Akty zgonów XIX wiek (par. Czermin)

[MagiQ]

Jak tłumaczymy na jezyk polski: "cancer uteri" w przypadku mężczyzn ?

[PPPietrzak]

Jak tłumaczymy na jezyk polski: "cancer uteri" w przypadku mężczyzn ?

Tłumaczenie dosłowne to oczywiście "rak macicy", co w przypadku mężczyzny jest anatomiczną niemożliwością. Jednak w XIX-wiecznych aktach zgonów (szczególnie pisanych przez księży, a nie lekarzy) takie wpisy się zdarzały i zazwyczaj wynikają z jednego z trzech powodów.

Oto jak należy to interpretować w kontekście genealogicznym i historycznym:

1. Rak prostaty (Najbardziej prawdopodobne)
W dawnej anatomii i medycynie istniało pojęcie "uterus masculinus" (macica męska), które odnosiło się do łagiewki sterczowej (części prostaty).

Ksiądz lub felczer, widząc guza w podbrzuszu, problem z oddawaniem moczu i bóle w tej okolicy, mógł użyć określenia "uteri" jako skrótu myślowego lub błędnego zastosowania terminologii medycznej, próbując określić raka prostaty (stercza).

Tłumaczenie: Rak prostaty (z adnotacją o oryginalnym wpisie).

2. Pomyłka z "Cancer Ventriculi" (Rak żołądka)
Rak żołądka był jedną z najczęstszych przyczyn zgonów w XIX wieku.

Łacińskie słowo ventriculi (żołądka) lub ventris (brzucha) mogło zostać błędnie zapisane lub skrócone w sposób przypominający uteri, szczególnie jeśli ksiądz pisał niestarannie lub przepisywał z brudnopisu.

Tłumaczenie: Możliwy błąd pisarski oznaczający raka żołądka.

3. Błąd kleriakalny (Lapsus calami)
Księża często wpisywali akty seriami. Jeśli przed mężczyzną zmarła kobieta na raka macicy, piszący mógł mechanicznie powtórzyć przyczynę zgonu ("ditto") przy kolejnym nazwisku, nie zastanawiając się nad płcią zmarłego.