Forum Polskiego Towarzystwa Genealogicznego
https://forum.genealodzy.pl/
Panie Andrzeju, co do skwerka się zgodzę, bo widać na fotografiach z okresu przed rozbiórką gmachu muzeum, że przynajmniej teren przy chodniku był jakoś zagospodarowany, były krzaczki, były schodki, które dokądś musiały prowadzić. Natomiast proszę się przyjrzeć zdjęciom Sejmu z pierwszej połowy lat 30., kiedy gmach jest już w użytku (co widać po liczbie osób - i to "cywili", nie budowlańców) kręcących się tuż pod ścianami. Jagiellońska jest nawet nieutwardzona, nie ma jeszcze krużganków z dekoracyjnymi lampami. Tutaj moim zdaniem i Pan wysuwa pochopne wnioski, bo wydaje się, że gmach już funkcjonował (bo zapewne musiał), a teren wokół jeszcze niekoniecznie wyglądał reprezentacyjnie. Za to na zdjęciu, które datujemy, widać uporządkowaną ulicę i - jak mi się zdaje - utwardzoną jezdnię Jagiellońskiej.And_J pisze: Moim zdaniem oświetlenie uliczne wokół gmachu Sejmu Śląskiego wykonano pod koniec budowy (tj. przed 1930 r.). Trudno wyobrazić sobie tak reprezentacyjny budynek oddany do użytku bez ładnego oświetlenia zewnętrznego.
Brak lampy na jednym z w/w zdjęć może wynikać z faktu, że lampy po przeciwnej stronie ul. Jagiellońskiej ustawiono parę lat później i nie miało to nic wspólnego z budową muzeum.
Uważam, że najważniejszym elementem dla datowania zdjęcia są schodki z murkami po bokach. Na zdjęciu z „panami petentami” pas zieleni obok schodków zaczyna się równo z górnym końcem murka. Na zdjęciu „Stan surowy otwarty MŚ ok. 1937” (p. post jotzet) ów pas zieleni przylega do płotu otaczającego plac budowy muzeum. Czyli tuż przed butami najstarszego „petenta” powinien być płot a jest co najmniej 1,5 m chodnika.
Mój wniosek jest taki, że zdjęcie powstało:
albo kiedy teren budowy muzeum był mniejszy i nie dochodził jeszcze do schodków (chyba najpóźniej wiosną/latem 1937 r. ale nie przed 1936 r.);
albo kiedy budowa muzeum nie była jeszcze rozpoczęta (najpóźniej wiosną/latem 1936 r. a wcześniej być może nawet ok. 1930 r.).
Budowę sąsiedniego gmachu Sejmu Śląskiego ukończono w 1929 r. Budynek jest olbrzymi, zatrudnionych było w nim sporo osób a petentów musiało być bardzo dużo. Ludzie ci potrzebowali miejsca na otwartej przestrzeni żeby spotykać się, oczekiwać, przysiąść na chwilę itp. W bezpośrednim sąsiedztwie budynku były 2 place, które mogłyby pełnić takie funkcje.
Plac od frontu budynku sejmowego nie nadawał się dla takich celów bo w latach 1935−1937 trwała budowa gmachu Urzędów Niezespolonych (potem miały w nim siedzibę m.in. PZPR, Uniwersytet Śląski, teraz budynek jest tymczasowo zamknięty). Poza tym plac ten był miejscem manifestacji, demonstracji, koncertów (Kiepura!) itp.
Plac po drugiej stronie ul. Jagiellońskiej był niezabudowanym dużym terenem, takim przedstawiają go plany Katowic z ok. 1930 r. Moja hipoteza jest taka, że na tym placu zrobiono coś w rodzaju skweru miejskiego: skarpę obsadzono krzewami, wybudowano schodki, być może były ławki, trawniki, rabaty z kwiatami itd. Wobec kwot wydanych na budowę gmachu sejmowego koszt wykonania takiego zieleńca był niewielki. Skwer ten jeżeli istniał, to tylko przez kilka lat i dlatego nie utrwalił się w pamięci mieszkańców, nie ma też widokówek i zdjęć tak jak w przypadku „starych” skwerów katowickich (np. Plac Miarki, Plac Andrzeja).
Podsumowując datuję zdjęcie z „panami petentami” na 1936 r. plus 1 rok, minus nawet 3 lata.
Pozdrawiam
Andrzej
Katowice posiadają jeden z najlepiej zachowanych zespołów przedwojennej zabudowy w Polsce. Nic dziwnego więc, że zachowały się (prawie?) wszystkie lampy do końca lat 60-tych. Wspominałem, że otrzymałem z niezawodnego Muzeum Historii Katowic zdjęcia i informacje, że "dokładne ustalenie daty zdjęcia jest trudne. Śledząc lampy przed gmachem Urzędu możemy jedynie stwierdzić, że w latach 50. XX w. były te same co przed wojną a nowe pojawiły się z początkiem lat 70. Posyłamy fragment fotografii z lat 70. z nowymi lampami, najprawdopodobniej wymieniono je dopiero w latach 60 lub 70. XX w."Sroczyński_Włodzimierz pisze:Nie wiem czy lampy (zgadzam się, że ten "detal" może być najistotniejszy do datowania) po wojnie nie wróciły do lat 30.
brulion pisze:Portal fotopolska zamieścił publikowane przez Ciebie powyżej w linku zdjęcie jako wykonane w 1940 roku. Rzeczywiście coś tu nie gra. Autor portalu zapewne nie znał realiów tamtych lat. Województwo Śląskie po trzech powstaniach uzyskało autonomię. Konsekwencją tego była budowa gmachu Sejmu Śląskiego. Polska zobowiązała się do akceptacji mniejszości niemieckiej, żydowskiej może jeszcze jakiejś. Było co najmniej kilka gazet w odpowiednio niemieckim, hebrajskim języku, księgarnie, wydawnictwa, itd. Zatem kartka pocztowa z tamtego okresu z opisem niemieckim nie powinna dziwić. Brak lamp ulicznych zatem świadczy o emisji pocztówki tuż po oddaniu do użytku gmachu tj. po1929 roku, ale przed 1935? 36?And_J pisze: Ja bym jeszcze dorzuciła taką kwestię:
https://fotopolska.eu/813,obiekt.html?m ... 00025-foto
Zdjęcie z 1940 przedstawiające tę samą stronę budynku z innej perspektywy. W głębi widać nawet murek, przy którym pozują panowie petenci. A latarni nie ma.
Pozdrawiam z Katowic
Kasia Nawrocka
Powyższe zdjęcie wykonane ok. 1940 roku. Lamp tu widać sporo.
Na zakończenie - wygląda na to, że warto - trzymając się dalej małej architektury ogrodowej ustalić datę likwidacji murków, czego życzę autorowi.
