Szukam informacji o kaszubskich nazwiskach:Jereczek, Birna, Schütza,Gamp,Hildebrant

[gvstvw]

Dzien dobry. Szukam informacji na temat nazwisk kaszubskich rodzin moich przodkow.

Moja 4xprababcia nazywala sie Brigitta zd. Schütza, ur. Ok. 1819 w Jamnie/Bytowie. Ciekawi mnie, czy jest pochodzenia niemieckiego, czy jej nazwisko zostalo zgermanizowane. Z tego co pamietam z moich poszukiwan, byla wyznania katolickiego. Jej matka nazywała się Elżbieta Birna ur. ok. 1785r.

Wie ktos, jaka moze byc etymologia tych nazwisk i ich etnicznosc?

Za to mąż Brigitty S. , Adam Jereczek był prawnukiem Doroty Gamp/Gemba, ktora byla corka Karoliny zd. Zmudy Trzebiatowskiej. Z tego co wiem, jest to drobnoszlacheckie nazwisko. Dlatego zastanawiam sie, czemu Jereczkowie, nie widniejacy w zadnych herbarzach wiazali sie ze szlachta?

Druga prababka Adama, nazywala sie Marianna Hildebrant. To kolejne niemiecko brzmiące nazwisko. Dodam, ze moja praprababka Waleska Jereczek byla corka Katarzyny v. Kiedrowski, wiec to kolejna szlachecka rodzina, ktora zwiazala sie z Jereczkami. Intryguje mnie fakt, ze nigdzie nie ma nic o tym, aby Jereczkowie byli szlachcicami.

Z pozdrowieniami
Gustaw

[kaphis]

Witam

Ostatnio zajmowałem się trochę rodziną Szyca która jak się okazało pierwotnie nazywała się Schütza. Też pochodzili z tej samej okolicy, Jamno , Parchowo, Gołczewo i Bytów. W Parchowie w 1846 jest ślub Jakuba Schütza i Brigity Schütza. Po więcej polecam indeksy Pomorskiego Towarzystwa Genealogicznego. Co do narodowości nie nam jest oceniać kim się czuli nasi przodkowie. Może w dokumentach coś znajdziesz.

Pozdrawiam

[Kukawka_stanisław]

Niewiele pomogę
Jeśli byli katolikami od zawsze, to byli ludnością miejscową i nazwiska zostały nieco zniemczone albo zkaszubszczone. Możliwe, że byli pochodzenia niemieckiego. Tu przywołać można tzw. Kosznajderię - potomkowie, katolicy, migrantów niemieckich jeszcze z czasów krzyżackich (z grubsza okolice Złotowa). Zachowali swój język do II wojny, potem ich wysiedlono (szkoda!). Część z nich z czasem wżeniała się w miejscowe rodziny i nazwisko pierwotnie niemieckie, potem często zmieniane pod wpływem miejscowego dialektu rozprzestrzeniało się w okolicy. Dziś te dawne kosznajderskie nazwiska są popularne na całym Pomorzu. Warto też wspomnieć o ludności miejskiej niemieckiego pochodzenia, często katolików, która niekiedy przenosiła się na wieś (chyba zwłaszcza w XIX wieku).
Co do szlachectwa to w XVII i XVIII w. część Kaszubów (i nie tylko) otrzymała szlachectwo (np. od Jana III Sobieskiego) - stąd przed nazwiskami "von" czy "de", ale i ciekawe przydomki (np. Złosz czy Słosz, Jajecko i inne). Nie miało to wpływu na zawierane małżeństwa (zwłaszcza w XIX wieku). Ponadto po wojnach napoleońskich (a może już wcześniej) uboga szlachta najmowała się na dzierżawy królewszczyzn, którymi potem władze zaborcze ich uwłaszczyły. Warto zauważyć że gburzy byli dość majętni (XIX i pocz. XX wieku). Pod zaborami owo "von" już nic nie znaczyło, choć podobno w czasie I wojny pomagało rekrutom w armii i na froncie, kiedy podoficerowie i oficerowie mieli podkomendnych "von".
Pozdrawiam
Stanisław Kukawka

[gvstvw]

