrylicy do ksiąg metrykalnych.
Rozumiem, że prowadzisz lub rozpoczynasz badania nad genezą nazwiska Oszkiewicz. Możesz wziąć pod uwagę też moje rozważania o ewentualnej etymologii tego nazwiska. Proponuję Ci zapoznanie się z opracowaniem Stanisława Aleksandra Boleścic – Kozłowskiego pt. Henryk Sienkiewicz i jego ród. Studium heraldyczno – genealogiczne, które zostało wydane w 1917 roku w Warszawie nakładem Gebethner,a i Wolff’a. Z publikacji tej między innymi dowiesz się:
• że, na Litwie było wiele miejscowości z pierwiastkiem „Osz–”,
• o etymologii nazw miejscowych z członem „Osz–”,
• o herbie Oszyk, Oszyki i jego pochodzeniu i osobach go używających,
• o przydomku Oszyk i jego genezie,
• o imieniu Oszyk i jego genezie,
• też wielu innych ciekawych informacji.
Choć jak mówi sam autor „Zresztą sprawa pochodzenia wyrazu „Oszyk” pozostaje jeszcze do zbadania”. Może informacje zawarte w tej książce pomogą Ci w badaniach nad genezą nazwiska Oszkiewicz.

Tu jest link do elektronicznej wersji powyżej wymienionej publikacji:
http://bc.radom.pl/dlibra/plain-content?id=22153

Życzę owocnej lektury i sukcesów w badaniach nad genezą nazwiska Oszkiewicz.

Pozdrawiam – Roman.

[Dawid_Oszkiewicz]

Serdecznie dziękuję za informacje. Z publikacją dotycząca Sienkiewiczów zapoznałem się z ciekawością. Jeśli wyraz Oszyk pochodzi od imienia lub przezwiska to faktycznie Oszykiewicz od Oszyk byłoby na miejscu.

Co do pozostałych rad - w okolicach 1860 rodzina zamieszkiwała wielkopolskę po stronie pruskiej (Jarocin-Żerków) więc dokumenty są pruskie. Po dłuższym przeszukiwaniu bazy BaSIA ustaliłem, że nazwisko występowało w formie Ośkiewicz co komplikuje sprawę. Mój prapradzidek występuje w dokumentach najpierw jako Ośkiewicz a następnie Oszkiewicz. Jego matka jako Ośkiewicz. W akcie urodzenia nie podano ojca. W związku z nadaniem dziecku nazwiska matki prawdopodbnie był nieznany. Troszkę jestem skonfudowany.

[DorotaW76]

Niestety bardzo rzadkie nazwisko nigdzie nie mogę zdobyć informacji, rodzina pochodzi z okolic Wilna, jedyna wzmianka to nazwisko mojego dziadka Kazimierza Wenckun w aktach kościelnych w Wilnie

[mlszw]

To jest nazwisko pochodzenia litewskiego. Obecna pisownia to Venckūnas. W Internecie znajdzie Pani wielu Venckūnasów.

[DorotaW76]

Dziękuję za odpowiedź, znalazłam jedno nazwisko Venckunas w Wilnie może to jest jakiś trop

[Marck57]

Zajrzyj do geneteki, jest trochę Wenckunów/Węckunów. W Wilnie, w p. św. Ducha bierze ślub Kazimierz (1939 r.), może to Twój dziadek?
https://www.epaveldas.lt/preview?id=1510%2F1%2F14 strona 15

[Tadeusz_Wysocki]

Nazwisko Wenckun - rzeczywiście bardzo rzadkie, co chce powiedzieć o swoim pochodzeniu i może Twoich przodkach? Po podaniu przez Ciebie Wilna w pierwszej analizie tego nazwiska, oddając cześć braciom Litwinom być może nazwisko to ma korzenie litewskie i zostało spolonizowane, a wtedy jego pochodzenie trzeba szukać w etymologii litewskiej. Ale oddając równocześnie cześć braciom Polakom być może nazwisko to ma źródło polskie, wtedy sięgamy do prac etymologii polskiej.

Zacznijmy od etymologicznego słownika Instytutu Polskiego Języka PAN Polskiej Akademii Nauk i jego słownika: https://nazwiska.ijp.pan.pl/ - nazwiska Wenckun nie ma.

A więc sięgamy do innych etymologicznych źródeł podanych np. w Narodowa.pl - Dział II - Znaczenie i Pochodzenie Nazwisk: https://narodowa.pl/exhibits/ciekawe-li ... -do-ga-pa/ - i tu natrafiamy na źródło - pozycja 4.2 Nazwiska Polaków Słownik Historyczno-Etymologiczny”, Prof. Kazimierz Rymut z zespołem, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001, tom II L-Ż: https://www.bibliotekacyfrowa.pl/dlibra ... ta-lang=pl - na stronie 645 znajdujemy nazwisko Wenckun, i czytamy: pochodzi od zawołania / przydomku / nazwiska Wacław - a to od staropolskiego języka i imion Więcesław, Więcław (więcej sławić, sława, ten co sławi np. wiarę, ale może jest sławny np. w boju, itp.), podaję najstarsze notowania innych w gałęzi nazwisk: Więcek (1207 rok), Więcławiec, Więcko (1229), Więca (1307), Więc (1392), Więcesz (1410), Wacławek (1457), Wacławko (1457), i wiele innych.

I na koniec rzecz wyobraźni: co w genach nazwiska zostało w potomkach do dziś? Być może, jako rodzinne cechy to sławienie wiary, bycia we współczesnych bojach (ale pokojowych!) sławnym. Czy coś z tych cech w rodzinie zostały?

[oskiewicz]

Serdecznie dziękuję za informacje. Z publikacją dotycząca Sienkiewiczów zapoznałem się z ciekawością. Jeśli wyraz Oszyk pochodzi od imienia lub przezwiska to faktycznie Oszykiewicz od Oszyk byłoby na miejscu.

Co do pozostałych rad - w okolicach 1860 rodzina zamieszkiwała wielkopolskę po stronie pruskiej (Jarocin-Żerków) więc dokumenty są pruskie. Po dłuższym przeszukiwaniu bazy BaSIA ustaliłem, że nazwisko występowało w formie Ośkiewicz co komplikuje sprawę. Mój prapradzidek występuje w dokumentach najpierw jako Ośkiewicz a następnie Oszkiewicz. Jego matka jako Ośkiewicz. W akcie urodzenia nie podano ojca. W związku z nadaniem dziecku nazwiska matki prawdopodbnie był nieznany. Troszkę jestem skonfudowany.

Cześć, dzień dobry. Moje nazwisko właśnie ewoluowało do ośkiewicz, ale faktycznie pojawiało się w różnych wersjach- olkowicz, oskowicz, oszkowicz. Najstarszy przodek do którego doszłam w poszukiwaniach to Wojciech Oszkowicz, wywodzący się z dawnego woj.rzeszowskiego. pozdrowienia serdeczne, Patrycja Ośkiewicz