StraszMarek pisze:Proszę bardzo:
1676 od skanu 781
1713 od skanu 805
Skarb, T.2, Regestr pogłównego prowincyi wielkopolskiey 1674-1676 - Biblioteka Cyfrowa Muzeum Narodowego w Krakowie https://cyfrowe.mnk.pl/dlibra/publicati ... 17/content
Autor: Krzysztof Robert Dmochowski Konopińscy w środowisku drobnoszlacheckim Stelągów (par. Sterdyń) i okolic (1662–1730). Próba rekonstrukcji genezy rodu
1. Stan źródeł i zakres badań
Podstawę niniejszego opracowania stanowią:
• rejestry podatkowe (pogłówne) z lat 1662 oraz 1676,
• księgi metrykalne parafii Rozbity Kamień i jej otoczenia (koniec XVII – I poł. XVIII w.),
• dane dotyczące chrzestnych dzieci Konopińskich i rodzin powiązanych,
• informacje genealogiczne dotyczące Stelągowskich, Wojewódzkich, Przesmyckich, Rucińskich oraz Krasnodębskich,
• ustalenia onomastyczne dotyczące funkcjonowania przydomków typu Konopka / Konopczak.
Świadomie wykluczono hipotezy wiążące genezę rodu z innymi ośrodkami osadniczymi (w tym Osinami Górnymi i Dolnymi), jako niezgodne z ustalonym materiałem źródłowym. Zakres chronologiczny pracy obejmuje lata 1662–1730, tj. okres od pierwszego uchwytnego źródłowo kontekstu środowiskowego do pełnej stabilizacji nazwiska Konopiński.
________________________________________ 2. Stelągi w świetle pogłównego z 1662 r.
Rejestr pogłównego z 1662 r. wskazuje, że we wsi Stelągi występuje wyłącznie jeden ród szlachecki:
• Stelągowski (bez wyszczególnienia innych nazwisk).
Brak obecności innych rodzin drobnoszlacheckich sugeruje:
• jednolite osadnictwo rodowe,
• stabilną strukturę własnościową,
• brak rozdrobnienia wsi w tym okresie.
________________________________________ 3. Zmiana struktury osadniczej (1662–1676)
W pogłównym z 1676 r. sytuacja ulega wyraźnej zmianie. W Stelągach pojawiają się obok Stelągowskich następujące osoby:
• Andrzej Krasnodębski,
• Jakub Przesmycki,
• Kazimierz Konopka,
• Balcer Zaleski,
• oraz ponownie Stelągowski (bez imienia), wymieniony bezpośrednio obok Konopki.
Oznacza to, że w ciągu 14 lat Stelągi przekształcają się w wieś:
• wielorodzinną,
• współwłasnościową,
• stanowiącą lokalne skupisko drobnej szlachty.
Szczególnie istotne jest źródłowe potwierdzenie obecności Kazimierza Konopki w Stelągach – najstarszego pewnego przedstawiciela tej grupy w tej lokalizacji.
________________________________________ 4. Konopka w środowisku stelągowskim
Kazimierz Konopka występujący w Stelągach w 1676 r. funkcjonuje w tym samym kręgu co:
• Stelągowscy (pojawiąjący się również w Brodaczach, par. Sokołów Podl.),
• Przesmyccy,
• Krasnodębscy. (pojawiający się również w Wojewódkach Pankach, par. Sokołów Podl.)
Najbliższym miejscem położonym 25 km od Stelągów gdzie w XVII w. funkcjonowali Konopkowie (źródła: pogłówne 1662 r., Wyroki Trybunału Lubelskiego 1659 r.) były: Miodusy Dworaki i Miodusy Inochy. Istnieje więc bardzo duże prawdopodobieństwa, że Kazimierz Konopka przybył do Stelągów właśnie stamtąd. Zgodnie z przyjętą przeze mnie hipotezą w kolejnych latach można zaobserwować ewolucję nazwiska od formy Konopka do Konopiński.
________________________________________ 5. Konopińscy w księgach metrykalnych – sieć chrzestnych
Analiza metryk chrztów dzieci Konopińskich wskazuje na ich głęboką integrację z lokalnym środowiskiem szlacheckim.
