Ruskie nazwiska Polaków, % nazwisk ruskiego pochodzenia

Domen · Post autor: **Domen** » pt 28 lut 2025, 17:06

Powiaty gdzie przynajmniej 10% mieszkańców ma nazwiska pochodzenia ruskiego:

Obrazek

Dane zebrałem od Olszaka-Przytyckiego, możliwe że lista jest niekompletna:

https://forum.gazeta.pl/forum/f,249580, ... olski.html

Obszar z powyżej 10% nazwisk ruskich idealnie koreluje z granicą polsko-ruską z roku 1000:

Obrazek

Sroczyński_Włodzimierz

Zacznijmy może od definicji, nie od drugiego miejsca po przecinku:)
Co znaczy "pochodzenia ruskiego" - tzn jakie kryteria przyjęto?
Typu Rusów ze Skandynawii (i wtedy analogicznie przy imionach to powiedzmy Olga będzie "pochodzenia ruskiegoi" ale "Wasia" na pewno nie)

przy okazji: A czy możemy te obrazki tak dla chętnych - dopiero po kliknięciu uruchamiać?

jakby coś podobnego tylko nie "ruskiego" a np "żydowskiego się pojawiło to byłby krzyk że hoho, a czeskiego pewnie nie:) choć to byłoby pewnie najbardziej znaczące:))
tak bez podania kryteriów, to nic nie znaczące clikcbajt
czy z drugim czy z dziesiatym miejscu po przecinku
z drugim co prawda wygląda zabawniej niż zaokrąglenie do pełnych procentów czy ułamek zwykły...choć pewnie miało być inaczej , wręcz drugie miejsce po przecinku miało pewnie zwiększać sierożność

Domen · Post autor: **Domen** » pt 28 lut 2025, 17:41

Użytkownik olszak jest zarejestrowany na tym forum, więc może tu zajrzy i wyjaśni jakie były jego kryteria.

Bo jak podałem dane są z jego (olszaka) zestawień na forum gazeta.pl, ja tylko naniosłem te dane na mapę.

Sroczyński_Włodzimierz

Znaczy się nie wnikałeś co w zasadzie piszesz ?
Magia dwóch miejsc po przecinku zadziałała?
To może niech na forum gazeta pozostanie:)
Tak myśl, ot nie wszystko zawsze warto powtarzać bez komentarza..ale czasem trudno się powstrzymać - to jak najbardziej rozumiem:)

posty podpisuj:)

A jak spotkasz podobne "oczywiste granice" z "niewaidomojakimkryterium" 10% polskie z kreskami na obecnym terytorium inne go niż Polska państwa to..wstawisz tu? czy np na niemieckim czy białoruskim forum?:)

Domen · Post autor: **Domen** » pt 28 lut 2025, 18:04

Myślę nad zrobieniem podobnych map dla nazwisk małopolskich, mazowieckich i wielkopolskich wg. danych olszaka.

Tutaj jest link do tematu olszaka o nazwiskach:

https://genealodzy.pl/PNphpBB2-viewtopi ... a81c.phtml

Sroczyński_Włodzimierz

i moje uwagi tamże
zła metoda (zagęszczenie na dziś=pochodzenie) do myślenia o pochodzeniu

Domen · Post autor: **Domen** » pt 28 lut 2025, 18:42

Ciekawe dane są też na tej stronie, na przykład 10 najczęstszych nazwisk w powiecie łosickim (mazowieckie):

http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/NPowStat/WaLo.html

1. Jaszczuk
2. Stefaniuk
3. Chwedoruk
4. Sawczuk
5. Hryciuk
6. Daniluk
7. Wawryniuk
8. Romaniuk
9. Wasiluk
10. Demianiuk

A tutaj powiat bialski (woj. lubelskie):

http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/NPowStat/LuBP.html

1. Panasiuk
2. Daniluk
3. Sawczuk
4. Semeniuk
5. Romaniuk
6. Maksymiuk
7. Lewczuk
8. Stefaniuk
9. Tarasiuk
10. Domański

A tutaj powiat hajnowski (woj. podlaskie):

http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/NPowStat/BsHa.html

1. Iwaniuk
2. Grygoruk
3. Golonko
4. Romaniuk
5. Skiepko
6. Lewczuk
7. Wasiluk
8. Charkiewicz
9. Stepaniuk
10. Pietruczuk

