k_skrzyp pisze:Jednak żeby było to skuteczne, na jaki przepis PASC powinienem się powołać?
Ponadto jeśli na zasadach archiwalnych, to już przecież niekoniecznie do aktu konkretnej osoby.
Interesuje mnie treść aktów urodzeń rodzeństwa z przedziału 1916 - 1924 i właśnie to, że nie znam dokł. dat i że osób jest kilka, najbardziej zirytowało urzędniczkę na miejscu i odmówiła - "bo byśmy się zarobili", "tu nie archiwum, a USC", "zaraz mam wyjazd" itp.
Oto wzór takiego wniosku. Jeśli nie składamy osobiście/nie wysyłamy pocztą, to trzeba podpisać podpisem kwalifikowanym lub zaufanym i wysłać do USC przez ePUAP.
[miejsce podpisania wniosku], [data]
OD:
Imię i nazwisko
adres
adres
DO:
Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego
w [xxx]
adres
adres
WNIOSEK O UDOSTĘPNIENIE AKT STANU CYWILNEGO DO SKANOWANIA/PRZEJRZENIA
Ja, niżej podpisany, działając na podstawie art. art. 16a ust. 1, art. 16b ust. 2 pkt. 1 oraz art. 16d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach („Ustawa NZA”), w związku z art. 130 ust. 4 ustawy z 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego („Ustawa PASC”) wnoszę o udostępnienie niżej wymienionych ksiąg akt metrykalnych w celu ich sfotografowania/przejrzenia:
Lp.
Miejscowość/parafia
Lata i zdarzenia, które obejmuje księga
Lata i zdarzenia księgi, które obejmuje niniejszy wniosek o udostępnienie
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 130 ust. 4 Ustawy PASC udostępnianie akt stanu cywilnego, dla których minęły okresy przechowywania określone w art. 128 ust. 1 i 1a Ustawy PASC, tj. 100 lat dla aktów urodzeń, 80 lat dla aktów małżeństw i zgonów, a które jeszcze nie zostały przekazane do właściwego archiwum państwowego, odbywa się na zasadach określonych w Ustawie NZA.
Stosownie do art. 16a ust. 1 Ustawy NZA „każdemu przysługuje prawo dostępu do materiałów archiwalnych”. Art. 16d ust. 1 pkt 1 Ustawy NZA stanowi z kolei: „podmioty zobowiązane udostępniają zainteresowanym lub ich upoważnionym przedstawicielom materiały archiwalne przez umożliwienie osobistego (a) zapoznania się z tymi materiałami, (b) utrwalenia w postaci (..) odwzorowań cyfrowych”. Zgodnie z art. 16b ust. 2 pkt 1 Ustawy NZA akta stanu cywilnego podlegają udostępnieniu po upływie 100 lat w przypadku urodzeń oraz 80 lat w przypadku małżeństw i zgonów.
Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność ograniczająca dostęp do wnioskowanych materiałów, określona w art. 16b Ustawy NZA. W szczególności nie może takiej okoliczności stanowić powoływanie się na okoliczność, że księga, w której znajdują się akty objęte wnioskiem zawiera także akty, dla których okres, o którym mowa w art. 128 ust. 1 i 1a Ustawy PASC jeszcze nie upłynął. Te akta nie są bowiem objęte wnioskiem (wnioskodawca nie będzie ich ani przeglądał, ani fotografował), a okoliczność czysto techniczna, że znajdują się fizycznie w jednej księdze z aktami objętymi wnioskiem nie może być przyczyną wyłączenia stosowania art. 130 ust. 4 Ustawy PASC. Taka interpretacja jest zgodna z wykładnią gramatyczną i celowościową art. 130 ust. 4 Ustawy PASC i jest potwierdzona jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 marca 2023 r., sygn. sygn. II OSK 192/22, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 19 października 2022 r., sygn. II SA/Rz 578/22, wyrokiem WSA w Gliwicach z 4 września 2017 r., sygn. II SA/Gl 468/17, wyrokiem WSA w Krakowie z 5 listopada 2019 r., sygn. III SA/Kr 925/19). W tym ostatnim wyroku czytamy: „brak jest podstaw do uznania, że trudności techniczne w udostępnieniu materiałów archiwalnych, w szczególności w sytuacji, gdy objęte okresem ochronnym akty urodzenia, znajdują się w tej samej księdze co akty małżeństwa i zgonu – stanowiące zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego materiał archiwalny, mogą wprowadzać ograniczenia w obowiązującej zasadzie powszechnego dostępu. Sposób prowadzenia ksiąg nie może bowiem ograniczać zasady powszechnego dostępu wynikającej z art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.”
W związku z powyższym wnoszę jak na wstępie.
Gdyby pomimo przedstawionej powyżej argumentacji prawnej USC zamierzał odmówić udostępnienia ksiąg, to zgodnie z art. 16e Ustawy NZA oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego odmowa musi mieć formę decyzji administracyjnej.
………………………………..
[imię i nazwisko]
