Pochodzenie nazwisk (cz.6)

[Mariok]

Nie ma problemu,. Dziękuję pięknie Panie Zbigniewie.

Mariusz

[Paulina_W]

Dzień dobry,
Romanie i Zbigniewie chciałam jeszcze raz podziękować za etymologię nazwiska Kajpust.
Wspomniałam o serku mamie i ku mojemu zdziwieniu potrafi takie serki zrobić, nie wiedziała tylko że są one nazywane kajpus. Właśnie przeszłam kurs wyrobu serków z przepisu mojej prababki z domu Kajpust- przepis ma ponad 100 lat. Nie jest to może oryginalny przepis z przed 300 lat, ale ponad 100 letni to zawsze coś

Do mojego drzewa dodałam przodków o nazwisku Duperak (przełom XVII/XVIII w.). Drodzy Forumowicze co sądzicie o etymologii nazwiska Duperak?
Pozdrawiam
Paulina

[kinga_jakubiak]

Witam serdecznie a mnie interesowałoby nazwisko WIŚNIEWSKI , MYSTKOWSKI I ULATOWSKI bardzo dziękuję

[Jaskolski_Piotr]

Witam wszystkim bardzo mnie interesuje nazwisko JASKÓLSKI pochodzą Pawęzów kolo Oksy

pradziadek mąż Jan Jaskólski żona Katarzyna Wojciechowska nie znam urodzenia i zgonu

ich dzieci
dziadek Ignacy Jaskólski 1910-1987 Włoszczowa
babcia Genowefa Nowak 1914-1991 Włoszczowa

a pozostałych Zofia ,Katarzyna , Stanisława ,Maria i jun.Jan

proszę o kontakt pozdrawiam dziekuję

[Ewa_Szczodruch]

Witam

Jaskólski 1498 - od nazwy miejscowej Jaskółki, dawniej Jaskułki (kaliskie, gmina Raszków) lub też od jaskóła.

Źródło: Kazimierz Rymut, "Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny", Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 1999

Mystkowski 1630 - od nazwy miejscowej Mystkowo (ciechanowskie, gmina Baboszewo), Mystki (łomżyńskie, gmina Wysokie Mazowieckie).

Mystkowski - od niemieckiej nazwy osobowej Mist, ta od średnio-wysoko-niemieckiego mist ‘błoto, gnój, nawóz, brud’.

Ulatowski - od nazwy miejscowej Ulatowo (ostrołęckie, gmina Krzynowłoga Mała).

Wiśniewski 1471 - od nazw miejscowych Wiśniewo, Wisniowa, Wiszniowa (częste).

Źródło: Kazimierz Rymut, 'Nazwiska Polaków. Słownik historyczno - etymologiczny, Wydawnictwo Naukowe DWN, Kraków 2001

[kinga_jakubiak]

Serdecznie dziękuję za etymologie nazwisk Wiśniewski, Mystkowski iUlatowski goraco pozdrawiam

[ROMAN_B]

Witam.

Paulino, moim zdaniem nazwisko Duperak jest trudne do jednoznacznego opisania jego etymologii. Jeżeli jest to nazwisko polskie, to mogło ono powstać od przezwiska, którym obdarzono pierwszą osobę tym mianem, i po której jego potomkowie je dziedziczyli. Mogło ono powstać od wyrazu pospolitego – dupa. Obecnie jest to wyraz powszechnie uznawany jako wulgarny. Kiedyś miał on szersze znaczenie i oznaczał kogoś kto był safandułą, ciemięgą, niedołęgą, gamajdą, fuszerem, mazgajem. Dupa też oznaczyła tył spodni, część słupa, nieobrobiona siekierą, do wkopania w ziemię. Wyraz ten oznaczał również rodzaj hebla do wyrabiania szpangi.
Mogła też wystąpić zamiana o > u i wtedy nazwisko to mogło powstać od czasownika „dopierać”, jest to mało prawdopodobne lecz nie niemożliwe.