janusz59 · Post autor: **janusz59** » pt 28 lut 2025, 19:17

To samo jest w powiecie bialskim . Większość metryk w pierwszej połowie XIX wieku było z parafii grecko-katolickich . Później Moskale przymusili do prawosławia. Byli męczennicy z Pratulina . Po 1905 nie było możliwości powrotu do kościoła unickiego , więc "zapisywano"sie do rzymskich katolików . Nazwiska pozostały ruskie , ale dusze były polskie. Ci , którzy uważali się za Ukraińców pozostali w prawosławiu .
Nie łączmy nazwisk z narodowością . Mamy Polaków z nazwiskami niemieckimi , litewskimi . Mamy też z ruskimi.

Pozdrawiam
Janusz

Domen · Post autor: **Domen** » pt 28 lut 2025, 19:20

janusz59 pisze:Nie łączmy nazwisk z narodowością . Mamy Polaków z nazwiskami niemieckimi , litewskimi . Mamy też z ruskimi.

Jasne, jeśli chodzi o narodowość to wszystkie te powiaty są prawie 100% polskie według spisu ludności z 2021 roku.

Znaczna mniejszość ruska (białoruska) istnieje tylko w powiecie hajnowskim, ale nawet on jest w większości polski.

Sroczyński_Włodzimierz

Gwoli ścisłości:
to było - pokolenie temu. Nie dziś, a 23 lata temu.

Zmiany nazwisk "na byłych Kresach" w XIX wieku jest faktem. I rusyfikacja i zniemczenie. w XVIII wieku "pod Austriakiem" tez było różnie
Nieuwzględnienie co było "po drodze" (np shoah) to wręcz przekłamanie.

Wywodzenie "krok1: jest dużo tzn stamtąd pochodzi, i krok 2: ponieważ krok 1 - to jest dużo to lokalne, a jest mniej to obce" to gonienie za własnym ogonem
podobnie jest przy nieuwzględnieniu kopalnego DNA "jest bo było, a wiemy że było - bo jest"
i nieważne czy 3 miejsca po przecinku w gęstości czy w korelacji i czym próbki DNA, jaką technologią, wirujemy czy namnażamy - to są podstawowe wady takich "jak wszyscy wiemy - wiemy! A to że wiemy - jest dowodem na naszą wiedzę"

niki.ix · Post autor: **niki.ix** » pt 28 lut 2025, 19:39

Z drugiej strony są powiaty na ziemiach poniemieckich gdzie osoby pochodzenia ukraińskiego uciekając przed wymiarem sprawiedliwości po II wś podawały się za Polaków. Tylko co z tego wynika?

pozdrawiam
Anka

Sroczyński_Włodzimierz

To, że ten i podobne mechanizmy należy uwzględniać przy analizach , gdy horyzont to milenium. Zdarzyło się raz i drugi (na co mamy dowody), to nie jest błędem założyć , ze to w miarę stały element. Raczej nieuwzględnienie takich i innych migracji jest błędem
Nazwiska notowane na Dzikich Polach w XVII wieku też niekoniecznie są te same co przed migracją, jeśli przyjmujemy zbieganie czy migrację "zarobkową" to rozsądne, że zmiana tożsamości za tym idzie. Na taką mniej wyróżniającą.
Nazwiska nadane przez pruskich urzędników w początkach XVIII wieku na Mazowszu - są jak najbardziej rodem z Mazowsza..ale nie dlatego , ze przodkowie 300 lat wcześniej pod tymi nazwiskami żyli.
Wszystkie odimienne rejestrowane w XVIII-XIX wieku nazwiska/nawania odzwierciedlają imion współczesne tym nazwiskom, nie brzmieniom sprzed 200-300 lat. A to nie to samo.
Itp Itd (nie to, że mi się kończą:) tylko naprawdę dużo można i zidentyfikowanych migracjach i o tych zjawiskach innych, związanych przyczyno -skutkowo być może z migracją, być może nie (tj migracja takim samym elementem jak zmiany nazwisk - na skutek zmian/odcięcia. Czyli nie "zmiana bo spolszczenie/zruszczenie bo migracja i dostosowanie" a "zmiana nazwiska i miejsca, to dwa elementy by się odciąć"