Niewiele pomogę
Jeśli byli katolikami od zawsze, to byli ludnością miejscową i nazwiska zostały nieco zniemczone albo zkaszubszczone. Możliwe, że byli pochodzenia niemieckiego. Tu przywołać można tzw. Kosznajderię - potomkowie, katolicy, migrantów niemieckich jeszcze z czasów krzyżackich (z grubsza okolice Złotowa). Zachowali swój język do II wojny, potem ich wysiedlono (szkoda!). Część z nich z czasem wżeniała się w miejscowe rodziny i nazwisko pierwotnie niemieckie, potem często zmieniane pod wpływem miejscowego dialektu rozprzestrzeniało się w okolicy. Dziś te dawne kosznajderskie nazwiska są popularne na całym Pomorzu. Warto też wspomnieć o ludności miejskiej niemieckiego pochodzenia, często katolików, która niekiedy przenosiła się na wieś (chyba zwłaszcza w XIX wieku).
Co do szlachectwa to w XVII i XVIII w. część Kaszubów (i nie tylko) otrzymała szlachectwo (np. od Jana III Sobieskiego) - stąd przed nazwiskami "von" czy "de", ale i ciekawe przydomki (np. Złosz czy Słosz, Jajecko i inne). Nie miało to wpływu na zawierane małżeństwa (zwłaszcza w XIX wieku). Ponadto po wojnach napoleońskich (a może już wcześniej) uboga szlachta najmowała się na dzierżawy królewszczyzn, którymi potem władze zaborcze ich uwłaszczyły. Warto zauważyć że gburzy byli dość majętni (XIX i pocz. XX wieku). Pod zaborami owo "von" już nic nie znaczyło, choć podobno w czasie I wojny pomagało rekrutom w armii i na froncie, kiedy podoficerowie i oficerowie mieli podkomendnych "von".
Pozdrawiam
Stanisław Kukawka

Dziekuje
Wiem, ze pochodze czesciowo z Kosznajderii. Np. z rodziny Wollschläger. Dodatkowo cala moja kaszubska strona rodziny pochodziła z jej południa. Czesto na pograniczu z Kosznajderia i Kociewiem

Z pozdrowieniami
Gustaw

[Kukawka_stanisław]

Jeszcze jedna skromna uwaga.
Etymologii nazwisk szukałbym u fachowców językoznawców. Co do "etniczności" nazwisk dałbym sobie spokój. W moim dzieciństwie sąsiadami byli m.in. Fandslau, Hein, Tessar, Wetzel, Szyc itd. (wszyscy katolicy). Oczywiście mieszkały też rodziny (w większości) o polskich nazwiskach. Bez względu na nazwisko wszyscy byli Polakami. Bronili kraju w kampanii wrześniowej. Wielu z nich wbrew swojej woli i bez względu na "etymologię" nazwiska wcielono do armii niemieckiej. Często po wojnie "przeszli swoje". Pozostali tutaj, bo tu była ich ojczyzna, bo byli (bo tak sercem czuli) Polakami, bo Polska była ich ojczyzną. Fakt, że ich przodkowie w średniowieczu bądź później pochodzili z zachodu (nie tylko z Niemiec - patrz np. osadnictwo tzw. olenderskie) nie ma tu nic do rzeczy. Popatrz na znane osoby polityki, kultury, gospodarki itp. o niepolskich etymologicznie nazwiskach. Ja nie mam wątpliwości, że są Polakami.
Pozdrawiam i życzę owocnych poszukiwań - Stachu

[ewa_marciniak]

Jeszcze jedna skromna uwaga.
Etymologii nazwisk szukałbym u fachowców językoznawców. Co do "etniczności" nazwisk dałbym sobie spokój. W moim dzieciństwie sąsiadami byli m.in. Fandslau, Hein, Tessar, Wetzel, Szyc itd. (wszyscy katolicy). Oczywiście mieszkały też rodziny (w większości) o polskich nazwiskach. Bez względu na nazwisko wszyscy byli Polakami.

no właśnie, stereotypy powoli spłaszczają różnice i społeczne wyobrażenia o pochodzeniu ludności lokalnej. Utrwala się pogląd, że Kaszubi to Niemcy (ktoś ważny tak powiedział) wbrew temu, co twierdzą sami Kaszubi, Kociewiacy etc.. Nie rozwijam.

Grypa górą więc wypowiem się nieco skrótowo w sprawie fachowca: prof. Edward Breza i jego: Nazwiska Pomorzan
https://wydawnictwo.ug.edu.pl/ksiegarni ... esc-i-a-j/
jest wersja dostepna w necie https://repozytorium.bg.ug.edu.pl/docst ... yType=book

Z tomami wcześniejszymi, szczególnie I i II, może być kłopot.

Może też to: Edward Breza, Wybrane nazwiska pomorskie, https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/act ... s21-51.pdf czy https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/act ... 43-259.pdf

Profesor wydał też interesującą publikację https://tezeusz.pl/pochodzenie-przydomk ... rd-4275324.

To wydawnictwa naukowe może ciężkie do ogarnięcia. Z pewnością stowarzyszenia regionalne wydawały pozycje popularnonaukowe.
Pozdrawiam, ewa