Można też postawić tezę, że nazwisko to ma korzenie szwedzkie i pochodzi od szwedzkiego apelatywu:
• Dupera (att dupera, duperar, duperade, duperat, dupera ) – zwodzić, wyprowadzać w pole.
W takim przypadku mógł je nosić osadnik, który przybył do Polski z terenów Skandynawii.

Są też jeszcze dwie inne możliwości, też teoretyczne, lecz nie niemożliwe.
Pierwsza z nich, to ta, która mówi, że nazwisko ( przezwisko ) Duperak pochodzi od francuskiego wyrazu:
• Duper – oszukać, oszukiwać, zwodzić, nabrać, nabierać, naciągnąć, naciągać;
Druga z nich, to ta, która mówi, że nazwisko ( przezwisko ) Duperak pochodzi od angielskiego wyrazu:
• Duper – oszust, naiwniak, naiwniaczek.
W obu przypadkach pierwotnym przezwiskiem był apelatyw „duper”, do którego dodano przyrostek –ak. Przyrostek –ak (–ek, –ec, –ik, –yk, –ewicz, –owicz ) tworzy odojcowskie nazwiska. Przydomki bądź przezwiska pozostają jednym z najwcześniejszych źródeł, które mogły służyć do tworzenia nazwisk. Podobnie jak imiona. Chodzi tu głównie o imię lub przezwisko ojca osoby, która po raz pierwszy otrzymywała nazwisko. Syn człowieka nazywanego w jakiejś społeczności Jaśkiem przyjmował do swojego imienia miano Jaśkowski, Jaśkowik ( czyli syn Jaśka ), a syn Piotra mógł nazywać się na przykład Piotrowicz, Piotrowski albo Pietraszak. W naszym przypadku Duperak, to syn Dupera ( ojciec miał przezwisko lub nazwisko Duper ).
Zatem osoba, która otrzymała przezwisko Duper musiała pracować, być na służbie, być w jakimś stopniu uzależniona od osoby, która nadała tej osobie przezwisko Duper i ta osoba musiała posługiwać się na co dzień językiem francuskim albo angielskim.
Jest też mało prawdopodobna możliwość, że osoba o nazwisku ( przezwisku ) Duper pochodziła z terenów francuskojęzycznych albo angielskojęzycznych ( germańskich ) i nosiła to nazwisko.

Paulino, wszystko, to co powyżej napisałem jest tylko hipotezą, teorią, raczej luźnymi rozważaniami o pochodzeniu nazwiska Duperak. Tak naprawdę, to nie wiem jak mogło powstać to nazwisko i od czego. Może ktoś na forum rozwikła pochodzenie interesującego Ciebie nazwiska lub poda inne jego znaczenie.

Pozdrawiam - Roman.

PS.
Paulino, proponuję Ci abyś może ustaliła co w rejonie zamieszkania osoby o nazwisku Duperak znaczyło przezwisko Duperak i może wtedy uda się ustalić jego prawdziwe pochodzenie.

Źródła:
Słownik języka polskiego ( tak zwany warszawski, tom 1, strona 585 ).
https://pl.wiktionary.org/wiki/dupera
https://pl.wiktionary.org/wiki/duper#fr
Sownik języka polskiego PWN
Wielki słownik ortograficzny PWN.

[Gawroński_Zbigniew]

Nazwisko Mystkowski to nie ma kwestii wtórnie pochodzi od nazwy miejscowości. Pierwotnie jednak oznacza , tzn jego rdzeń, oznacza coś zupełnie innego. Prastary słowiański rdzeń Mist to skrócona wersja kilkunastu imion: Miłobąd, Miłobor, Miłostryj, Miłowuj, Mirogniew i sporej liczby innych.
Dziwne to? Raczej nie. Analogicznie powstały skrócone imiona mniej "rażące" współczesne ucho: Bost = Bolesław, Jarost = Jarosław, Gast = Gaweł, Rast = Radosław i cała masa innych.

