ŁG 1610 Kraszyńska

[kwroblewska]

Proszę o rozczytanie i rozpisanie zapisu
Kraszyńska aprobuje zapis str.174
https://zapodaj.net/plik-JShcTQGjEQ
występujace nazwiska to Zaborowska, Kraszyński, Pęgowski, wieś Krasino.....

Dziękuję,
-------
Krystyna

[PPPietrzak]

Proszę o rozczytanie i rozpisanie zapisu
Kraszyńska aprobuje zapis str.174
https://zapodaj.net/plik-JShcTQGjEQ
występujace nazwiska to Zaborowska, Kraszyński, Pęgowski, wieś Krasino.....

Dziękuję,
-------
Krystyna

Dokument to wpis do ksiąg sądowych (prawdopodobnie grodzkich), w którym Zofia z Zaborowskich Kraszyńska potwierdza i akceptuje darowiznę dokonaną przez jej męża.

Transkrypcja tekstu (Łacina)
Tytuł (z nagłówka): Kraszinska approbat inscriptionem

Tekst główny:

Coram Off[ici]o Cap[ita]neali et Actis praesen[tibus] Castren[sibus] Lanc[iciensi?] personal[iter] comparens

Nobilis Zofia Zaborowska Nobilis Gabrielis Kraszinski consors legitti-

ma mente et corpore sana A iure Ter[rest]ri districtibus suis propriis et quam sibi com-

peten[ti] Jurisd[ictio]ne receden[s] Praesen[ti] vero Cap[ita]neali Castren[si] Lanc[iciensi?] Jurisd[ictio]ni

Se cum bonis omnibus actib[us] praesen[tibus] total[iter] subicien[s] et incorporan[s] publice

ac benevole recognouit Quia ipsa cum praefati mariti sui ac Nobilium Jo-

annis Zaborowski et Stanislai Pęgoski amicorum suorum de linea pa-

terna consanguineorum personali assistentia et benevolo consensu super

Inscriptionem Donatoriam et Resignatoriam bonorum in villa et haereditate

Kraszino Terra Syradi[ensi] consisten[tium] per praefatum suum maritum in per-

sonam Nobilis Stanislai Kraszinski coram actis praesen[tibus] factam et re-

cognitam, ac in se latius tractan[tem] de omni iure suo refformatorio ad

vitalicio et alio quopiam cum ad bona suprascripta ab eodem marito suo

seu alia quavis bona ex quacunq[ue] oc[casi]one concernen[te] benevole con-

sensit et consentit in effectu eamq[ue] in toto prout in se descripta extat

approbat ratificat [utr]inq[ue] et robur firmitatis perpetuis habere vult temporib[us]

eisdem et iuribus suis quibusvis illis inscript[ionis] praenominato Nobili Stani-

slao Kraszinski et eorum bonorum iure quovis legitimo haeredi ce-

dit et [condescendit?]... [tekst ucięty]

Tłumaczenie i opis treści (Polski)
Kraszyńska aprobuje zapis (inskrypcję)

Przed Urzędem Starościńskim i do Ksiąg niniejszych Grodzkich Łęczyckich* (skrót Lanc sugeruje Łęczycę, sąsiadującą z Ziemią Sieradzką) stawiwszy się osobiście Szlachetna Zofia Zaborowska, małżonka prawna Szlachetnego Gabriela Kraszyńskiego, będąca zdrową na umyśle i ciele. Odstepując od swojego właściwego sądu ziemskiego i jurysdykcji, a poddając się całkowicie obecnej jurysdykcji Starościńskiej Grodzkiej, publicznie i dobrowolnie zeznała:

Że ona – przy osobistej asyście i za dobrowolną zgodą wspomnianego swojego męża oraz Szlachetnych Jana Zaborowskiego i Stanisława Pęgowskiego (przyjaciół swoich i krewnych z linii ojcowskiej) – wyraża zgodę na Zapis Darowizny i Rezygnacji (przekazania) dóbr we wsi i dziedzictwie Krasino, leżących w Ziemi Sieradzkiej.

Zapis ten został dokonany przez jej wspomnianego męża (Gabriela) na osobę Szlachetnego Stanisława Kraszyńskiego w niniejszych aktach.