Wladyslaw_Moskal · Post autor: **Wladyslaw_Moskal** » pt 28 lut 2025, 21:24

Dane Pana Olszaka-Przytockiego były oparte o informacje z website “Moi krewni” które już nie istnieje, zatem nie można powiedzieć, że są to wiarygodne informacje.
Pan Zbigniew Bronk, opracował mapę nazwisk w powiatach, według danych PESEL zebranych przez prof. K.Rymuta w 2002 r.
Istnieje anglojęzyczna strona genealogiczną Forbears = Przodkowie która od 2014 r. przedstawia występowanie nazwisk prawie całego świata według elektronicznych systemów ewidencji ludności w różnych krajach.

Co obecnie można powiedzieć o nazwiskach występujących w pow. łosickim w 2002r. ;
1. Jaszczuk,
2. Stefaniuk,
3. Chwedoruk…
Nazwisko Jaszczuk w 2014 r nosiło w Polsce 3705 osób, nazwisko to nie występuje w Białorusi, Ukrainie i Rosji. Jest to rdzennepolskie nazwisko pochodzące od archaicznego nazwania galijsko-prapolskiego Jasz=jasny, jasnowłosy, z którego powstały nazwiska polskie Jaszcz, Jaszczuk.
Nazwisko Stefaniuk pochodzi od nazwania Stefan, które nosiło w 2014 r w Rumuni 46411 osób, w Polsce 1719. Od nazwania/nazwiska Stefan powstało polskie nazwisko Stefaniuk 3069 osób, ukraińskie nazwisko Stefanyuk 3851 osób, oraz ukraińsko-rosyjskie nazwisko Shtefanyk, 897
i 152 osob. Im dalej od źródeł tym bardziej zróżnicowany zapis nazwisk.
Nazwisko Chwedoruk nosiło w Polsce 1280 osób i prawdopodobnie pochodzi ono od prapolskiego nazwania/nazwiska Chwiejda = kołyszący się. Nazwisko Khvedoruk nosiło tylko 78 osób na Białorusi.

Nie można łapać psa za ogon i kręcić nim, … normalnie to pies kręci ogonem, a nie ogon psem, tak mówił jeden z moich profesorów.
Pozdrawiam - Władysław.

niki.ix · Post autor: **niki.ix** » pt 28 lut 2025, 21:35

Sroczyński_Włodzimierz pisze:To, że ten i podobne mechanizmy należy uwzględniać przy analizach , gdy horyzont to milenium ...

Uwzględnić można. Ale jak nie wiesz które linie tam wygasły, bo to temat tabu i wbrew różnym zapowiedziom nic się nie zmienia w tej sprawie. I nie wiadomo czy się zmieni. To pewności czy Jan Kowalski jest Janem Kowalskim nie ma i nie będzie.

pozdrawiam
Anka

Sroczyński_Włodzimierz

Nie muszę wiedzieć czy dany Jan Kowalski jest Janem Kowalskim by wiedzieć, że gdy jest ich powyżej średniej w powiecie ni oznacza "o tam huty były w XV wieku":)
Nie ekstrapoluję obserwacji w nieskończoność, nie chodzi o kopiowanie zjawisk w przeszłość 1:1. Ale jak coś się wydarzało kilka razy, gdy mamy w miarę pewne źródła, to coś podobnego z mechanizmu pewnie było wcześniej/gdzie indziej.
Dużo zjawisk jest nieopisanych

A wygasłe linie gdzie są tematem tabu? Czego nie poruszamy bo się boimy?
Ja raczej mam inne wrażenie - za dużo było tych "to pustka osadnicza" "zupełnie bezludzie" "wybili wszystkich Prusów i Jaćwingów" itd
serio pytam, może akurat teraz nie kojarzę..ale gdzieś "u nas" tak jest?
w temacie to może w pewnym stopniu ..trochę.."dlaczego nie powracamy do nazwisk, gdy wiemy że były inne i jakie były..nawet tylko 3-4 pokolenia wcześniej"
bardzo rzadko się to zdarza
i to może jakieś tabu, jakiś niepisany zakaz narusza brak pytań"dlaczego nie cenimy nazwisk przodków" "dlaczego ryt unicki się nie odrodził i pewnie nie odrodzi" itd
może to