źródło: niedoceniany w etymologii "echte" słowiańskiej Bereza.

Ergo: to jakiś Miłobor = Mist właścicielem wsi będąc Mystowo w postaci nazwy wsi pozostawił i w owym Mystowie urodzeni na służbę w innych w wsiach przyjęci stawali się Mystowskimi.

-=-=
Z nazwiskami zawierającymi rdzeń "dup[a]" jest pewien kłopot tylko z pozoru. Dupa w znaczeniu wulgarnym i współczesnym jest przeniesieniem znaczenia z niemieckiego Arschloh = "dziura pomiędzy pośladkami" na słowiańskie dupa = dom wydrążony trochę w ziemi trochę w skale. Dom mógł być "dupiasty" = wydrążony w skale i częściowo w ziemi, "murowany" = z materiałów cegło i glinopodobnych albo zwykły "dom" = drewniany. Jest mnóstwo nazwisk zanotowanych do 16 wieku mających "dupę" w rdzeniu.
-=-=-=-=
edit 2
Czuję się w obowiązku uzupełnić jeszcze kilkoma słowami powyższe. W języku polskim przez kilkaset lat istniało pojęcie dupnego korzenia. Pojęcie to miało dwa znaczenia:

1. trujące zielsko Aristolochia clematitis, które przypadkowo spożyte przez zwierzęta mogło się skończyć tragicznie dla konia czy krowy z racji potężnej dawki alkaloidów w nim zawartych. (Rzecz jasna przez ludzi w postaci znachorskiej herbatki spożyte - też taki skutek wywołać mogło).

2. też zielsko, też trucizna Kokorycz - Corydalis solida, która była bardzo niebezpieczna dla ludzi. Przypadkowo spożyta w postaci zanieczyszczenia mąki najczęściej dawała objawy halucynacji, transu narkotycznego. Trójca trucizn zatem to kokorycz, kąkol i kanianka - wszystkie działały podobnie. Te skojarzenia z dupkiem = mniej więcej ciamajdą, fajtłapą itp, o których pisał kolega wyżej, pochodzą jak mi się wydaje od właściwości owego zielska.

[Paulina_W]

Dzień dobry,
Romanie i Zbigniewie, kolejny raz wielkie dzięki za włączenie się w rozwiązywanie pochodzenia nazwisk moich przodków.

Nazwiska, które podawałam (Kajpust, Armatys, Welsing, Duperak) występują u moich przodków z terenów hrabstwa tarnowskiego (XVII, XVIII wiek). Myślę, że było tam sporo kolonistów z różnych krajów lub ktoś miał niezłą radochę podczas nadawania nazwisk bo obok powyższych w moim drzewie występują jeszcze m. in. nazwiska równie nieoczywiste jak Sponder, Wenz, Włoch, Gallus, Sarat, Żmuda czy Ferenz. Na szczęście mam jeszcze w drzewku nazwiska o oczywistej etymologii: Kozieł(później Kozioł), Starzec, Zaraza.
W miarę możliwości podpytuję osoby, z którymi rozmawiam z czym kojarzą się nazwiska w drzewku. Ostatnio zadając takie pytanie usłyszałam, że rodzina Łabno ma legendę wg której przybyli do Tarnowa z Wileńszczyzny z ks Pawłem Karolem Sanguszką, który poślubił dziedziczkę m.in. Tarnowa. Jestem na Sebastianie Łabno ur. w 1769 roku, więc niedługo zweryfikuję ową legendę
Życzę dobrego dnia. Pozdrawiam,
Paulina

[Nanuk01]

Witam! Proszę o sprawdzenie pochodzenia tych nazwisk:
- Szteliga;
-Chmielowska;
-Koś;
-Lęcznar;
z góry dziękuję.
Jakub

Szteliga od nazwiska niemieckiego Steliger.
Pozdrawiam

[Świątek_Katarzyna]