Zofia Zaborowska dobrowolnie zgadza się na tę transakcję, rezygnując ze wszelkich swoich praw, w tym prawa do oprawy posagowej (reformatorium), dożywocia (vitalicio) lub jakichkolwiek innych roszczeń do wyżej wymienionych dóbr, jakie mogłyby jej przysługiwać od męża. W całości aprobuje i ratyfikuje ten dokument, chcąc, aby miał on moc wiecznej trwałości, i ustępuje ze swoich praw na rzecz wspomnianego Szlachetnego Stanisława Kraszyńskiego.

Kluczowe dane genealogiczne i geograficzne:
Główna bohaterka: Zofia z Zaborowskich Kraszyńska.

Mąż: Gabriel Kraszyński.

Beneficjent (odbiorca dóbr): Stanisław Kraszyński.

Asysta (krewni ze strony ojca Zofii): Jan Zaborowski i Stanisław Pęgowski (w tekście Pęgoski).

Miejscowość (dobra ziemskie): wieś Krasino (dziedziczna).

Lokalizacja: Ziemia Sieradzka (Terra Syradiensis).

Charakter aktu: Żona zrzeka się swoich praw (np. zabezpieczenia posagu na dobrach męża), aby umożliwić mężowi swobodne przekazanie wsi Krasino Stanisławowi Kraszyńskiemu.

[GrabowskiF]

tłumaczę z Gemini PRO.

Przemysławie, czy w jakiś sposób weryfikujesz to, co wyrzuca AI?

ChatGPT 5.2 (też płatny) daje takie tłumaczenie (odczyt bezpośrednio ze skanu, nie ingerowałem w treść):

***
Poniżej wierna transkrypcja sensu oraz tłumaczenie na polski, z zachowaniem stylu kancelaryjno-łacińskiego. Tam, gdzie pismo jest niejednoznaczne, zaznaczam to w nawiasach kwadratowych.

Sens łaciński (rekonstrukcja treści)

Krzysiuszka approbat inscriptionem

Coram Officio Capitanei et assessoris eius Celsissimi Cancellariae personalis comparens
Nobilis Josephus Zaborowski, Nobilis Stanislaus Krasiński consors legitimus,
una mente et corpore sana, iure et deliberatione propria et quieta,
petens jurisdictione accedens Strobów et Capitanei Cancellariae jurisdictioni,
se cum bonis omnibus a se praesenti nihil subreptum et nec oppressum publice
ac benevole recognovit omnia ipsa cum praefati mariti sui a Nobilium Jo:
annis Zaborowski et Stanislai Krasiński amicorum bonorum de libera patre,
sine consanguineorum generalis assistentia et benevolo consensu super
inscriptionem donationem et resignatiam bonorum in villa et hereditate
Krzysiuszka terragiis adiacentibus consistent per praesens hanc manibus propria
scriptam Nobilis Stanislai Krasiński coram adlegentibus factam et re-
cognitam eam in se habeat ratam et omni iure sine legitimatione ad
vitalicium et alio quopiam eam ad bona spectantia adesse mariti sui.

Seu alia quavis persona ex quacumque sorte conveniens benevole con-
sistit et conventum se optime eam in se sine ulla contradictione extat.

Approbavit ratificavit omnia et roboravit nihilque praetextu habere voluit,
eisdem et inviolabilibus futuris illos approbavit per omnia Nobilis Stan-
islaus Krasiński sibi et eorum bonorum una quavis legitimo successore etc.

Tłumaczenie na język polski

Krzysiuszka – zatwierdza zapis (inskrypcję).

Przed Urzędem Kapitańskim oraz jego asesorem Najjaśniejszej Kancelarii Osobistej,
stawiła się osobiście Szlachetna Józefa Zaborowska, prawna małżonka
Szlachetnego Stanisława Krasińskiego, będąca przy zdrowych zmysłach
i ciele, działając z własnej, spokojnej i rozważnej woli,
zwracając się do jurysdykcji Strobowa oraz Kapitana Kancelarii,
i oświadczyła publicznie, iż wraz ze wszystkimi swymi dobrami
nic nie zostało jej odebrane, ukryte ani przymuszone,
lecz dobrowolnie uznaje wszystko, co wraz z wyżej wymienionym mężem swoim
otrzymała od Szlachetnych Jana Zaborowskiego i Stanisława Krasińskiego,
przyjaciół i dobroczyńców, z wolnej woli ojcowskiej,
bez ogólnej asysty krewnych, lecz za ich życzliwą zgodą,
co do zapisu, darowizny i rezygnacji dóbr wsi i dziedzictwa
Krzysiuszka wraz z przyległymi gruntami,
jak to niniejszym własnoręcznie sporządzone zostało przez
Szlachetnego Stanisława Krasińskiego wobec obecnych,
i że uznaje to za ważne, skuteczne i obowiązujące,
bez potrzeby dalszej legitymacji,
tak co do dożywocia, jak i wszelkich innych praw do dóbr należnych jej mężowi.

