Zmiana nazwiska u kilku rodzin - Grudziński na Miluski

[Natmil019]

Ostatnio odkryłam, że w latach 1830-1850 osoby ze wsi Mieszuki woj. Podlaskie zmieniały nazwisko z Grudziński na Miluski. Ostatni Grudziński w mieszukach zm.1812 a jego dzieci i wnuki urodziły się pod tym samym nazwiskiem lecz później wszyscy posługiwali się nazwiskiem Miluski. Taka sama sytuacja była też w innych rodzinach Grudzińskich. Wszyscy nagle około 1840 już byli Miluscy. Jaki może być powód tej zmiany?

* Moderacja - Zgodnie z Regulaminem Rozdział II, pkt 4, lit. b i c i przyjętym zwyczajem prosimy podpisywać posty przynajmniej imieniem. Jeżeli każdorazowe podpisywanie postów jest kłopotliwe, wtedy można ustawić automatyczny podpis w swoim Profilu
Pozdrawiam, Marek (kaphis)
Moderator

[Zieliński_Jan]

U mnie w rodzinie najstarsze zapisy wskazują na nazwisko Strzelecki (jeden zapis, chronologicznie najstarszy, gdzie nie zgadza się nazwisko rodowe panny młodej [owdowiałej po najstarszym znanym mi przodku w linii męskiej], podaje formę Strzeliński).

Później jedna z córek ma Kabzianka w pierwszym akcie śluby, następnie Strzelecka w drugim akcie śluby, by w akcie ślubu syna z pierwszego małżeństwa mieć Kabzińska, w aktach tyczących się jej drugiego małżeństwa i dzieci z tegoż nazwisko rodowe brzmi Strzelecka, oprócz jednego przypadku gdzie była "z Kabziaków".

Syn ma Kabziński w akcie ślubu, by później używać nazwiska Zieliński, które przetrwało do dzisiaj.

Najstarsza córka w swoim pierwszym akcie ślubu (tutaj nie mam wątpliwości, że jest to najstarszy akt, dotyczący mojej rodziny) jest Strzeleczanką (odojcowska forma nazwiska Strzelecki), by w drugim być z domu Strzelecka.

Sprawdź stan społeczny osób z tej rodziny i ich przodków w linii męskiej. Jeżeli byli chłopami to być może nazwisko rodowe nie było trwale ustalone.

U mnie najstarszy przodek w linii męskiej był włodarzem, jak jego syn i wnuk.
Wyżej wspomniany syn był w akcie ślubu Famato (sławetnym), czyli określony jako mieszczanin. W innych dokumentach jest Famulo (parobkiem), włodarze. W większości aktów chrztu i zgonu w innej parafii był dopisek plebeius, czyli nie był tam na pewno uważany za wysoko urodzonego.

Młodsza córka była wyrobnicą.

A najstarsza brała ślub z pracowitymi.

Pozdrawiam
Jan

[111chris]

Pobawiłem się chwilę wyszukiwarką Geneteki:
Akta par. rz.-kat. Bielsk Podlaski nie wykazują żadnej(!) osoby urodzonej w Mieszukach/Misiukach w latach 1750-1820. Następnie: 1821 - jedna osoba, 1822 - dwie osoby. Skąd wiadomo jakie są tam więzi rodzinne, skoro mamy do dyspozycji tak skromne dane?
Zgony za lata 1750-1820: 25 osób. Niewiele jak na 70 lat. Ale przynajmniej wiemy, że teren ten nie był absolutnym pustkowiem.

Może wieś była ponownie zasiedlana osadnikami z okolicy(?) po jakiejś tragedii (np. epidemia)?
Może duża akcja kolonizacyjna wiązała się z zajmowaniem terenu po wytrzebionej puszczy?
Może mieszkali tu unici i księgi z Bielska pokazują ich stopniowe przechodzenie na obrządek łaciński? Jaka to parafia? Czy zachowały się księgi?

Krzysiek

[Natmil019]

Akta Mieszuk są porozrzucane po 3 parafiach. Do roku około 1840 wieś należała do parafii w Bielsku Podlaskim lecz niektóre akta były zapisywane do Wyszek. Po 1840 roku wieś należała do parafii Wyszki. Zdarzały się też akta w parafii Strabla. W parafii Wyszki od 1781 roku jest zapisane 268 urodzin, w parafii Strabla 41. Nie są dostępne akta wcześniejsze niż 1780 dla Mieszuk. Możliwe że wcześniej Mieszuki były wsią unicką ponieważ niedaleko znajdowała się kaplica unitów ale nie mogę potwierdzić tych informacji. Nie ma za dużo innych informacji oprócz tego że została założona przez ruskich bojarów.

Klara

[111chris]

Więcej danych do porównań to dobra wiadomość

Jeżeli te osoby:
AZ 95/1812 Wawrzyniec Grudziński
AZ 58/1816 Katarzyna Miluska c. Wawrzyńca
są rodziną, to obserwujemy zamienne stosowanie obu nazwisk już w początku XIX wieku.
Przyczyna?
Może Miluscy odnieśli sukces: majątkowy, prestiżowy itp. i pozostali Grudzińscy postanowili się do tej gałęzi "przyłączyć"?

Jest takie źródło jak "Rewizskije skazki" z 1816, NIAB w Grodnie.
https://www.bialystok.ap.gov.pl/arch/dz ... ze_plb.pdf - sygnatura archiwalna na str. 95.

Czy warto udać się na Białoruś? Mamy sezon urlopowy, można zaplanować jakieś zwiedzanie...
https://forum.rodygrodzienskie.pl/index.php?topic=614.0

Krzysiek

[Kukawka_stanisław]

Miałem dwa takie przypadki (XIX wiek). Jeden w obecnym woj. łódzkim i jeden na Litwie. W różnych dokumentach pojawiały się zamiennie dwa różne nazwiska. Pojawiły się też dokumenty parafialne, gdzie podano oba, a pomiędzy nimi "alias" (albo). W pierwszym przypadku nie umiem wyjaśnić przyczyny "dwunazwiskowości". W drugim mogło chodzić o to, że we wsi było wiele osób o takim samym nazwisku, więc drugie było odróżniające. Niemniej źródła drugiego nazwiska nie znalazłem. Proboszczowie zapisywali w obu przypadkach najczęściej jedno z nazwisk (zapewne podane przez zainteresowanych). Gdyby nie fakt, że z jakichś powodów niekiedy podali oba z zapisem "alias" pomiędzy nimi, miałbym duże kłopoty z identyfikacją osób. Nie wiem czy pomogłem ale "alias" z jakichś pewnie zróżnicowanych powodów od czasu do czasu pojawia się w dokumentach. Nasi przodkowie nas nie rozpieszczali. Stałe pojęcie nazwiska pojawia się dopiero wraz z obowiązkiem posiadania dokumentu tożsamości.
Pozdrawiam - Stachu Kukawka