Geneteka - Sprawdź występowanie nazwiska

Tematy - indeksacja i digitalizacja metryk, projekty PTG

Moderatorzy: maria.j.nie, elgra, Galinski_Wojciech

GeneRys

Sympatyk
Adept
Posty: 39
Rejestracja: wt 30 kwie 2024, 22:10

Geneteka - Sprawdź występowanie nazwiska

Post autor: GeneRys »

Jako czynnie indeksujący korzystam również z zawartości bazy Geneteki choćby dla sprawdzenia częstości występowania nazwisk - zwłaszcza tych karykaturalnie przekręconych, które napotykam w przeglądanych metrykach. Doceniam udostępnioną statystykę prezentowana na stronie Geneteka "Sprawdź występowanie nazwiska " z podziałem na regiony i rodzaje aktów.
Wybór "Wyszukiwanie dokładne'" działa tak, jak to intuicyjnie rozumiemy - zaś przy nie zaznaczonym 'v' mamy mix ukrytych form nazwisk, który podrzucają nam zaimplementowane algorytmy 'dopasowujące' wszelkie formy zniekształconych lub podobnych np. fonetycznie lub typowych odchyłek, jak literówki i pomijanie "ptaszków i ogonków" w polskich znakach diakrytycznych i to jest OK.
Nie zamierzam tu wnikać w szczegóły algorytmów ale dla bardziej praktycznej pomocy dla wyszukujących nazwisk przydałoby się wyświetlić również statystykę (liczbę występowania) poszczególnych form nazwisk uwzględnionych zapytaniu - tym niedokładnym - co pozwoliłoby ocenić, która 'upodobniona' forma jest statystycznie najbliższa tej napotkanej w metryce.

PONIŻSZE zapytanie jest już nieaktualne :mrgreen: XXXXX
Nie wiem co autor miał ma myśli umieszczając w prawym szarym pustym panelu tej strony prompt:
"Ta zawartość jest zablokowana. Skontaktuj się z właścicielem witryny, aby rozwiązać ten problem."
ale może to jest właśnie miejsce zarezerwowane na rozwiązanie takich problemów?
:D XXXX

No to sobie sam już wyjaśniłem zawartość ukrytego prawego szarego panelu na stronie https://geneteka.genealodzy.pl/index.php?op=se&lang=pol
która została przekształcona na Genealogiczna Wyszukiwarka Nazwisk https://geneszukacz.genealodzy.pl/index.php?search_lastname=&from_date=&to_date=&exac=1&lang=pol&op=se
z nową szatą graficzną, gdzie panel ma już widoczną przypisaną funkcję.
Nowa strona nie rozwiązuje jednak postulowanego problemu więc zainteresowanym podpowiadam stronę prezentującą Polskie nazwiska wg bazy pesel https://polskienazwiska.pl/n/KOWAL na której oprócz regionalnej statystyki rozkładu szukanego nazwiska w pkt.5 wymieniono nazwiska o "podobnej" pisowni. Oczywiście w miejsce przykładowego nazwiska KOWAL należy podać poszukiwane :D
Pozdrawiam
Ryszard - GeneRys
Ostatnio zmieniony wt 06 sty 2026, 20:16 przez GeneRys, łącznie zmieniany 2 razy.
x_hanna

Sympatyk
Mistrz
Posty: 74
Rejestracja: pt 21 paź 2016, 15:25

Re: Geneteka - Sprawdź występowanie nazwiska

Post autor: x_hanna »

GeneRys pisze: pn 05 sty 2026, 00:57 Jako czynnie indeksujący korzystam również z zawartości bazy Geneteki choćby dla sprawdzenia częstości występowania nazwisk - zwłaszcza tych karykaturalnie przekręconych, które napotykam w przeglądanych metrykach. Doceniam udostępnioną statystykę prezentowana na stronie Geneteka "Sprawdź występowanie nazwiska " z podziałem na regiony i rodzaje aktów. [...]
Też "czynnie indeksuję" ;) i też korzystam z geneteki, aby potwierdzić sobie nazwiska, których domyślam się w mało czytelnym akcie.
Nie rozumiem jednak Twojego ukierunkowania na statystykę podobnie brzmiących nazwisk - w czym statystyka miałaby pomóc Ci w indeksowaniu?
W indeksie powinno się wpisywać to co jest w akcie, choćby było karykaturalnie przekręcone. Niech rodzinni genealodzy dochodzą prawdy, czy dany akt dotyczył ich przodków czy nie. Zważ też, że przekręcone nazwisko mogło na stałe przylgnąć do jakiejś gałęzi rodziny.