Chciałabym zwrócić się do mądrych ludzi z prośbą o wyjaśnienie nazwiska Suszko. Znalazłam przypadkowo w Wikipedii, że nazwisko to jest pochodzenia łemkowskiego. Przyznam się, że trochę mnie to dziwi, poza tym z zasady mam lekki dystans do rewelacji wypisywanych akurat w tamtym portalu, więc chciałabym to skonfrontować z kimś znającym się na etymologii nazwisk. Bo niby dlaczego łemkowskie pochodzenie, a nie jakieś inne, choćby białoruskie, czy nawet polskie, bo przecież brzmi tak swojsko i kojarzy się z suszem?
Czy znajdzie się coś mądrego do napisania o tak z pozoru prostym nazwisku?

[historyk1920]

Witam
Nazwisko Suszko (pierwsze wzmianki pochodzą z roku 1440) Nazwisko wywodzi się od ; suszyć ,sucho ,susza [ z staropolskiego to suchy teren , obumarłe drzewo ] też od słowa suchy = pozbawiony wilgoci - chudy .

Pozdrawiam
Marek

[Gawroński_Zbigniew]

Wszystko co powyżej napisane jest to oczywiście prawda. Ja pragnę zauważyć jedynie, że słowo suchy, suszek, suszyk i podobne w średniowieczu miały jedno bardzo ważne, dziś kompletnie zapomniane znaczenie. Otóż był to jeden z 4 charakterów ludzkich po 19-wiecznemu znanych jako melancholik, flegmatyk, sangwinik i choleryk. Suchy, odpowiada melancholikowi. Przyznam, że sam jestem nieco zdziwiony, ale cytuję za słownikiem staropolskim.

Oprócz tego słowo suszka i podobne ma jeszcze dwa ciekawe znaczenia, obydwa z racji zawodów jakie mogło oznaczać, potencjalnie nazwiskotwórcze. Zatem suszka to dzisiejsza węza. tj surowy przygotowany na maszynie plaster dla pszczół. Suszka to również "samiec" konopii, w odróżnieniu od "samic", które nazywano po prostu konopiem.

[ROMAN_B]

Witam.

Słownik najstarszych nazwisk polskich (…) podaje, że nazwisko Suszek, Suszko pochodzi od apelatywu „suchy”, znane od 1399 roku.

Źródło:
Zofia Kowalik-Kaleta, Leonarda Dacewicz, Beata Raszewska-Żurek: Słownik Najstarszych Nazwisk Polskich – Pochodzenie Językowe Nazwisk Omówionych w Historii Nazwisk Polskich; Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk Fundacja Slawistyka; Warszawa 2007, Tom 1, strona 154.

Katarzyno, w uzupełnieniu powyżej podanej etymologii nazwiska Suszko oraz etymologii podanych we wcześniejszych postach dodam moje subiektywne spojrzenie na ewentualne pochodzenie tego nazwiska. Oczywiście jest to tylko moja hipoteza.

