Błędy w Herbarzach, przypisywanie innych herbów?

[olmek]

Badając rycerstwo średniowieczne i uczestników bitwy pod Grunwaldem natknąłem się na pewnego rycerza i zacząłem badać jego historię.
Szybko znalazłem archiwalne skany z informacjami o nim, jego włościach i herbie. Pochodził z Wielkopolski. W tym samym czasie na Mazowszu inny szlachcic o tym samym przydomku przybył z rodzinnego gniazda w ziemi ciechanowskiej i stał się właścicielem ziemi na południe od Warszawy. Ten szlachcic również miał herb lecz inny, związany z nazwą swojego gniazda. Na jego temat znalazłem w metrykach królewskich zapiski. Osiadł on na tej ziemi pod Warszawą a jego przydomek po 100 latach stał się nazwą jego gospodarstwa - szlachta zagrodowa. Miejsce to przez setki lat dziedziczyli jego potomkowie noszący takie samo nazwisko jak osada i ich protoplasta. Około 1700 roku osada podzieliła się na dwa gospodarstwa - pewnie dwaj bracia i do nazwy głównej dodali nazwy dodatkowe. Jedna z tych dodatkowych nazw była dokładnie taka sama jak gniazdo rodowe rycerza z Wielkopolski (w latach 1400-1450). Następnie wylegitymowali się w 1804 roku w Galicji i nagle okazało się, że mają nie herb po protoplaście z ziemi ciechanowskiej tylko po tym wymienianym przez Długosza rycerzu z Wielkopolski. Ich nazwisko i herb znalazły się nawet w herbarzu "Rodzina Herbarz szlachty polskiej, Seweryna Uruskiego. Jak czytałem w legitymacji szlachectwa pod zaborami w Galicji trzeba było wykazać się własnością dziedziczną no i herbem powołując się.... na herbowego członka rodu. Jak piszą badacze w pracy naukowej " Legitymacje szlachectwa
na ziemiach polskich pod zaborami" - Warto też wspomnieć o wielkiej roli, jaką odegrał w procesie legitymizacyjnym herbarz Niesieckiego. Nie sposób było się skutecznie wylegitymować bez cytatu z tejże publikacji" U Niesieckiego nie występują Ci podwarszawscy szlachcice ale jest u Niesieckiego herbowy z Wielkopolski i Niesiecki napisał: (nazwa rodziny) herbu (herb) piszą się z (nazwa gniazda). No i tu właśnie ciekawostk, że ta nazwa gniazda herbowych z Wielkopolski istniejąca w dokumentach od 1350 roku to nazwa dodana około 1700 roku jako drugi człon nazwy do osady pod Warszawą. Czy możliwe, że nosząc nazwisko jak przydomek rycerza z Wielkopolski, mając w nazwie wsi drugi człon jak nazwa gniazda w Wielkopolsce mogli się powołać na wpis Niesieckiego i w ten sposób stać się herbowymi po rycerzu z Wielkopolski a nie po swoim protoplaście, który też żył około 1400-1450 roku? Są to dwa różne rody z dwóch różnych miejsc i miały różne herby (ale ten podwarszawski mniej znany) w 1804 roku ....zaczął funkcjonować w przestrzeni z nowym herbem. Najlepsze na koniec że współcześnie tworzy się strony o w tych gminach o sławnym rycerzu spod Grunwaldu a nawet jest praca z lat 1954 gdzie autor w swojej pracy naukowej powołuje się na ten ród podwarszawski twierdząc że jest to dowód jak w wiekach szlachta się przemieszczała :)))) Znacie takie przypadki?

[Tomasz_Lenczewski]

Nie powiedziałbym błędy do końca … Tylko zmienność herbów wśród szlachty znana od dawna, branie herbów możniejszych sąsiadów, zapominanie własnego (tak). Przykładów spotykamy wiele. Nie ma reguł sztywnych, są różne okoliczności. W końcu herb był sprawą prywatną.

[olmek]

Miałem kilka teorii o przyczynie. Główną było zapomnienie... jeśli w tym jednym siedlisku około 1450 roku był herbowy protoplasta i wiedział jak wyglądał herb to już pewnie ci niepiśmienni jego potomkowie, w różnych zawieruchach mogli mieć urywane przekazy z racji wczesnych śmierci rodziców. Potomkowie mieli prawo ziemi, wiedzieli że byli szlachetnie rodzeni ale jacy to już niekoniecznie mogli wiedzieć. Więc zakładam, że to nawet może nie celowe przywłaszczenie tylko nie mieli pojęcia, że mieli inny herb a ten najbardziej pasował..
Dziękuję za podpowiedzi.

[Kamil0123]

Byki i zwykłe bajki w Herbarzach opisane są w Roczniku Heraldycznym.

Oczywiście sztandarowy jest herb Behm .
Takich bajek trudno szukać .
Procedura była taka herby własne dopisano do Herbarzy mimo iż były własne tak jest w Herbem Behm i setkami innych herbów.

Zresztą ta twórczość trwa do dzisiaj.

Kamil

[Tomasz_Lenczewski]

Oto jeden z przykładów kiedy Buchowieccy, a przynajmniej ich część „utożsamili się” z wielkopolskimi Bukowieckimi tomaszlenczewski.pl/teksty/heraldyka-2/heraldyka-buchowieckich/

[Krystyna.waw]

sztandarowy jest herb Behm

Chętnie poczytam
W którym tomie?
https://www.wbc.poznan.pl/publication/55938#structure