Odczytanie zatartego napisu na tablicy

[Virg@]

Proszę o pomoc w odczytaniu dalszej, zatartej już części napisu na tablicy nagrobnej, na cmentarzu w Odrzykoniu: https://zapodaj.net/plik-YHpMLkQzvQ

„FUNDATOR JÓZEF SZAREK DLA BRATA SWEGO…”:

Na podstawie analizy dostępnych akt metrykalnych ustaliłam,
- hipotetyczny fundator Józef Szarek (*1844 – zm. 23.08.1907) - miał dwóch, młodszych braci:
- Wojciecha *07.06.1853 – zm. 26.10.1935, który zmarł 31 lat po Józefie,
- Pawła *28.06.1856 [data śmierci nie jest mi znana – brak akt).
Obaj dożyli wieku dojrzałego, mieli żony (Paweł nawet żenił się dwa razy) i miał 15 dzieci z obu związków - urodzonych w latach 1882-1912.

Analizując uzyskane dane przypuszczam, że tym zmarłym bratem Józefa Szarka, fundatora nagrobnej tablicy, jest młodszy o 12 lat PAWEŁ SZAREK, ale te jego dzieci trochę mi namieszały.
Czy jest jakiś sposób, aby odczytać na podstawie dołączonego zdjęcia zatartą część napisu?

Nie chodzi już o to, któremu bratu ją dedykował, tylko co na tej tablicy nagrobnej jest napisane.

Łączę pozdrowienia –
Lidia

[Cuervez805]

Ostatnia linijka to "zmarłego". W przedostaniej jest podane imię. Trudno stwierdzić na pewno ale imię wygląda raczej na Wojciech niż Paweł.
"FONDATOR JOZEF SZAREK DLA BRATA SWEGO WOJCIECHA ZMARŁEGO" (?).
Wydaje mi się, że na samym dole jest data śmierci. Widzę jakby cyfry 86(?)
Może zmarł w 1863 lub 1864? W indeksach jest kilku Wojciechów zmarłych w parafii w tych latach.

[Grudzmar]

Dzień dobry
Ten wyraz przed ZMARŁEGO wydaje się krótki, 5-6 liter. Więcej wg mnie kamieniarz by nie zmieścił. Pierwsza jest na pewno W.
Nie odparcie mi się nasuwa, że tam jest napis:
FONDATOR JOZEF SZAREK DLA BRATA SWEGO W AKCJI ZMARŁEGO (?)

Dobrze by było zrobić zdjęcia z różnych ujęć, z różnych stron pomnika. Wtedy może by było łatwiej.

Tak czy inaczej trochę zgadywanka. Więc absolutnie nie mam pewności 100%

[kwroblewska]

https://zapodaj.net/plik-T61JI4yCP0

Na tablicy widac, że w linijce miesciło się 8. liter
FUNDATOR
JÓZEF. SZA=
REK - DLA
BRATA SWE-
GO WOJCIECHA
ZMARŁEGO
uważam że zapis imienia Wojciecha nie zmieściłby się.

-DLA
BRATA SWE-
Go -W ....ji
ZMARŁEGO
Czy Józef Szarek nie miał brata, którego śmierć chciał upamiętnić bo gdzieś zginął ...?
-----
Krystyna

[Virg@]

Dziękuję za wszystkie Wasze podpowiedzi.

Patrząc uważnie na tę wyostrzoną przez Krystynkę fotografię i wyliczenia, że w jednej linijce mieści się 8 znaków
(a mogą tam być i cyfry), wtedy odczytanie daty byłoby pomocne dla ustalenia faktów.
Usiłuję dostrzec też możliwość wypełnienia dwóch ostatnich linijek zapisem .

FONDATOR
JOZEF SZA=
REK - DLA
BRATA SWE-
GO W AKCJI
ZMARŁEGO
?
?

Ubolewam, że w księgach metrykalnych nie zachował się akt zgonu. Nie mogę takiego aktu znaleźć.
Gdyby faktycznie zginął na wojnie, to w czasach zaborów obowiązywały procedury informowania rodzinnych parafii o zgonach żołnierzy.
W zaborze austriackim wojsko miało obowiązek przesyłania takich informacji szczególnie w czasach pokoju. Zatem w metryce urodzenia powinna być o tym adnotacja, a jej tam nie ma.

