Kilka miesięcy minęło od chwili pozyskania przeze mnie dwóch dokumentów notarialnych.
Informacje o tym że takie dokumenty istnieją zlokalizowałem w akcie małżeństwa najmłodszej córki moich pradziadków w którym zapisano iż nowożeńcy zawarli przedślubna umowę (podana była data i numer aktu notarialnego oraz Kancelaria i nazwisko notariusza)
W tym miejscu należą się podziękowania Elizie Parcheniak za tzw.
"wędkę"
Pierwszy z dokumentów to umowa kupna-sprzedaży "kawałka" ziemi przez moich pradziadków, natomiast drugi to umowa przedślubna ich córki na mocy której moi pradziadkowie przekazują ową wcześniej kupioną i zagospodarowaną ziemię za dożywotnie alimenty swojemu przyszłemu zięciowi pod warunkiem że ślub ich córki dojdzie do skutku.
Ponieważ wcześniej nie miałem okazji zetknąć się ze starymi aktami notarialnymi potrzebna mi była pomoc osób bardziej doświadczonych.
Nad oboma dokumentami (w sumie
16 stron po rosyjsku) pracowało kilku naszych forumowiczów.
Dziękuję za pomoc Danucie Daneckiej, Natalii z Nowosybirska i Jerzemu Aftanasowi.
Poniżej przedstawiam dwa dokumenty notarialne w których pozwoliłem sobie na mały "retusz"
Notarialna umowa kupna - sprzedaży
Wg Rejestru Nr....
Dnia 14/27 czerwca 1907 roku.
Do mnie, Ludwika Lipińskiego, syna Ignacego, z upoważnienia Pana Przewodniczącego warszawskiego Sądu Okręgowego z dnia 29 maja tego roku Nr.2984, wykonującego obowiązki Notariusza przy Kancelarii Hipotecznej łowickiego Sądu Pokoju, warszawskiej Guberni, Witolda Piramowicza, syna Jana, w biurze jego w mieście Łowiczu na Starym Rynku w domu pod Nr.3 - stawili się osobiście mi znani, posiadający zdolność prawną chłopi:
1. Paweł J...., syn K.....
2. Jakób, syn M...., i Rozalia córka J....., z d.K......, małżonkowie M........; żona działająca za zgodą męża,
- wszyscy we wsi i gminie Dąbkowice powiatu łowickiego zamieszkali, i w obecności osobiście mi znanych i posiadających zdolność prawną świadków: Władysława S........, syna P....., i Stanisława W......., syna W......, obywateli miasta Łowicza, zawarli niniejszy akt:
Paragraf 1
Paweł J....... oświadczył, że zgodnie z aktem Nr..... z dnia 16/28 maja 1880 roku spisanym u łowickiego Notariusza Tyrchowskiego, w obecności wyżej wymienionego, kupił od Andrzeja G...... siedem i pół morgi ziemi bez zabudowań i ogrodu, ale z trzema przydatkami, nazywanymi górkami, z połowy tamtejszego gospodarstwa położonego we wsi i gminie Dąbkowice powiatu łowickiego, zapisanego w
Tabeli Likwidacyjnej na imię Sprzedającego pod Nr., płacąc w pełni umówioną cenę w wysokości 300 rubli.
Paragraf 2
Paweł J........ oświadczył, że wymieniony Andrzej G...... już nie żyje, a jego prawo do dożywotniego używania jednej części gospodarstwa, zgodnie z ustaleniami wcześniejszego aktu sprzedaży, przestało obowiązywać, i że po podziale według nowych pomiarów części gruntów publicznych i ich zasiedlaniu, on, oświadczający, w miejsce kupionego obszaru otrzymał na swoją własność około 14 mórg ziemi to jest niepełną połowę wymienionego gospodarstwa, i że ten nowy obszar ze wskazanego gospodarstwa znajduje się we wsi Dąbkowice pod Nr.... i graniczy z ziemią Wincentego W........, ze wszystkimi na nim rosnącymi drzewami on, J....... niniejszym aktem sprzedaje i przekazuje na własność Rozalii M.......... za kwotę 1000 rubli, na poczet której otrzymał w gotówce przy niniejszym akcie w obecności p.o. Notariusza i świadków kwotę 400 rubli i w następstwie tego prawo własności przechodzi na M..........
Paragraf 3
Rozalia M.......... oświadczyła, że przejętą ziemią ona już w rzeczywistości włada, poczyniła zasiewy, reguluje i opłaca wszelkie opłaty, podatki i zobowiązania, i dlatego zna tą ziemię w każdym szczególe i orientuje się w wielkości obszaru tej ziemi – kupno sprzedaż akceptuje i przyjmuje. Dokumenty dotyczące prawa własności przedstawiono przy niniejszym akcie.