Przy wyszukiwaniu dokładnym końcówkę nazwiska można zamaskować znakiem gwiazdki np. "Pietras*" ograniczając nieco rozrzut wyników.

Dokładniejsze wyszukania warto robić nie na stronie głównej, ale na konkretnym terenie (województwie itp), a nawet parafii, korzystając z dodatkowych opcji.

A prawy szary pusty panel był chyba kiedyś wypełniony, coś mi się kojarzy, ale konkretów nie pamiętam.
Pozdrawiam, Hanna
Giemza_Karol

Sympatyk
Ekspert
Posty: 98
Rejestracja: śr 14 gru 2016, 01:25

Re: Geneteka - Sprawdź występowanie nazwiska

Post autor: Giemza_Karol »

Moim zdaniem jeżeli nazwisko jest przekręcone to wpisujemy go w polu G, a nazwisko w brzmieniu współczesnym wpisujemy w H. Zgodnie z instrukcją indeksowania.

Wilk syty i owca cała.

Przykład dla hutnika szkła o nazwisku Amer:

https://geneteka.genealodzy.pl/index.ph ... _date=1840

Ma wpisane Amer, Mamer, Ahmer.
Nie znajdziesz go nawet jak zastosujesz "gwiazdki".

Ale gdyby indeksujący wpisał Amer w polu H, a Ahmer w polu G - to można by go od razu znależć bez kombinowania z gwiazdkami.

Szkoda, że admini nie akceptują dodania "nazwiska współczesnego" w ramach robienia poprawek. Jak indeksujący od razu tego nie zrobi - to bez straty kilku godzin nie znajdziesz hutnika w Genetece.
GeneRys

Sympatyk
Adept
Posty: 39
Rejestracja: wt 30 kwie 2024, 22:10

Re: Geneteka - Sprawdź występowanie nazwiska

Post autor: GeneRys »

