oppidanus a civis

[raes_poraj]

Jaka była różnica między civis a oppidanus na określenie statusu mieszkańca małego miasteczka np na 106 określeń oppidanus w danym okresie przypada tylko 1 civis.

[Sroczyński_Włodzimierz]

albo kwestia lokalna i bez większego znaczenia
albo skrupulat zaznaczył raz, że to człowiek wpisany na listę, mieszkaniec, ze statusem podległości pod prawa miejskie, z prawami i obowiązkami, obywatel miejski, pod jurysdykcją miasta (civis)

[janusz59]

Obywatel (civis) to była osoba posiadająca nieruchomość w miasteczku, a oppidanus to mieszkaniec miasteczka(w domyśle lokator u civisa).
Jeżeli stosowano dwa określenia , to każdy civis był oppidanusem , ale nie każdy oppidanus był civisem i dlatego w księgach civisów było mało.

Pozdrawiam
Janusz

[Sroczyński_Włodzimierz]

Niekoniecznie posiadała nieruchomość. Mogła zostać wpisana do ksiąg miejskich np z tytułu bycia wykładowcą, członkiem cechu, prawym dzieckiem obywatela jeszcze niedziedzicącym.
Inaczej w królewskich, inaczej w prywatnych miastach.

[janusz59]

Tak czy siak , civis to wyższy level niż oppidanus.

Pozdrawiam
Janusz

[Sroczyński_Włodzimierz]

inny
niekoniecznie wyższy
ale tak bywa postrzegane, że wyższy

[Andrzej75]

Jaka była różnica między civis a oppidanus na określenie statusu mieszkańca małego miasteczka np na 106 określeń oppidanus w danym okresie przypada tylko 1 civis.

Podstawowa kwestia: gdzie tak pisano?
W księgach miejskich czy metrykalnych?
Jeśli w księgach metrykalnych, to zwykle nie było żadnej różnicy i mimo teoretycznej odmienności obywatela (civis) i mieszczanina (oppidanus) określenia te stosowano wymiennie, w zależności od upodobania osoby spisującej metryki.
https://elexicon.scriptores.pl/pl/lemma ... aslo_pelny

[raes_poraj]

Uzupełnienie:
Są to księgi metrykalne par. Chorostków koło Trembowli, lata 1872-80.

Osoba określona jako civis pojawia się tylko raz w księdze narodzin. Moim zdaniem jest on przyjezdny, więc to może być przyczyna, ale wolę się upewnić, bo może nie wiem o jakiś różnicach prawno - znaczeniowych. Ojciec żony też ma określenie civis i też jest przyjezdny.

W tym zakresie lat do ojców jest tylko raz zastosowany civis, do kobiet 5 i jak mi się wydaje, też są przyjezdni Natomiast nie użyto określenia "advena" civis. Advena stosowano zwykle z określeniem miejsca np advena e Grzymałów, a przy civis takie określenie się nie pojawia.

[Andrzej75]

Najlepiej po prostu podać link do tego aktu, żeby można było zanalizować konkretny przypadek, a nie poruszać się w obrębie ogólników; na poziomie ogólnym nie rozwiąże się pojedynczej kwestii.
W drugiej połowie XIX w. civis to po prostu obywatel (cokolwiek osoba spisująca akt metrykalny miała na myśli, bo to słowo było wieloznaczne: obywatel w sensie stały mieszkaniec, obywatel w sensie mieszkaniec posiadający jakąś nieruchomość, obywatel w sensie ziemianin, obywatel w sensie kurtuazyjnym).
https://doroszewski.pwn.pl/haslo/obywatel/

[raes_poraj]

Jaka była różnica między civis a oppidanus na określenie statusu mieszkańca małego miasteczka np na 106 określeń oppidanus w danym okresie przypada tylko 1 civis.