Paragraf 4
Pozostałość umówionej ceny to jest kwotą 600 rubli Rozalia M........... zobowiązuję się zapłacić sprzedającemu J.......... w dwóch ratach, a mianowicie: 100 rubli 1 Grudnia , wg nowego stylu, bieżącego roku, bez procentów, a 500 rubli przez 6 lat od tego dnia, to znaczy od dnia zawarcia niniejszego aktu, z procentami po sześć od stu na rok, zapłata nastąpi z dołu.
Akt niniejszy przeczytano obywatelom w obecności wyżej wymienionych świadków, po akceptacji i przekonaniu się że zawarli go dobrowolnie i rozumieją jego sens i znaczenie, po jego przyjęciu – podpisany został.
Uzyskano następujące opłaty: znaczki-5 rubli, urzędowa-40 rubli, aktowa- 3 ruble, miejska-2 ruble.
dalej następuje omówienie błędów i poprawek oraz na końcu podpisy
-
Notarialny akt umowy przedślubnej - wg rejestru Nr....
Wypis (kopię) z opłatą skarbową 1rubel 25kopiejek wydano Antoniemu S........ 10/23 czerwca 1911 roku.
Dnia 6/19 czerwca 1911r. do mnie, Antoniego s.Atanazego Goszczyńskiego, Notariusza łowickiego Sądu Pokoju, warszawskiej Guberni, do mojego biura mieszczącego się w mieście Łowiczu przy Starym Rynku pod Nr.118/227, w obecności znanych mi osobiście i posiadających zdolności prawne świadków: Apolinarego s.J..... C......... i Bolesława s.T......... K............, stałych mieszkańców miasta Łowicza, stawili się osobiście znani mi osobiście i zdolni do czynności prawnych rolnicy:
1) Jakób s.M........ i Rozalia c.J..... z d.K........, małżonkowie M........... wspólnie działający,
2) ich córka Jadwiga c.J........ M........... pełnoletnia panna ze wsi Dąbkowice,
3) Antoni s.W.......... S.......... ze wsi Reczyce gminy Łyszkowice i
4) Paweł s.K........... J.......... ze wsi Dąbkowice, wszyscy z gminy Dąbkowice powiatu Łowickiego i zawarli następujący akt:
§ 1
Wobec przedłożonej przy niniejszym oficjalnej umowy kupna-sprzedaży, dokonanej u Łowickiego Notariusza Piramowicza 14/27 września 1907 roku pod nr....., okazicielka Rozalia M............. nabyła w wyłączną swoją własność od współuczestniczącego Pawła J.......... niepełną połowę gospodarstwa rolnego we wsi i gminie Dąbkowice powiatu Łowickiego, zapisaną w likwidacyjnej tabeli pod nr....., w przybliżeniu 14 morgów niezabudowanej ziemi, graniczącej z własnością Wincentego W.........., za sumę jednego tysiąca rubli, w poczet czego już wpłaciła 400 rubli, a pozostałe 600 rubli oświadczyła że zapłaci później, a zapłaciła tylko 100 rubli.
§ 2
Rozalia M............. oświadczyła następnie, że na zakupionej ziemi ona razem z mężem Jakóbem za ich wspólne fundusze postawiła dom mieszkalny i stodołę z chlewem. Niniejszym aktem oboje oni małżonkowie M............. całą opisaną nieruchomość we wsi Dąbkowice czyli: - niepełną połowę gospodarstwa zapisanego pod nr....., z rosnącymi na nim drzewami, wszystkimi budynkami gospodarskimi, ogrodzeniami i ze wszystkim tym istotnym, co do niego przynależy, również z kamieniami oraz dodatkowo, jedną krowę, jedną kobyłę i cały martwy rolniczy inwentarz i narzędzia, przekazuje się na własność obecnemu tutaj Antoniemu S............ za łączną sumę jednego tysiąca trzystu rubli, która jest zadowalająca i powinna być zapłacona w następujący sposób:
a) 200 rubli sprzedający otrzymali przed zawarciem niniejszego aktu dla zapłaty długu w miejscowej kasie oszczędnościowo-kredytowej, oraz 43 ruble i 50 kopiejek na swoje koszty, a 56 rubli i 50 kopiejek otrzymali dodatkowo przy podpisywaniu aktu w obecności notariusza i świadków, w celu uzyskania od kupującego łącznie 300 rubli w ten sposób rozpisanych
b) 500 rubli sprzedający, a imiennie Rozalia M............ potrąca i przekazuje dla Pawła J.......... jako resztę od ceny sprzedaży dokonanej wg aktu nr.....,
c) 200 rubli sprzedający zostawiają u kupującego na straty, z tytułu niżej określonych
dożywotnich alimentów,
d) a pozostałe 300 rubli kupujący S.......... zobowiązuje się spłacić osobiście Rozalii M........... w ciągu 6 lat, lub 19 stycznia (wg nowego stylu) 1917 roku, razem z procentami po cztery na 100 w skali roku, licząc od pierwszego lipca (wg nowego stylu) bieżącego roku.