Możemy też podejść trochę inaczej do ewentualnego pochodzenia nazwiska Suszko. Nazwisko to powstało poprzez dodanie do podstawy ( rdzenia ) „Susz” przyrostka nazwiskotwórczego –ko, w wyniku czego powstało nazwisko Suszko ( Susz + ko = Suszko ).
Przyrostek –ko należy do sufiksów zdrobniających wyraz podstawowy. Tworząc wyrazy zdrobniałe od apelatywów pospolitych, na przykład szkło > szkiełko. Przy pomocy tego przyrostka były też konstruowane imiona, przezwiska oraz nazwiska od dwuczłonowych imion słowiańskich oraz imion chrześcijańskich. Przyrostek –ko pełnił też funkcję patronimiczną, to jest tworzenie przezwisk, nazwisk od nazwy osobowej ojca. Tak więc, przyrostek ten tworzy też pojęcie osoby mniejszej lub relacji przynależności między ojcem i synem.
Przyrostek –ko w przezwiskach lub nazwiskach nie jest polskim sufiksem. Do języka polskiego nazwy zakończone na –ko (oraz –o) dostały się przez język ukraiński oraz białoruski [ litewski ]. W języku ukraińskim sufiks ten tworzy zdrobniałe formy imion, na przykład Pieczko – od imienia Piotr.
Sufiks –ko uważany jest jako wariant polskiego przyrostka –ek. Widać jest to dobitnie w nazwisku Suszek oraz w nazwisko Suszko. Przyrostek –ek najczęściej występował w nazwach osobowych Małopolski a przyrostek –ko rozpowszechniony był na dawnych wschodnich ziemiach Polski. Można powiedzieć, że nazwiska z przyrostkiem –ko bardziej są pochodzenia ukraińskiego, białoruskiego niż polskiego. Za przykład niech posłużą następujące nazwiska ukraińskie: Iwaneko – mały Iwan, syn Iwana albo Żmieńko, które pochodzi od apelatywu жменя – garść albo nazwiska białoruskie: Aniśko, Chwiećko, Mojsiuszko, Panasko, Rećko lub nazwiska litewskie: Moniuszko, które pochodzi od imienia Moniwid. Zatem nazwiska zakończone sufiksem –ko w zasadzie pochodzą z terenów zamieszkałych przez Rusinów.
Niemniej jednak w języku polskim, ukraińskim oraz białoruskim sukiks -ko ma utrwaloną pozycję w systemie słowotwórczym.

Katarzyno, wspomniałaś w swoim poście, że znalazłaś na Wikipedii informację mówiącą, iż nazwisko Suszko jest pochodzenia łemkowskiego. Nie jest to wykluczone ponieważ Łemkowie to wschodniosłowiańska grupa etniczna przynależna do Rusinów ( Ukraina, Białoruś ).

Katarzyno, jaka jest prawda o pochodzeniu nazwiska nie wiem. Aby to ustalić konieczna jest kwerenda genealogiczna na podstawie, której należało by ustalić pierwszą osobę noszącą to nazwisko i po której to nazwisko jest dziedziczone ( w takiej formie ). Następnie ustalić jej pochodzenie etniczne ( narodowość ), jakim językiem się posługiwała, gdzie mieszkała i kim byli jej rodzice ( narodowość ) itd. Może wtedy uda się ustalić pochodzenie tego nazwiska.

Pozdrawiam – Roman.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Łemkowie

[Gawroński_Zbigniew]

Khm: Gniewko, Bolko, Staszko, Zbyszko, Polko... Suszko.

Pomyliłem się strasznie. Odszczekuję com był napisał wczoraj.
Suszko to imię męskie. Zdrobnienie od Suligost i kilku bardzo podobnych.
O bogactwie staropolskiego niech świadczy fakt ile było zdrobnień wspomnianego imienia: Sul, Sulak, Sulec, Sulech, Suled, Suledo, Sulej, Sulek, Sulen, Sulęt, Sulęta, Sulik, Sulist, Sulisz, Suliszek, Suliszka, Suliszko, Sulk, Sulka, Sulko, Suł, Suła, Sułak, Sułek, Sułk, Sułko, Sułoch, Sułoń, Sułosz, Sułuj, Sułuja, Suchala, Suchan, Suchanik, Suchań, Suchasz, Suchęcin, Suchla, Suchoń, Suchotek, Suchta, Suchto, Suszej, Suszek, Suszko, Suszyk.

Koniec kropka. Że też najpierw zacząłem grzebać po słownikach zamiast zacząć po prostu... myśleć.

Dla porównania zdrobnienie od podobnego imienia Sulisław to Suchto i kilkanaście podobnych - trzeba więc bardzo uważać przy takich poszukiwaniach.

Samo imię ma przepiękne znaczenie: "mający możniejszych gości (za sobą)", "podejmujący lepszych gości" (tzn szlachetniejszy).