Paweł Szarek *28.06.1856:
Zespół: 5702 / Księgi metrykalne parafii rzymskokatolickiej Odrzykoń
Jednostka: 3535 / U-1784-1888-Bratkówka
Katalog: Urodzenia
Lata: 1784-1888
Strona 131, poz. 6
https://skanoteka.genealodzy.pl/index.p ... ik=067.jpg

Pozdrawiam serdecznie –
Lidia

[Grudzmar]

Lidio
Tak jak to już Paweł napisał na dole jest słabo widoczna data. I znowu - jakbym miał obstawiać to bardziej mi jest podobna do 1867.
Pytanie tylko takie mi się nasuwa, czy to data śmierci czy też data ufundowania płyty.

[Virg@]

Tak jak to już Paweł napisał na dole jest słabo widoczna data. I znowu - jakbym miał obstawiać to bardziej mi jest podobna do 1867.
Pytanie tylko takie mi się nasuwa, czy to data śmierci czy też data ufundowania płyty.

Wykluczyłyśmy (ja i Krystyna) Wojciecha *dnia 07 (lub 08). 06.1853 – zm. 26.10.1935, w wieku 82 lat - 31 lat po najstarszym bracie Józefie, który był fundatorem tej tablicy – o czym wcześniej napisałam.
Zachował się zapis w księdze metrykalnej Parafii Odrzykoń, dla wsi Bratkówka | Liber Mortuorum 1886, AZ Wojciecha Szarka:
https://skanoteka.genealodzy.pl/index.p ... &zoom=2.55

Mariuszu,
Paweł Szarek, który nam pozostał, urodzony *28.06.1856, miałby w roku 1867, jak dobrze liczę, 11 lat.
Żył też jeszcze jego ojciec Michał (1815-1891), a starszy brat Józef, 22 (letni) nie fundowałby najmłodszemu pomnika z płytą nagrobną, gdy mógł to zrobić ojciec?
Paweł mógł zginąć w „akcji”. Raczej nie miałby już za sobą dwóch ożenków i nie mógł być już ojcem 15 dzieci, tak uważam.
Dzisiejsze Podkarpacie znajdowało się pod zaborem austriackim (Galicja). Choć był to czas relatywnego spokoju (tzw. era konstytucyjna), dochodziło do gwałtownych wydarzeń, w których ginęli chłopi, mógł teoretycznie, zginąć 11 latek.
Przez cały ten okres trwały lokalne "wojny" o prawo do wypasu bydła i zbierania drewna w lasach dworskich. Często kończyły się one tragicznie, gdy straż leśna lub wezwane posiłki otwierały ogień do "niepokornych" chłopów.
Epidemie (Cholera): Choć to nie "akcja" zbrojna, warto wspomnieć o ostatnich wielkich falach cholery (np. w latach 70. XIX wieku), które dziesiątkowały podkarpackie wsie, a kordon sanitarny i kwarantanny bywały egzekwowane przez wojsko siłą.

Dziękuję gorąco za Waszą pomoc, zmuszającą mnie do intensywnej pracy umysłowej i poszukiwań

Łączę serdeczne pozdrowienia –
Lidia

[kwroblewska]

Lidio,
skupiłabym się na pomniku.
Tak jak poradził Mariusz, trzeba zrobić zdjęcia dolnej części napisu pod różnymi kątami, może to coś pomoże.
Nie wiem, ile jest starych cmentarzy w Odrzykoniu i okolicy ale pochodziłabym po nich, może gdzieś zachowały się tego typu tablice nagrobne, rodzaj materiału, "wzór na płycie".
Na tej płycie, kamieniarz w słowie FUNDATOR odwrócił literę N.. - może tak pisał zawsze.

Wg mnie, to nie jest płyta nagrobna [osoba nie jest tam pochowana] tylko upamiętniająca kogoś - brata.
--------
Krystyna

[Czupryna01]

