Forum Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
https://forum.genealodzy.pl/
Do grupy nazwisk "melopodbnych" należą między innymi: Meluhn, Mellin, Melling, Mellien, Melles, Melle, MelinPodstawowe zaś są następujące: Borówka czarna jagoda to mela. Koniec. Reszta dyskusji jest w zasadzie zbędna. Wszystko co jest niebieskie, niebieskawe, błękitne na całej Prusi, Jaćwieży, Prusi zachodniej, Kurpiach, Żmudzi i Litwie miało podstawę „mela”. „Meline, melne” to określenie kolorów, ciemnoniebieski siny, i podobne, ale także w znaczeniu rzeczownikowym: siniak, modrak. Meletete, Tete Melu, Meletette to określenie… bogini błękitnych owoców lasu, albo raczej bogini strzegącej leśnych jagód.
Drugie znaczenie to „jęzornik obrzydły”* = kłamczuch = mela (jęzor), melis ( kłamczuch), mellat (kłamać), melas (złośliwiec)
Rany! Cóż za piękna analiza! Chylę czoła!!! Moi Amejkowie pojawili się w Lewiczynie (k. Mławy) około 1870 roku - wciąż poszukuję) i wżenili się w Bucholskich. Czasem ich nazwisko pisane było również jako Amejka, zamiast Amejko.ROMAN_B pisze:Witaj Małgosiu.
Szkoda, że nie podałaś kiedy i gdzie występowało nazwisko Amejko oraz kiedy stało się nazwiskiem dziedzicznym [ taka sama forma zapisu nazwiska ]. Zapewne informacje te pomogłyby trochę w rozważaniach na temat genezy tego nazwiska.
Ciekawą hipotezę przedstawił p. Zbigniew o pochodzeniu nazwiska Amejko w swoim poście. Zaproponował on, że może pochodzić ono od imienia Ameleius, Amilius, Aemilius. Coś w tym jest – rozwinę ten wątek i zaproponuję moje spojrzenie na to nazwisko.
Nazwisko Amejko na pierwszy rzut oka zbudowane jest z tematu ‘Amej’ oraz przyrostka –ko [ Amej + ko = Amejko ]. W języku polskim sufiks –ko tworzy zdrobnienia rzeczowników rodzaju nijakiego; na przykład szkiełko, pudełko, lusterko, uszko. Zatem, przyrostek ten tworzy nazwy rzeczy [ przedmiotów ] mniejszych od nazwy podstawowej. Poza tym przyrostek –ko tworzy derywaty [ pochodne ] od imion [ rzadko ]. Przykładem niech będą imiona: Jaśko < Jaś < Jan; Ignaśko < Ignaś < Ignacy; Staśko < Staś < Stanisław; Bolko < Bolesław [ od dwuczłonowego, słowiańskiego imienia Bolesław ]; Janko < Jan. Tak więc, tworzy też zdrobnienia imion. W przypadku zdrobnionego imienia Bolko przyrostek –ko w imieniu Bolko jest wynikiem latynizacji [ wpływu łaciny ] albo [ w innych wypadkach ] – wpływów Kresów Wschodnich. W Polsce jedynym oficjalnym imieniem z przyrostkiem –ko jest Mieszko [ współcześnie ponad 900 nosicieli ]. Etymologia [ pochodzenie ] tego imienia nie jest pewna.
Sufiks –ko [–ко ] występuje w nazwiskach ukraińskich, białoruskich. Zatem, występował na dawnych Kresach Polski. Nazwiskami ukraińskimi z tym sufiksem są nazwiska typu: Czako, Gajko, Kaśko, Poskrobko. Natomiast nazwiska białoruskie zakończone przyrostkiem –ko, to jedne z najczęściej spotykanych nazwisk: Aniśko, Chwiećko, Mojsiuszko, Panasko, Rećko. Przyrostek –ko pełnił też funkcję patronimiczną, to jest tworzenie przezwisk, nazwisk od nazwy osobowej ojca. Tak więc, przyrostek ten tworzy też pojęcie osoby mniejszej lub relacji przynależności między ojcem i synem. Przyrostek –ko w przezwiskach lub nazwiskach nie jest w zasadzie polskim sufiksem. Do języka polskiego nazwy zakończone na –ko [ oraz –o ] dostały się przez język ukraiński oraz białoruski. W języku ukraińskim sufiks ten tworzy zdrobniałe formy imion, na przykład Pieczko – od imienia Piotr. Sufiks –ko uważany jest jako wariant polskiego przyrostka –ek. Widać jest to dobitnie w imieniu Krzys(z)tek oraz w imieniu Krzys(z)tko. Przyrostek –ek najczęściej występował w nazwach osobowych Małopolski a przyrostek –ko rozpowszechniony był na dawnych wschodnich ziemiach Polski. Można powiedzieć, że nazwiska z przyrostkiem –ko bardziej są pochodzenia ukraińskiego, białoruskiego niż polskiego. Zatem imiona, nazwiska i przezwiska zakończone sufiksem –ko w zasadzie pochodzą z terenów zamieszkałych przez Rusinów. Niemniej jednak w języku polskim, ukraińskim oraz białoruskim sufiks –ko ma utrwaloną pozycję w systemie słowotwórczym.