Oświadcza również, iż jakakolwiek inna osoba, z jakiegokolwiek stanu,
mogąca się pojawić, nie wniesie żadnego sprzeciwu,
a ona sama w pełni i bez zastrzeżeń przyjmuje to zobowiązanie.

Zatwierdziła, ratyfikowała i umocniła wszystko,
nie chcąc mieć żadnego pretekstu do podważenia,
uznając te zapisy za nienaruszalne na przyszłość,
dla siebie oraz wszystkich prawnych następców dóbr
Szlachetnego Stanisława Krasińskiego itd.
***

I teraz które AI tłumaczy poprawnie?
Czy dla Ciebie, Krystyno, ma to jakąś wartość?
Brakuje Andrzeja75...

[PPPietrzak]

tłumaczę z Gemini PRO.

Przemysławie, czy w jakiś sposób weryfikujesz to, co wyrzuca AI?

ChatGPT 5.2 (też płatny) daje takie tłumaczenie (odczyt bezpośrednio ze skanu, nie ingerowałem w treść):

***
Poniżej wierna transkrypcja sensu oraz tłumaczenie na polski, z zachowaniem stylu kancelaryjno-łacińskiego. Tam, gdzie pismo jest niejednoznaczne, zaznaczam to w nawiasach kwadratowych.

Sens łaciński (rekonstrukcja treści)

Krzysiuszka approbat inscriptionem

Coram Officio Capitanei et assessoris eius Celsissimi Cancellariae personalis comparens
Nobilis Josephus Zaborowski, Nobilis Stanislaus Krasiński consors legitimus,
una mente et corpore sana, iure et deliberatione propria et quieta,
petens jurisdictione accedens Strobów et Capitanei Cancellariae jurisdictioni,
se cum bonis omnibus a se praesenti nihil subreptum et nec oppressum publice
ac benevole recognovit omnia ipsa cum praefati mariti sui a Nobilium Jo:
annis Zaborowski et Stanislai Krasiński amicorum bonorum de libera patre,
sine consanguineorum generalis assistentia et benevolo consensu super
inscriptionem donationem et resignatiam bonorum in villa et hereditate
Krzysiuszka terragiis adiacentibus consistent per praesens hanc manibus propria
scriptam Nobilis Stanislai Krasiński coram adlegentibus factam et re-
cognitam eam in se habeat ratam et omni iure sine legitimatione ad
vitalicium et alio quopiam eam ad bona spectantia adesse mariti sui.

Seu alia quavis persona ex quacumque sorte conveniens benevole con-
sistit et conventum se optime eam in se sine ulla contradictione extat.

Approbavit ratificavit omnia et roboravit nihilque praetextu habere voluit,
eisdem et inviolabilibus futuris illos approbavit per omnia Nobilis Stan-
islaus Krasiński sibi et eorum bonorum una quavis legitimo successore etc.

Tłumaczenie na język polski

Krzysiuszka – zatwierdza zapis (inskrypcję).

Przed Urzędem Kapitańskim oraz jego asesorem Najjaśniejszej Kancelarii Osobistej,
stawiła się osobiście Szlachetna Józefa Zaborowska, prawna małżonka
Szlachetnego Stanisława Krasińskiego, będąca przy zdrowych zmysłach
i ciele, działając z własnej, spokojnej i rozważnej woli,
zwracając się do jurysdykcji Strobowa oraz Kapitana Kancelarii,
i oświadczyła publicznie, iż wraz ze wszystkimi swymi dobrami
nic nie zostało jej odebrane, ukryte ani przymuszone,
lecz dobrowolnie uznaje wszystko, co wraz z wyżej wymienionym mężem swoim
otrzymała od Szlachetnych Jana Zaborowskiego i Stanisława Krasińskiego,
przyjaciół i dobroczyńców, z wolnej woli ojcowskiej,
bez ogólnej asysty krewnych, lecz za ich życzliwą zgodą,
co do zapisu, darowizny i rezygnacji dóbr wsi i dziedzictwa
Krzysiuszka wraz z przyległymi gruntami,
jak to niniejszym własnoręcznie sporządzone zostało przez
Szlachetnego Stanisława Krasińskiego wobec obecnych,
i że uznaje to za ważne, skuteczne i obowiązujące,
bez potrzeby dalszej legitymacji,
tak co do dożywocia, jak i wszelkich innych praw do dóbr należnych jej mężowi.

