Ofiary operacji polskiej NKWD w latach 1937-38

[Michał_Kazimierz]

Wiemy, że w IPN jest zbiór skanów z oryginalnych dokumentów dotyczących terroru na narodzie polskim, jaki zgotowało ZSRR w latach 1937-38 w ramach tzw. operacji polskiej NKWD.
Centrum Dialogu im. Mieroszewskiego prowadzi bazę danych „Ofiary antypolskiego terroru w Związku Sowieckim 1934–1938”. Zawiera ona informacje o tysiącach ofiar represji i zbrodni totalitarnych. Baza jest dostępna w Internecie. Jest to indeks osób zesłanych do łagrów, albo rozstrzelanych przez NKWD. Podano tam ważne dane dla poszukujących swoich krewnych, a mianowicie: jaki zapadł wyrok (skazany na łagier, rozstrzelanie, albo uniewinniony - bardzo rzadko), jaki organ skazał na daną karę, ewentualna data rozstrzelania, oraz sygnatura do konkretnej jednostki w archiwum, gdzie znajdują się teczki osobowe oskarżonego w tym "procesie".

Problem pojawia się w chwili, gdy ktoś zapragnie zobaczyć teczkę kogoś ze swojej rodziny, o kim wie, że przeszedł gehennę, a także że z indeksów ww. bazy danych wynika, iż są tam dokumenty jego bliskiego.
Skany dokumentów dotyczących swojego krewnego może zobaczyć jedynie osoba, która ma znajomego naukowca lub dziennikarza. Zatem zwykły Nowak czy Kowalski (bez znajomości) osobiście nie ma wstępu do IPN i nie może zobaczyć informacji o swoim krewnym rozstrzelanym w 1937 lub 1938 r. z ZSRR...

Taka jest rzeczywistość w roku 2026, czyli prawie już 90 lat od czasu "operacji polskiej" NKWD.

* Moderacja - Zgodnie z Regulaminem Rozdział II, pkt 4, lit. b i c i przyjętym zwyczajem prosimy podpisywać posty przynajmniej imieniem. Jeżeli każdorazowe podpisywanie postów jest kłopotliwe, wtedy można ustawić automatyczny podpis w swoim Profilu
Pozdrawiam, Marek (kaphis)
Moderator

[Dzuga]

To nie ma nic wspólnego z "operacją polską". Tak jest sformułowana ustawa o IPN i nikt z decydentów nie miał i ma woli zmiany, bo by IPN mógł "nie wyrobić", pod naporem wniosków krewnych ofiar. Tylko pracownik naukowy lub "dziennikarz" (bardzo pojemne słowo) ma prawo zajrzeć do danych Twojego przodka. Pokrewieństwo z ofiarą nie ma żadnego znaczenia. Też próbowałem i otrzymałem odmowę, a "kombinować na dziennikarza" nie będę.
Darek

[Michał_Kazimierz]

To nie ma nic wspólnego z "operacją polską". Tak jest sformułowana ustawa o IPN (...)

Nie napisałem, że sprawa ma tylko i wyłącznie związek z "operacją polską" NKWD.
Chodzi o ogólne postępowanie IPN w udostępnianiu materiałów zainteresowanym - w celach genealogicznych, bo tego dotyczy mój post. (jesteśmy na forum genealogicznym a nie w hyde parku.)
Podałem go jako przykład, bo dziś jest rocznica wydania rozkazu mordowania Polaków.
Tak, ustawa zamyka drzwi dla potomków ofiar. Mówi wprost kto ma prawo dostępu do zasobu IPN:
- każda osoba, jeżeli dokumenty dotyczą jej samej,
- osoba, która prowadzi badania naukowe,
- osoba, która potrzebuje danych do publikacji materiału prasowego (w rozumieniu Prawa prasowego).
________________
Pozdrawiam
Michał Kazimierz

[Wierchowicz_Malgorzata]

Mnie udało się uzyskać dokumenty dotyczące skazania na śmierć przez NKWD brata Dziadka mojego męża. Uzyskałam je nie z IPN ale z archiwów ukraińskich. Nawet nie wiem czy takie dokumenty IPN posiada.

* Moderacja - Zgodnie z Regulaminem Rozdział II, pkt 4, lit. b i c i przyjętym zwyczajem prosimy podpisywać posty przynajmniej imieniem. Jeżeli każdorazowe podpisywanie postów jest kłopotliwe, wtedy można ustawić automatyczny podpis w swoim Profilu
Pozdrawiam, Marek (kaphis)
Moderator

[Dzuga]

To są kolejne wpisy, dotyczące prób uzyskania informacji z IPN. Drodzy Państwo czytajcie treści ustaw. Ustawa o IPN ma służyć wyłącznie prokuratorom, sędziom, naukowcom i dziennikarzom. Badania genealogiczne osób o innych zawodach, pozostają poza jej zakresem. Wyjątkiem jest "możliwość" zapytania o akta, niespokrewnionych z Wami osób uznanych za zbrodniarzy komunistycznych. Szukając informacji o krewnych czasem można coś znaleźć w aktach znanych Wam "katów". Oczywiście możecie też zapoznać się z aktami dotyczącymi Was osobiście, jeżeli są takie w IPN. Bez wsparcia polityków nikt tej ustawy nie zmieni. Jak zawsze życzę Wam powodzenia. Próbujcie.
Darek

[poz_marecki]

Mnie udało się uzyskać dokumenty dotyczące skazania na śmierć przez NKWD brata Dziadka mojego męża. Uzyskałam je nie z IPN ale z archiwów ukraińskich. Nawet nie wiem czy takie dokumenty IPN posiada.

