W :
https://dbs.ossolineum.pl/kzc/view_fond.php można znaleźć informacje na temat epidemii cholery, jak miała miejsce w 1831 roku w podprzemyskiej wsi Żurawica.
Najpierw pojawiła się w Buszkowicach, gdzie 6 czerwca zachorowały cztery osoby. Przemyski Urząd Cyrkularny wysyła tam doktora oraz nakazuje izolować chorych i utrzymywać czystość w chałupach. W Żurawicy pierwsze przypadki pojawiły się 13 czerwca 1831 roku. Dominium dowiedziawszy się o chorobie natychmiast wysyła pismo do Przemyskiego Urzędu Cyrkularnego :„Dominium wszystkim ludziom chorującym wyznaczyło picie gorącej herbaty z mięty, ogrzewanie nóg i brzucha i nacieranie suknem, nakazało na czystym powietrzu w stodole leżeć i ciepło się trzymać. Chorzy opowiadają, że nagle z sił opadają, wymiotują i mają biegunkę, tak przez 12 godzin. Przy tym słabną i straszne pieczenie pod sercem mają, lecz to po mału przemija po 48 godzinach i człowiek z wolna do sił i przytomności przychodzi albo umiera (…). Już od 13 czerwca Dominium prowadzi dokładną dokumentacje przebiegu epidemii:„ ile którego dnia, miesiąca
i roku ludzi zachorowało w chorobie cholera morowa od dnia 13 czerwca. Na wiadomość tudzież przy tym uwagi jakie środki w tej chorobie pomocne były a które szkodliwe.”
Pierwszy wpis pochodził z 14 czerwca i dotyczył Maryny Boryłowej, lat 34, żony ogrodnika: „miała raptowne wymioty, biegunkę, ból wielki brzucha i mdłości. Przyszła do zdrowia. Leczona była miętą gorącą do picia, okładami brzucha i piła zioła i kamforę. W tym domu więcej nikt nie zachorował”.
15 czerwca odnotowano pierwszą ofiarę śmiertelną. Był to Jacek Napora: kmieć, lat 70 mający, paralityk, zachorował w nocy na wymioty, biegunkę, mdłości. Miał się zarazić, gdy w Przemyślu 3 garnce jęczmienia sprzedawał i od nich do domu pieniądze przyniósł. Umarł, chociaż ten sam ratunek miał co powyżej (…)”
Dane zapisywane w tabeli, początkowo zawierały dokładne informacje na temat stanu chorego i sposobu leczenia, po kilku dniach, kiedy chorych przybywało, zapisy ograniczono do nazwiska chorego i suchej informacji – ozdrowiał lub umarł.
Po 25 czerwca epidemia zaczęła przygasać. Ostatni wpis z numerem 113 pochodzi z 25 czerwca, dotyczy Antoniego Tabaki, mężczyzna niestety zmarł.
Według tego wykazu zmarło 30 osób. Niestety nie mogę porównać z aktami zgonów, bowiem zniknęły one ze strony archiwum w Przemyślu a w Szukaj w archiwach ich nie ma.
Pozdrawiam Marta.
).
Np. w Brodnicy, w dzielnicy Piaski był lazaret, który powszechnie nazywany był umieralnią i zwożono tam ludzi z pobliskich wsi i miasteczek. Zachowały się też pamiętniki lekarzy, którzy opowiadali jak jeszcze żywe ciała były obłażone przez szczury i zjadane, itp. ciekawostki.