Do interpretacji pomoc od Gemini 3.1 PRO. Polecenie:
Na załączonym zdjęciu jest tablica nagrobna lub upamiętniająca. Dokonaj transkrypcji napisu, który w dolnej części jest zatarty. Podaj możliwe wersje zatartej części mające sens przy takich tablicach
Odp. Gemini:
>>
Oto transkrypcja i analiza widocznego na zdjęciu napisu. Tablica posiada cechy starszych, często wiejskich lub rzemieślniczych inskrypcji, na co wskazuje m.in. specyficzna pisownia oraz sposób przenoszenia wyrazów.
Odczytana transkrypcja (widoczna część):
FONDATOR
JOZEF . SZA=
REK . DLA
BRATA SWE
(Kolejne linie są mocno zatarte, ale zarysy liter pozwalają na częściowe odczytanie)
GO . J[...]
ZMAR[...]
Analiza detali i pisowni:
FONDATOR: Słowo "Fundator" zostało wyryte przez „O”. Jest to starsza, często spotykana w ubiegłych wiekach lub w lokalnych dialektach forma zapisu tego słowa.
JOZEF: Imię wyrzeźbiono bez polskich znaków diakrytycznych (brak kreski nad o i kropki nad z), co było powszechnym uproszczeniem w kamieniarstwie.
SZA= / REK: Nazwisko (Szarek) zostało przeniesione do nowej linijki za pomocą znaku równości „=”, co jest bardzo klasycznym zabiegiem w starych inskrypcjach. Kropka po „REK” pełni rolę separatora przed słowem „DLA”.
BRATA SWE: W czwartej linijce można odczytać słowo „BRATA”, a po nim, nieco słabiej widoczne, litery „SWE”. W piątej linijce można dopatrzeć się konturów liter „GO”, co w całości składa się na „DLA BRATA SWEGO”. (Alternatywną, choć wizualnie mniej prawdopodobną opcją w 4. linii mogłoby być słowo „BRATOWEJ”).
Możliwe wersje zatartej części (ciąg dalszy):
Opierając się na odczytanych fragmentach („Dla brata swego...”) oraz tradycyjnych formułach epigraficznych spotykanych na tego typu tablicach, zatarta część z dużym prawdopodobieństwem zawierała następujące elementy:
Imię zmarłego: Bezpośrednio po słowie „SWEGO” w piątej linii musiało znajdować się imię brata (np. GO JANA, GO PIOTRA). Na zdjęciu za słowem „GO” można wręcz dostrzec pionową kreskę przypominającą literę „J”.
Sformułowanie o śmierci: W szóstej linii można dopatrzeć się zarysów liter Z M A R .... Z pewnością było to słowo ZMARŁEGO (lub skrót ZM.).
Daty: Po słowie „zmarłego” standardowo podawano datę śmierci: np. DNIA [dzień, miesiąc, rok] lub W ROKU [rok].
Formuła modlitewna (opcjonalnie na samym dole): Na starszych tablicach fundacyjnych bardzo często na końcu umieszczano krótką prośbę do przechodniów. Najpopularniejsze wersje to:
PROSI O ZDROWAS MARIA
PROSI O WESTCHNIENIE DO BOGA
WIECZNY ODPOCZYNEK
Najbardziej prawdopodobny pełny sens zdania brzmiał więc:
„Fundator Józef Szarek dla brata swego [Imię brata] zmarłego dnia [Data]. [Ewentualna krótka modlitwa]”
<<
Pozdrowienia, Romuald

[Virg@]

Dziękuję raz jeszcze Wszystkim, którzy starali się pomóc mi w odczytaniu tego zatartego napisu.
To, co odczytaliśmy dzięki wysiłkowi naszej zbiorowej inteligencji oraz interpretacji, którą Romuald uzyskał od „Gemini 3.1.PRO”, musi mi wystarczyć.
Do Cmentarza w Odrzykoniu mam około 17 godzin jazdy komunikacją zbiorową (bez przesiadki)
lub ok. 5 godz. samochodem, którego nie mam :- ((.
Zdjęcie uzyskałam dzięki udostępnionemu mi programowi „Inwentaryzacja cmentarza z 2013 roku”.

Łączę serdeczne pozdrowienia –
Lidia

[sirdaniel]

Jak dla mnie to wygląda tak, dzisiaj bez AI

https://imgur.com/pKsRvkD

F O N D A T O R
J O Z E F S Z A
R E K . D L A
B R A T A S W E
G O . tu 5 liter
Z M A R L E G O


Nie jestem pewien czy tam gdzie 5 liter to będzie imię, myślałem że to będzie wcześnie (zmarłego) ale za długie,
ale pierwsza litera jest jakby W, ostatnia A ale za wysoko idzie, na tym obrazku podświetonym jakby E

Ale na samym końcu może być takie wyryte gwoździem A, a po pierwszym W litery rozstrzelone czyli napis się nie udał, więc jest też wersja dla fanów Wojciecha

https://imgur.com/nPBJR48