§ 3
Sprzedający zobowiązują się zrealizować wszystkie jare zasiewy tegoroczne i całą oznaczoną nieruchomość ze zrealizowanymi ozimymi i wiosennymi zasiewami przekazać kupującemu we władanie i wykorzystywanie dnia 1 lipca bieżącego roku i od tej pory kupujący zacznie płacić wszystkie podatki i powinności, jednak jeśliby przewidywane małżeństwo Antoniego S.......... z córką sprzedających Jadwigą z jakiegokolwiek powodu nie zostało zawarte w ciągu 2 miesięcy licząc od dnia dzisiejszego, to sprzedaż niniejsza będzie uważana jako niezrealizowaną, bez żadnych konsekwencji, a małżonkowie M.......... zwrócą w takim przypadku solidnie S......... otrzymaną od niego sumę zaliczki na poczet sprzedażnej ceny.
§ 4
Antoni S......... oświadczył, że zapoznał się na miejscu z granicami, obszarem, stanem i wartością nabywanej nieruchomości wraz z inwentarzem, zakup na wyżej wymienionych warunkach przyjmuje: - na dowód swojego pochodzenia rolniczego przedłożoną tabelę likwidacyjną wsi Reczyce, w której pod nr... jest zapisany właściciel zagrody jego dziadek Szczepan S........... Za pozostawioną u niego przy sprzedaży sumę 200 rubli zobowiązuje się dawać sprzedającym małżonkom M..........., licząc od dnia 1 lipca br. następujące dożywotnie alimenty rocznie: - mniejszą izbę do zamieszkania, odpowiednie pomieszczenie na opał, ziarno, kartofle i dwa prosiaki, dwa korce żyta, dwie ćwiartki owsa, dwie ćwiartki jęczmienia, jedną ćwiartkę grochu, jedną ćwiartkę jaglanej kaszy: - nawożonej i obrobionej ziemi: - 120 kwadratowych prętów pod kartofle, 5 kwadratowych prętów pod kapustę, 15 kwadratowych prętów pod len, 4000 kawałków torfu i 1 ćwiartkę polan drewna z dostawą; - 4 ruble gotówką, 10 funtów słoniny, niezbędną ilość plew i słomy, 4 podwody do pobliskich miast, utrzymywać im zimą i latem w swoim pomieszczeniu i pod nadzorem swojego pastucha jedną ich własna krowę i pozwalać im hodować 6 kur i jedną gęś z gęsiętami. Na te alimenty małżonkowie wyrażają zgodę i dodają, że po śmierci jednego z nich, pozostający przy życiu będzie otrzymywał tylko połowę ziemi pod kartofle, kapustę i len, a wszystkie pozostałe świadczenia alimentacyjne w całości.
§ 5
Paweł J........ oświadczył, że przed spisaniem niniejszego aktu otrzymał od Rozalii M.......... 100 rubli, a dzisiaj otrzymał od Antoniego S........... w obecności notariusza i świadków zgodnie z ustaleniami tego aktu pozostałe 500 rubli, w wyniku czego otrzymał całą sumę 600 rubli przynależną mu zgodnie z aktem notariusza Piramowicza za nr..... z 1907 roku co podpisuje, nie roszcząc żadnych pretensji z powodu odsetków.
§ 6
Na koniec Antoni S.......... i Jadwiga M.......... oświadczyli, że mają zamiar wstąpić w prawowity związek małżeński i że na okres pożycia małżeńskiego ustanawiają bezwzględną współwłasność całego ich, obecnego i przyszłego, ruchomego i nieruchomego majątku, bez różnicy i sposobu jego nabycia.
§ 7
Artykuł 208 Kodeksu Cywilnego z 1825 roku został umawiającym się stronom wyjaśniony. Akt niniejszy umawiającym się stronom w obecności w.wym. świadków został odczytany i zaakceptowany przez strony i przyjęty, a po stwierdzeniu, że został sporządzony zgodnie z ich dobrą wolą oraz że rozumieją jego sens i znaczenie – podpisany.
Opłaty: - od sprzedaży gospodarstwa wiejskiego za sumę 1300 rubli, przewyższającą wszystkie pozostałe wyceny, od pokwitowania na kwotę 600 rubli i od umowy przedślubnej, pobrano w gotowiźnie: - opłata stemplowa ogółem 7 rubli 80 kopiejek, księgi wieczyste 52 ruble, opłata notarialna 3 ruble, podatek miejski 3 ruble 50 kopiejek.
Wypis wydany Antoniemu S..........
dalej następuje omówienie błędów i poprawek oraz na końcu podpisy