Oświadcza również, iż jakakolwiek inna osoba, z jakiegokolwiek stanu,
mogąca się pojawić, nie wniesie żadnego sprzeciwu,
a ona sama w pełni i bez zastrzeżeń przyjmuje to zobowiązanie.

Zatwierdziła, ratyfikowała i umocniła wszystko,
nie chcąc mieć żadnego pretekstu do podważenia,
uznając te zapisy za nienaruszalne na przyszłość,
dla siebie oraz wszystkich prawnych następców dóbr
Szlachetnego Stanisława Krasińskiego itd.
***

I teraz które AI tłumaczy poprawnie?
Czy dla Ciebie, Krystyno, ma to jakąś wartość?
Brakuje Andrzeja75...

Weryfikuję zazwyczaj najważniejsze rzeczy: nazwiska ludzi i nazwy miejscowości. Tutaj występuje najwięcej błędów/przekręceń. Czasami muszę mu poprawiać na właściwe nazwiska i nazwy miesjcowości (w kontekście konkretnych regionów kraju) i wtedy dokładność tłumaczenia jest bardzo wysoka (sprawdzona na moich własnych poszukiwaniach do drzewa geneaologicznego)

Oczywiście, jeśli ktoś ma jakiś problem z moim tłumaczeniem przyglądam się bliżej.

[Bartek_M]

Przemysławie, czy w jakiś sposób weryfikujesz to, co wyrzuca AI?

ChatGPT 5.2 (też płatny) daje takie tłumaczenie (odczyt bezpośrednio ze skanu, nie ingerowałem w treść):

W tej wykonanej przez Gemini transkrypcji dostrzegłem na szybko kilkanaście błędnie odczytanych słów, a fragmenty je zawierające zostały pominięte w tłumaczeniu. Zasadniczy sens zapisu i dane osobowe zostały jednak zachowane.

Zgadzam się, że potrzeba weryfikować każdą transkrypcję i tłumaczenie wykonane przez LLM-y. Trzeba jednak przyznać, że Gemini na ogół ŚWIETNIE sobie radzi z samym rozpoznawaniem rodzaju zapisu, charakteru transakcji itp., a to już duża pomoc przy aktach grodzkich.

ChatGPT jest słabiutki.

[PPPietrzak]

Co jedno AI sądzi o drugim, w kontekście tego tłumaczenia.

Nie bronie żadnego z nich. To narzędzia które w dobrych rękach mogą zdziałać wiele.

PODSUMOWANIE RÓŻNIC W ODCZYCIE DOKUMENTU

Główna różnica polega na tym, że odczyt dokonany przez Gemini opiera się na rzeczywistej analizie pisma ręcznego (paleografii), podczas gdy wersja Chat GPT jest tzw. halucynacją modelu językowego, który zmyślił treść, dopasowując losowe słowa do stylu prawniczego, ale ignorując faktyczny zapis na zdjęciu. Poniżej szczegółowe różnice:

1. Błędy genealogiczne (Imiona i nazwiska) Najważniejsza różnica dotyczy tożsamości osób występujących w akcie. Wersja Chat GPT błędnie zidentyfikowała główną bohaterkę jako „Józefę” (od łacińskiego męskiego imienia Josephus), podczas gdy w oryginale wyraźnie widnieje imię „Zofia”. Jeszcze poważniejszy błąd dotyczy osoby męża. Chat GPT „ożenił” bohaterkę ze Stanisławem Krasińskim (który w rzeczywistości jest tylko odbiorcą dóbr), podczas gdy prawdziwym mężem zapisanym w dokumencie jest Gabriel Kraszyński. Dodatkowo Chat GPT pominął nazwisko rodowe świadka – Stanisława Pęgowskiego, zmieniając go na Krasińskiego, co usuwa z dokumentu całą linię krewnych Pęgowskich.