* Moderacja - Zgodnie z Regulaminem Rozdział II, pkt 4, lit. b i c i przyjętym zwyczajem prosimy podpisywać posty przynajmniej imieniem. Jeżeli każdorazowe podpisywanie postów jest kłopotliwe, wtedy można ustawić automatyczny podpis w swoim Profilu
Pozdrawiam, Marek (kaphis)
Moderator

No właśnie,czy te dokumenty są w IPN ,od tego trzeba zacząć,bo na razie widzimy tylko listę na stronie enigmatycznego "centrum dialogu", które za pieniądze polskich podatników finansuje różne "projekty" państw na wschodzie..
Również swoje skany uzyskałem mailem z archiwum ukraińskiego w 2017 roku.Miałem do tego centrum napisać z ciekawości żeby dowiedzieć się jak udostępniają te dokumenty ale z braku czasu odpuściłem.Może kolega autor postu opisze nam swoją "drogę przez mękę"od początku?

[Michał_Kazimierz]

W Centrum Dialogu im. Mieroszewskiego poinformowano mnie, że jeśli poszukiwana osoba znajduje się w bazie danych "Ofiary Antypolskiego Terroru w Związku Sowieckim 1934-1938*, w tym szczególnie te, których dotyczyła "operacja polska" NKWD 1937-1938, to skany dokumentów dla tej osoby znajdują się w IPN, i że trzeba złożyć odpowiedni wniosek.
W IPN otrzymałem informację, że mogę otrzymać kopie tych dokumentów, jeśli mam interes prawny, wynikający z ustawy o IPN. (szczegóły, kto może otrzymać dostęp zgodnie z tą ustawą, już opisałem wcześniej.)
________________
Pozdrawiam
Michał Kazimierz

[poz_marecki]

Proponuję napisać maila do archiwum na Ukrainie zależnie od obwodu/miasta gdzie krewny został zabity.Po ukraińsku,z opisem stopnia pokrewieństwa (nikt nie będzie tego badał), zapytać o opłatę ewentualną.Mogą przyslac lub odeslaydo IPN.Jeżeli nie to propozycja od IA zbieżna z moją :
1. Zastosowanie właściwego trybu dla rodziny (Art. 30 ustawy o IPN)Rodzina składa zupełnie inny formularz niż dziennikarze. Należy złożyć Wniosek o udostępnienie do wglądu dokumentów dotyczących zmarłej osoby najbliższej/spokrewnionej.Zgodnie z prawem, wniosek ten mogą złożyć:Osoby najbliższe: małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, wnuki (zgodnie z definicją z Kodeksu karnego).Krewni boczni do 4. stopnia: np. siostrzeńcy, bratanice, kuzyni (jeśli osoby najbliższe nie żyją lub nie ma z nimi kontaktu, po złożeniu odpowiedniego oświadczenia).Co trzeba dołączyć, by IPN nie odrzucił wniosku?Dowód śmierci krewnego: najczęściej odpis aktu zgonu.Dowód pokrewieństwa: łańcuszek aktów stanu cywilnego (np. Twój akt urodzenia wskazujący na rodziców, ich akty wskazujące na dziadków itd.), który czarno na białym udowodni, że zabity człowiek był Twoim krewnym.
2. Obejście "naukowe" lub "dziennikarskie" (Jeśli brak dokumentów pokrewieństwa)Jeżeli rodzina nie jest w stanie udokumentować pokrewieństwa (np. dokumenty zniszczono podczas wojny) i to z tego powodu IPN odmawia dostępu, można skorzystać z luki proceduralnej:Sposób przez pełnomocnictwo od dziennikarza/naukowca: Znajdź zaprzyjaźnionego dziennikarza lokalnej gazety/portalu lub historyka (nawet studenta piszącego pracę magisterską). Taka osoba składa wniosek o te akta w ramach swoich badań, a prawo do wglądu realizuje wspólnie z Tobą lub przekazuje Ci zdobyte informacje.Sposób "na badacza niezależnego": Ustawa o IPN pozwala na dostęp osobom prowadzącym badania. Nie trzeba mieć dyplomu profesora. Wystarczy zaświadczenie ze szkoły wyższej (np. o pisaniu pracy dyplomowej) lub od wydawnictwa, że przygotowuje się publikację (nawet niszową, np. do lokalnego biuletynu historycznego).
Punkt drugi (nie w IPN)przerabiał dla mnie pewien naukowiec na wschodzie gdzie pisał oficjalnie pracę o katolikach ale wyciągnął przy okazji wszystkie moje metryki z archiwum tamtejszego,haha.Bardzo dobrze go wspominam.
Te dokumenty z przesłuchań są bardzo interesujące,masz tam życiorys, członków rodziny, przesłuchania świadków -donosicieli i ich nazwiska, może być też odniesienie do innych akt jeśli osoba miała już problemy wcześniej.Niekiedy opisy bardzo patriotycznych zachowań, albo jak u mnie negatywna laurka od żydowskiego związku księgowych na mojego krewnego Polaka .
Polecam zacząć procedurę jak najszybciej bo to może trochę potrwać.

[Michał_Kazimierz]

Dziękuję wszystkim, którzy zabrali głos w dyskusji, za wszelkie podpowiedzi i wskazówki dot. dalszego działania w moich poszukiwaniach.
________________
Pozdrawiam
Michał Kazimierz