Dzieci Krzysztofa Konopińskiego (nie wszystkie):
• 1690 – Jan Konopiński, ur. w Wojewódkach Pankach
Chrzestni:
– Wawrzyniec Dmowski
– Zofia Tchórznicka
• 1696 – Maciej Konopiński, ur. w Wojewódkach Pankach
Chrzestni:
– Aleksander Wojewódzki (identyfikowany jako zarządca dóbr Wilczyce w ziemi łukowskiej)
– Marianna Wojewódzka
• 1701 – Marianna Konopińska, ur. w Kudelczynie
Chrzestni:
– Mateusz Rozbicki, przydomek Goździak
– Helena / Elżbieta Kudelska
Dobór chrzestnych wskazuje jednoznacznie na:
• relacje z rodzinami Wojewódzkich, Kudelskich, Dmowskich,
• brak powiązań z obcymi środowiskami terytorialnie,
• funkcjonowanie Konopińskich w obrębie jednego, zwartego kręgu.
________________________________________ 6. Tomasz Konopka jako element starszej warstwy
W materiale źródłowym (par. Rozbity Kamień) występuje również kilkukrotnie w latach 1689-1691 Tomasz Konopka jako chrzestny (brak sprzeczności chronologicznych z pokoleniem Kazimierza Konopki). Jego obecność:
• potwierdza funkcjonowanie nazwiska/przydomka Konopka przed pełną stabilizacją formy Konopiński,
• wskazuje na co najmniej dwupokoleniową obecność tej grupy w środowisku stelągowskim.
________________________________________ 7. Stelągowscy, Wojewódzcy, Krasnodębscy i Przesmyccy jako rdzeń środowiska
Rodziny:
• w tych samych rejestrach podatkowych,
• w tej samej parafii,
• jako wzajemni chrzestni i świadkowie.
Ich relacje są trwałe od co najmniej 2. poł. XVII w. do lat 30. XVIII w. Konopińscy funkcjonują w tym układzie jako element równorzędny, a nie marginalny. Dzieci protoplasty rodziny – Krzysztofa Konopińskiego/Konopki chrzczone są w par. Robity Kamień, ale ich miejscowość pochodzenia to Wojewódki Panki (par. Sokołów Podlaski). Dopiero od początku XVIII w. jest to Kudelczyn – gdzie Konopińscy mieszkali prawie do końca XIX w.
________________________________________ 8. Wariant „ruciński” – tło onomastyczne
W parafii Rozbity Kamień w latach 1631–1634 występuje rodzina Rucińskich z przydomkiem:
• Konopczak
Fakt ten:
• potwierdza istnienie starszej warstwy onomastycznej,
• wskazuje, że nazwa Konopczak funkcjonowało pierwotnie jako przydomek,
• pozwala hipotetycznie wiązać późniejszych Konopińskich z Kudelczyna z lokalnym, wcześniejszym kompleksem rodowym.
Nie stoi to w sprzeczności z ustaleniami dotyczącymi Stelągów, lecz je pogłębia.
________________________________________ 9. Stabilizacja nazwiska (ok. 1700–1730)
Na początku XVIII wieku nazwisko Konopiński:
• występuje w jednolitej formie,
• jest dziedziczne,
• pozostaje trwale związane z tym samym środowiskiem parafialnym.
Proces przejścia od Konopka do Konopiński należy uznać za zakończony najpóźniej w pierwszych dekadach XVIII w.
________________________________________ 10. Wnioski
1. Najstarszym hipotetycznym ośrodkiem genezy Konopińskich są Stelągi.
2. Ród wyłania się lokalnie ze środowiska drobnoszlacheckiego, bez odległej migracji zewnętrznej.
3. Forma Konopka stanowi starszą warstwę onomastyczną nazwiska.
4. Sieć chrzestnych jednoznacznie potwierdza integrację Konopińskich z rodzinami Stelągowskich, Wojewódzkich, Przesmyckich i Kudelskich.
5. Wariant „ruciński” stanowi realne, wcześniejsze tło przydomkowe.