2. Błędy geograficzne (Miejscowości) Wersja Chat GPT wymyśliła nieistniejącą nazwę wsi „Krzysiuszka” oraz miejscowość „Strobów”. W rzeczywistości dokument dotyczy wsi „Krasino” (w tekście Kraszino) położonej w Ziemi Sieradzkiej. Błąd ten jest kluczowy przy ustalaniu majątku rodowego.

3. Błędy w tłumaczeniu urzędów i funkcji Chat GPT przetłumaczył łacińskie słowo „Capitaneus” jako wojskowego „Kapitana”, a urząd jako „Kancelarię Osobistą”. W kontekście dawnego prawa polskiego jest to błąd merytoryczny. „Capitaneus” w księgach sądowych oznacza Starostę, a dokument spisano przed Urzędem Starościńskim (Grodzkim), a nie wojskowym.

Wnioski końcowe Wersja Gemini odtwarza faktyczny stan prawny i historyczny: Zofia z Zaborowskich (żona Gabriela Kraszyńskiego) zrzeka się praw do wsi Krasino na rzecz Stanisława Kraszyńskiego przy asyście krewnego Pęgowskiego. Wersja Chat GPT stworzyła fikcyjną transakcję Józefy i Stanisława dotyczącą nieistniejącej wsi, co czyni ją nieprzydatną do badań genealogicznych.

[PPPietrzak]

Przemysławie, czy w jakiś sposób weryfikujesz to, co wyrzuca AI?

ChatGPT 5.2 (też płatny) daje takie tłumaczenie (odczyt bezpośrednio ze skanu, nie ingerowałem w treść):

W tej wykonanej przez Gemini transkrypcji dostrzegłem na szybko kilkanaście błędnie odczytanych słów, a fragmenty je zawierające zostały pominięte w tłumaczeniu. Zasadniczy sens zapisu i dane osobowe zostały jednak zachowane.

Zgadzam się, że potrzeba weryfikować każdą transkrypcję i tłumaczenie wykonane przez LLM-y. Trzeba jednak przyznać, że Gemini na ogół ŚWIETNIE sobie radzi z samym rozpoznawaniem rodzaju zapisu, charakteru transakcji itp., a to już duża pomoc przy aktach grodzkich.

ChatGPT jest słabiutki.

Prawda co napisałeś. Gdyby usiąść na dłużej i zadawać mu po kolei po 3-4 linijki, zamiast całości tekstu na raz, wyniki byłyby dużo lepsze.

[kwroblewska]

Przemku, bardzo serdecznie dziękuję za pomoc .

Wsparcie Gemini Pro tak mi się spodobało!!!, że zastanawiam się czy JA bym ogarnęła Gemini a mój stary laptop nie odmówił współpracy.

tłumaczę z Gemini PRO.

I teraz które AI tłumaczy poprawnie?
Czy dla Ciebie, Krystyno, ma to jakąś wartość?
Brakuje Andrzeja75...

Cóż, dla mnie GURU od łaciny pozostanie Bartek_M .
Kiedyś na forum było inaczej, na jego tłumaczeniach, wyjaśnieniach uczyłam się łaciny i w dokumentach w ksiąg grodzkich staram się wyłapać podstawowe dane.

Ja nie oczekuję b. dokładnego tłumaczenia więc oba przekłady mnie zadowalają, są do użytku rodzinnego.
Uważam, że osoba prosząca o tłumaczenie powinna podawać nazwiska, bo wie kogo poszukuje, miejsce typu villa czy bonorum też można odszukać w tekscie, wie przed jakim sądem stają zainteresowani etc. Ustalenie zależności rodzinnych i dlaczego się spotkali w sądzie to mi sprawia kłopot. A jeszcze jak dochodzą dzieci z różnych małżeństw bo "pater" ma trzecią żonę to już się obraz zaciemnia.

Przypuszczam, że poprawne odczytanie zależy od jakości pisma i skanu. Wybrałam i wstawiłam takie które są b. czytelne. Czy np. takie skany jest w stanie odczytać Gemini? [bez tłumaczenia]
https://zapodaj.net/plik-wtLlr2uq35
Księgi grodzkie łęczyckie XVII są tak pozalewane atramentem, że smutno patrzeć.

Pozdrawiam,
Krystyna