Droga Haniu,
Dziękuję za odpowiedź choć nie oczekiwałem podpowiedzi, jak posługiwać się narzędziami dostępnymi na portalu genealodzy.pl, gdyż korzystam z niego z powodzeniem od paru lat to może inni czytający będą mogli z prowadzonej tu dyskusji dowiedzieć się czegoś nowego.
Moje zapytanie i jednocześnie postulat jest adresowany do decydentów i administrujących portalem genealodzy.pl co nie oznacza, że nie jestem zainteresowany opinią innych osób korzystających z funkcji tegoż portalu. Ze względów technicznych odpowiem po kolei fragmentami…
x_hanna pisze: pn 05 sty 2026, 14:19Dokładniejsze wyszukania warto robić nie na stronie głównej, ale na konkretnym terenie (województwie itp.), a nawet parafii, korzystając z dodatkowych opcji.
Ja korzystam z wielu form prezentowania nazwisk nie tylko na Genetece ale również tych współcześnie występujących w rozkładzie regionalnym w bazie Pesel. Z czysto pragmatycznych względów analizę prowadzę metodą 'od ogółu do szczegółów" stąd też najpierw sięgam po dane syntetyczne (dla porównań terytorialnych co jest szczególnie ważne, gdy parafia leży na granicy paru województw i wędrówek ludów :) ) a tylko w razie potrzeby sięgam do bardziej szczegółowych informacji ograniczonych od ścisłego obszaru np. tylko parafia i/lub okolice co bywa niekiedy mniej przejrzyste a tym samym pochłania więcej czasu, gdyż na zapytanie otrzymujemy wielostronicową odpowiedź.
x_hanna pisze: pn 05 sty 2026, 14:19Nie rozumiem jednak Twojego ukierunkowania na statystykę podobnie brzmiących nazwisk - w czym statystyka miałaby pomóc Ci w indeksowaniu?...
Doprecyzuję więc swój wstępny post o co chodzi z tym nazwiskiem i statystykami a chodzi tu podstawową uwspółcześnioną formę nazwiska oraz Vel jaką należałoby przypisać probantowi dla łatwiejszego kojarzenia osób w rody (określając zagadnienie futurystycznie - półautomatycznego wyszukiwania powiazań osób np. przez AI, gdzie algorytmy korzystają z szeroko rozumianych metod statystycznych). W tym sensie dane statystyczne dotyczące częstości występowania określonej formy nazwiska pozwalają ocenić czy rozpatrywana forma jest unikalna - przypadkowa czy też występuje regularnie zwiększając tym samym prawdopodobieństwo jej poprawności.
Folklorystyczne, kreatywne i zniekształcone translacją wersje nazwisk umieszczam w kolumnie przeznaczonej na 'metrykalną postać nazwiska' co by to nie miało oznaczać, która finalnie ukazuje się w indeksie łącznie z Vel pod żółtą ikonką wielokropka z prawej strony nazwiska.
Bez obrazy ale jako emerytowany informatyk mam trochę inne spojrzenie na cel tworzenia rzetelnych baz danych, które nie powinny stanowić "rodzaju wysypiska" do którego wrzuca się bezkrytycznie wszystko 'jak leci' tylko dlatego, że tak to ktoś kiedyś w przeszłości pomyłkowo lub bezmyślnie nagryzmolił do księgi a teraz dla zachowania wierności indeksujący mają mozolnie bez zastanowienia utrwalić to w Genetece.
Pomysł, że ma być dużo - niekoniecznie z sensem - kłuci się z moim pojęciem logiki działania tym bardziej, że indeksujący firmuje swoim nickiem zgłoszony indeks.
Przepełnienie "wysypiska" generuje problemy techniczne i finansowe takie, jak spowolnienie działania systemu, liczniejsze awarie i kosztowna wymiana sprzętu oraz oprogramowania by niekorzystną sytuacje choćby czasowo opanować.
Doświadczamy tego obecnie w postaci ‘kulawo’ działającego naszego portalu.
CDN...
Pozdrawiam
Ryszard, GeneRys,
Ostatnio zmieniony wt 06 sty 2026, 17:31 przez GeneRys, łącznie zmieniany 1 raz.
Giemza_Karol

Sympatyk
Ekspert
Posty: 98
Rejestracja: śr 14 gru 2016, 01:25

Re: Geneteka - Sprawdź występowanie nazwiska

Post autor: Giemza_Karol »

Ja kiedyś też myślałem, że ewidentnych pomyłek w nazwiskach nie powinno się umieszczać w bazie - robiąc "śmietnik".
Jednak ma to sens jeżeli dana osoba bierze ślub po 1810 roku w obcej parafii. Wtedy jest szansa, że przedstawia alegat - odpis aktu chrztu, który zwykle jest wierną kopią - łącznie z błędnym nazwiskiem. Wypisujący alegat ksiądz (często już nie ten sam) potwierdza zgodność z oryginałem - więc przepisuje dokładnie z aktu chrztu.
Potem w akcie małżeństwa to przekręcone nazwisko może być znowu wpisane tak jak w alegacie - szczególnie, że dokładny akt opisowy ślubu sporządzano po fakcie - posiłkując się raptularzem i właśnie alegatami.
W wyniku tego możemy mieć spójność danych chrztu i ślubu poprzez błędne nazwisko.

Dlatego idealnie byłoby wpisywać oryginał w polu "oryginał" - a poprawne nazwisko w polu "współczesne".
ODPOWIEDZ

Wróć do „Indeksacja metryk - projekty PTG”