Nazwisko Amejko może być też derywowane przy pomocy białoruskiego sufiksu –ejko, który jest obok przyrostka –ko jednym z najczęstszych sufiksów tworzących nazwiska białoruskie. Tak więc, w tym przypadku nazwisko Amejko(a) zbudowane jest z tematu Am i przyrostka –ejko(a) [ Am + ejko(a) = Amejko(a) ].
Z przyrostek –ejko jest pewien problem. Cząstka –ej– może być integralną częścią przyrostka –ejko ale też może być częścią rdzenia apelatywu i zawsze trzeba mieć to na uwadze przy rozpatrywaniu pochodzenia konkretnej nazwy.
Zatem, tematem nazwiska Amejko mogą być dwa apelatywy, to jest: ‘Amej” oraz ‘Am’. Tylko jakie jest ich pochodzenie i co one znaczą? Wyraz ‘Amej” jest derywatem zakończonym bardzo rzadkim sufiksem –ej, który należy do zdrobnień. Przyrostek –ej występował na dawnych Kresach Południowych [ pogranicze białorusko – litewsko – polskie ]. Tak więc, apelatyw ‘Amej” jest zdrobnieniem jakiegoś innego apelatywu. W naszym przypadku występuje on w rdzeniu nazwiska Amejko a to mówi nam, że może on być przezwiskiem lub imieniem [ nazwiska ukraińskie i białoruskie w dużej mierze są nazwiskami odojcowskimi ]. Zatem rdzeń „Amej” może być zdrobniałym przezwiskiem albo zdrobniałym imieniem, inaczej mówiąc skróconym imieniem [ Am + ej = Amej ]. Zdrobnienie to mogło pochodzić albo od imion złożonych, słowiańskich, z członem Am, albo od imion chrześcijańskich typu Ameliusz [ łacińska forma Amelius ]. W okresie staropolskim na Kresach Południowych rozpowszechnione były formy zdrobnień, imion skróconych, np. Misiej [ Miszej ]. Zdrobnienie to mogło pochodzić albo od imion złożonych, słowiańskich, z członem Miło-, albo od imion chrześcijańskich Mikołaj, Michał.
Tak wiec, imię Amej to prawdopodobnie rzadko używane zdrobnienie przez nieczęsto w imionach zdrobniałych występujący przyrostek –ej i nie nadawane oficjalnie w metrykach. Utworzone prawdopodobnie zostało od imienia metrykalnego w wyniku jego dezintegracji [ pnie hipokorystyczne powstały na skutek mutylacji ( uszczuplenia ) podstawy i mają postać początkowej części imienia ]. Dla zilustrowania takiego procesu posłużę się postacią nazwy osobowej Matej, która powstała od pełnego imienia Mateusz [–ej: Matej < Mateusz ]. Drugim przykładek obrazującym ten proces jest nazwa osobowa Marejka(o), która została utworzona od pełnego imienia Marek [–ejka(o): Marejka(o) < Marek ]. Takie nazwy osobowe nazywane są nieoficjalnymi antroponimami odimiennymi.
Zatem, nazwisko Amejko [ Am+ej+ko = Amejko ] prawdopodobnie pochodzi od zdrobniałego imienia Amej i może być w pierwotnym znaczeniu nazwiskiem odojcowskim [ sufiks –ko ]. Amej to ojciec a syn Amejko. Drugi wariant powstania nazwiska Amejko(a): powstało ono od zdrobniałego imienia Amejko(a) - nazwisko proste, równe imieniu Amejko(a). Niestety nie wiem od jakiego imienia metrykalnego mogło powstać zdrobniałe imię Amejko(a).
Oczywiście to tylko moja robocza hipoteza, raczej moje rozważania na temat ewentualnej etymologii nazwiska Amejko. Uważam, że nazwisko to ma niejasną etymologię i trudną do jednoznacznego sprecyzowania.
Reasumując, nazwisko Amejko(a) i pierwsza osoba je nosząca może mieć zarówno korzenie Polskie [ pogranicze ], Białoruskie, Ukraińskie [ Rusińskie ]. Ustalenie jaka jest prawda o etnicznym pochodzeniu nazwiska wymaga dokładnej kwerendy genealogicznej i trochę badań historycznych a ewentualną weryfikację hipotezy o pochodzeniu nazwiska pozostawiam Tobie.
Pozdrawiam – Roman.
